Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 80

Devanagari script

तस्य वासः सदा राजन्न नश्यति कदाचन । दीर्घायुर्जायते पुत्रो भार्या च वशवर्तिनी

Transliteration

tasya vāsaḥ sadā rājanna naśyati kadācana | dīrghāyurjāyate putro bhāryā ca vaśavartinī

Translation

ఓ రాజా, అతని నివాసం ఎప్పటికీ నశించదు; అతనికి దీర్ఘాయుష్మంతుడైన కుమారుడు జన్మిస్తాడు, భార్య కూడా వశవర్తినిగా భక్తితో ఉంటుంది।

Word by Word

• तस्य: of him/for him
• तस्य: षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वासः: dwelling/residence
• वासः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सदा: always
• सदा: क्रियाविशेषण (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• न: not
• न: सम्बन्ध/निषेध (Negator)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक निपात (negation)

• नश्यति: perishes/is destroyed
• नश्यति: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कदाचन: ever/at any time
• कदाचन: क्रियाविशेषण (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचन (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (indefinite time adverb)

• दीर्घायुः: long-lived
• दीर्घायुः: कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घायु (प्रातिपदिक; दीर्घ + आयुस्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• जायते: is born/arises
• जायते: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• पुत्रः: a son
• पुत्रः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भार्या: wife
• भार्या: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• वशवर्तिनी: obedient/submissive
• वशवर्तिनी: कर्तृ-विशेषण / विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: वशवर्तिन् (प्रातिपदिक; वश + वर्तिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda (deduced, addressing a king in narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (resultant gṛhastha-phala)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājā (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A blessed household scene after pilgrimage: a stable home with auspicious symbols, a healthy child, and a harmonious couple offering gratitude at a small shrine, with the river remembered in the background.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-based dharma supports both spiritual purification and stable household prosperity when pursued righteously.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā (Narmadā) tīrtha tradition as described in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse emphasizes results (phala); the implied prescription is continued tīrtha-observance as taught in the surrounding passage.