Adhyaya 96
మార్కండేయుడు రాజుతో—పరమ తీర్థమైన కోటీశ్వరానికి వెళ్లుమని ఉపదేశిస్తాడు. అక్కడ ‘ఋషికోటి’ సమాగమమైందని చెప్పి, ఋషుల మహాసభ ద్వారా ఆ క్షేత్ర మహిమను స్థాపిస్తారు. అనంతరం శ్రేష్ఠ ఋషులు శుభ వేదమంత్రాలను పఠించే ద్విజ పండితులతో సంప్రదించి, లోకహిత రక్షణార్థం అక్కడ శంకరుని లింగరూపంగా ప్రతిష్ఠించారు; అది బంధవిమోచకము, సంసారఛేదకము, జీవుల దుఃఖశమనకరమని వర్ణించబడింది. పౌర్ణమి నాడు భక్తితో స్నానం చేయడం విశేష ఫలదాయకమని, ముఖ్యంగా శ్రావణ పౌర్ణమికి ప్రాధాన్యం చెప్పబడింది. తరువాత పితృకర్మ—తర్పణం చేసి విధివిధానంగా పిండదానం చేస్తే పితృదేవతలు ప్రళయాంతం వరకు అక్షయ తృప్తిని పొందుతారని పేర్కొంటుంది. చివరగా రేవా తీరంలోని ఈ తీర్థం ‘గుప్త’మైన పరమ పితృస్థానమని, ఋషులు నిర్మించినదిగా, సమస్త జీవులకు మోక్షప్రదమని అధ్యాయం ముగుస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं कोटीश्वरं परम् । ऋषिकोटिः समायाता यत्र वै कुरुनन्दन
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ రాజేంద్రా! తదుపరి పరమ తీర్థమైన కోటీశ్వరానికి వెళ్ళుము; ఓ కురునందనా! అక్కడ ఋషుల కోటి సమవేతమైంది।
Verse 2
कृष्णद्वैपायनस्यैव क्षेमार्थं मुनिपुंगवाः । मन्त्रयित्वा द्विजैः सर्वैर्वेदमङ्गलपाठकैः
కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) క్షేమార్థం మునిపుంగవులు, వేదమంగళపాఠకులైన సమస్త ద్విజులతో కలిసి సంప్రదించి నిర్ణయించారు।
Verse 3
स्थापितः शङ्करस्तत्र कारणं बन्धनाशनम् । संसारच्छेदकरणं प्राणिनामार्तिनाशनम्
అక్కడ శంకరుడు స్థాపితుడయ్యాడు—అతడే బంధననాశకారణం, సంసారఛేదకుడు, ప్రాణుల ఆర్తినాశకుడు।
Verse 4
कोटीश्वरमिति प्रोक्तं पृथिव्यां नृपनन्दन । स्नापयेत्तं तु यो भक्त्या पूर्णिमायां नृपोत्तम
ఓ నృపనందనా! భూమిపై ఇది ‘కోటీశ్వర’మని ప్రసిద్ధి. ఓ నృపోత్తమా! పౌర్ణమి నాడు భక్తితో ఆయనకు స్నానాభిషేకం చేయువాడు—
Verse 5
पित्ःणां तर्पणं कृत्वा पिण्डदानं यथाविधि । श्रावणस्य विशेषेण पूर्णिमायां युधिष्ठिर
ఓ యుధిష్ఠిరా! పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, విధివిధానంగా పిండదానం సమర్పించి—ప్రత్యేకంగా శ్రావణ పౌర్ణమినాడు—
Verse 6
पित्ःणामक्षया तृप्तिर्यावदाभूतसम्प्लवम् । पित्ःणां परमं गुह्यं रेवातटसमाश्रितम् । मोक्षदं सर्वजन्तूनां निर्मितं मुनिसत्तमैः
పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తి కలుగుతుంది; అది మహాప్రళయం వరకు నిలుస్తుంది. ఇది పితృల పరమ రహస్యం, రేవా తీరాన్ని ఆశ్రయించినది; సమస్త జీవులకు మోక్షప్రదం, మునిశ్రేష్ఠులు స్థాపించినది.
Verse 96
। अध्याय
ఇతి అధ్యాయం సమాప్తం.