Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

दानवानां वधं कृत्वा सुप्तस्तत्र जनार्दनः । चक्रं प्रक्षालितं तत्र देवदेवेन चक्रिणा । सुदर्शनं च निष्पापं रेवाजलसमाश्रयात्

dānavānāṃ vadhaṃ kṛtvā suptastatra janārdanaḥ | cakraṃ prakṣālitaṃ tatra devadevena cakriṇā | sudarśanaṃ ca niṣpāpaṃ revājalasamāśrayāt

దానవులను సంహరించిన తరువాత జనార్దనుడు అక్కడ నిద్రించెను. అక్కడ చక్రధారి దేవదేవుడు తన చక్రాన్ని ప్రక్షాళన చేసెను; రేవా జలాశ్రయంతో సుదర్శనం పాపరహితమైంది.

दानवानाम्of the Dānavas (demons)
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
वधम्slaying
वधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु); क्त्वान्त (absolutive)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
सुप्तःslept / having slept
सुप्तः:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु); क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
जनार्दनःJanārdana (Viṣṇu)
जनार्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन + अर्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जनानाम् अर्दनः)
चक्रम्the discus
चक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
प्रक्षालितम्washed/cleansed
प्रक्षालितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + क्षल् (धातु); क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
देवदेवेनby the God of gods
देवदेवेन:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवानां देवः)
चक्रिणाby the discus-bearer
चक्रिणा:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootचक्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सुदर्शनम्Sudarśana (the discus)
सुदर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; कर्मधारय-समास (सुन्दरं दर्शनं यस्य/सु-दर्शनम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
निष्पापम्sinless/pure
निष्पापम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + पाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पाप-रहितम्)
रेवाजलसमाश्रयात्from contact/resort to Revā’s water
रेवाजलसमाश्रयात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरेवा + जल + समाश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (रेवायाः जलस्य समाश्रयः)

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha: Jalaśāyī / (implied) Cakra-associated tīrtha

Type: tirtha

Scene: Janārdana, after defeating Dānavas, reclines in repose near the Revā; the Sudarśana cakra is washed in the river, its fiery aura subdued into a stainless radiance; sages witness the sanctifying act.

J
Janārdana (Viṣṇu)
D
Dānavas
S
Sudarśana Cakra
R
Revā (Narmadā)

FAQs

Holy waters sanctified by divine acts symbolize purification: contact with the Revā is portrayed as removing even the taint of violence associated with cosmic protection.

Cakratīrtha/Jalaśāyī area on the Revā, where Viṣṇu washed the Sudarśana discus.

Implied purification through the Revā’s waters (snāna/ritual cleansing), though not stated as a direct instruction.