Adhyaya 228

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । परार्थं तीर्थयात्रायां गच्छतः कस्य किं फलम् । कियन्मात्रं मुनिश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि कृपानिधे

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు— హే మునిశ్రేష్ఠా, కృపానిధీ! పరుల కొరకు తీర్థయాత్రకు వెళ్లినవాడి పుణ్యం ఎవరికీ చెందుతుంది? ఫలం ఏమిటి? ఎంతమాత్రమో నాకు స్పష్టంగా చెప్పండి।

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । परार्थं गच्छतस्तन्मे वदतः शृणु पार्थिव । यथा यावत्फलं तस्य यात्रादिविहितं भवेत्

మార్కండేయుడు అన్నాడు— హే రాజా! విను; పరుల కొరకు వెళ్లినవాడి విషయమై నేను చెప్పేది శ్రద్ధగా విను. అతని యాత్రాది కర్మల ఫలం ఎలా, ఎంతవరకు విధించబడిందో అలాగే జరుగుతుంది।

Verse 3

उत्तमेनेह वर्णेन द्रव्यलोभादिना नृप । नाधमस्य क्वचित्कार्यं तीर्थयात्रादिसेवनम्

హే నృపా! ఇక్కడ తీర్థయాత్రాది ఆచరణ ఉత్తమ స్వభావమున్నవాడు చేయాలి; ధనలోభం మొదలైన వాటితో కలుషితమైన అధమ స్వభావుడికి కాదు. అటువంటి వానికి ఎక్కడా తీర్థసేవ యోగ్యం కాదు।

Verse 4

धर्मकर्म महाराज स्वयं विद्वान्समाचरेत् । शरीरस्याथवा शक्त्या अन्यद्वा कार्ययोगतः

హే మహారాజా, జ్ఞానవంతుడు స్వయంగా ధర్మకర్మలను ఆచరించాలి—శరీరశక్తి మేరకు; లేక తగిన ఉపాయాలతో వాటిని నిర్వహింపజేయాలి।

Verse 5

धर्मकर्म सदा प्रायः सवर्णेनैव कारयेत् । पुत्रपौत्रादिकैर्वापि ज्ञातिभिर्गोत्रसम्भवैः

సాధారణంగా ధర్మకర్మలు ఎక్కువగా సమవర్ణుడిచేతనే చేయించాలి; లేదా కుమారుడు, మనవడు మొదలైనవారిచేత, అలాగే అదే గోత్రంలో పుట్టిన బంధువులచేత కూడా చేయించవచ్చు।

Verse 6

श्रेष्ठं हि विहितं प्राहुर्धर्मकर्म युधिष्ठिर । तैरेव कारयेत्तस्मान्नोत्तमैर्नाधमैरपि

హే యుధిష్ఠిరా, విధివిధానంగా చేయబడిన ధర్మకర్మమే శ్రేష్ఠమని జ్ఞానులు చెబుతారు; కాబట్టి అది యోగ్యులచేతనే చేయించాలి—అతిశ్రేష్ఠులచేత కాదు, అయోగ్యులచేత కూడా కాదు।

Verse 7

अधमेन कृतं सम्यङ्न भवेदिति मे मतिः । उत्तमश्चाधमार्थे वै कुर्वन्दुर्गतिमाप्नुयात्

నా అభిప్రాయం ప్రకారం అయోగ్యుడు చేసిన కార్యం సమ్యకంగా సిద్ధించదు; అలాగే శ్రేష్ఠుడైనా నీచ ప్రయోజనార్థం చేస్తే దుర్గతిని పొందవచ్చు।

Verse 8

न शूद्राय मतिं दद्यान्नोच्छिष्टं न हविष्कृतम् । न चास्योपदिशेद्धर्मं न चास्य व्रतमादिशेत्

శూద్రునికి మతి/ఉపదేశం ఇవ్వకూడదు; అతనికి ఉచ్ఛిష్టం ఇవ్వకూడదు, హవిస్సుగా సిద్ధం చేసిన అర్పణమూ ఇవ్వకూడదు; అతనికి ధర్మం ఉపదేశించకూడదు, అతనికి వ్రతమూ విధించకూడదు।

Verse 9

जपस्तपस्तीर्थयात्रा प्रव्रज्या मन्त्रसाधनम् । देवताराधनं दीक्षा स्त्रीशूद्रपतनानि षट्

జపము, తపస్సు, తీర్థయాత్ర, ప్రవ్రజ్య, మంత్రసాధన, దేవతారాధన మరియు దీక్ష—ఇవి స్త్రీలకు, శూద్రులకు పతనకారణములుగా ఆరు అని చెప్పబడినవి.

Verse 10

पतिवत्नी पतत्येव विधवा सर्वमाचरेत् । सभर्तृकाशके पत्यौ सर्वं कुर्यादनुज्ञया

పతివ్రత అయిన స్త్రీ స్వతంత్రంగా ఆచరిస్తే దోషానికి లోనవుతుంది; కానీ విధవ అన్ని ఆచారాలు చేయవచ్చు. భర్త ఉన్నప్పుడు అతని అనుమతితోనే అన్నీ చేయాలి.

Verse 11

गत्वा परार्थं तीर्थादौ षोडशांशफलं लभेत् । गच्छतश्च प्रसङ्गेन तीर्थमर्द्धफलं स्मृतम्

ఇతరుల కోసమే ప్రధానంగా తీర్థానికి వెళితే ఫలంలో పదహారవ భాగమే లభిస్తుంది. కేవలం సంగతివశంగా వెళ్లినవానికి తీర్థఫలం అర్ధమే అని స్మృతి చెబుతుంది.

Verse 12

अनुसङ्गेन तीर्थस्य स्नाने स्नानफलं विदुः । नैव यात्राफलं तज्ज्ञाः शास्त्रोक्तं कल्मषापहम्

అనుసంగవశంగా తీర్థస్నానం చేసినవానికి స్నానఫలమే లభిస్తుంది; శాస్త్రోక్తమైన పాపనాశకమైన సంపూర్ణ యాత్రాఫలం లభించదు అని జ్ఞానులు చెబుతారు.

Verse 13

पित्रर्थं च पितृव्यस्य मातुर्मातामहस्य च । मातुलस्य तथा भ्रातुः श्वशुरस्य सुतस्य च

తండ్రి కోసం, పితృవ్యుని కోసం, తల్లి మరియు మాతామహుని కోసం; అలాగే మాతులుడు, సోదరుడు, శ్వశురుడు మరియు కుమారుని కోసం కూడా (ఈ తీర్థకర్మ చేయవచ్చు).

Verse 14

पोषकार्थादयोश्चापि मातामह्या गुरोस्तथा । स्वसुर्मातृष्वसुः पैत्र्या आचार्याध्यापकस्य च

పోషకుడు మొదలైనవారికీ, మాతామహికీ, అలాగే గురువుకీ; స్వసురాలు, మాతృస్వసురాలు (మామ), పైత్ర్యా (పిన్ని), ఆచార్యుడు మరియు అధ్యాపకుడికీ—తీర్థకర్మను అర్పించవచ్చు.

Verse 15

इत्याद्यर्थे नरः स्नात्वा स्वयमष्टांशमाप्नुयात् । साक्षात्पित्रोः प्रकुर्वाणश्चतुर्थांशमवाप्नुयात्

ఇలాంటి తదితర ప్రయోజనాల కోసం తీర్థస్నానం చేసినవాడు తనకు పుణ్యఫలంలో ఎనిమిదవ భాగం పొందుతాడు; కానీ తల్లిదండ్రులకోసం ప్రత్యక్షంగా చేసినవాడు నాలుగవ భాగం పొందుతాడు.

Verse 16

पतिपत्न्योर्मिथश्चार्द्धं फलं प्राहुर्मनीषिणः । भागिनेयस्य शिष्यस्य भ्रातृव्यस्य सुतस्य च । षट्त्रिपञ्चचतुर्भागान्फलमाप्नोति वै नरः

మనీషులు చెప్పినట్లు, భర్త‑భార్యలు పరస్పరం ఒకరి పుణ్యఫలంలో సగం సగం భాగం పొందుతారు. అక్క/చెల్లి కుమారుడు, శిష్యుడు, భ్రాతృవ్యుడు (అదే వంశరేఖకు చెందిన బంధువు), మరియు కుమారుడూ ఆ పుణ్యంలో భాగం పొందుతారు—సంబంధానుసారం ఆరవ, మూడవ, ఐదవ లేదా నాలుగవ భాగంగా.

Verse 17

इति ते कथितं पार्थ पारम्पर्यक्रमागतम् । कर्तव्यं ज्ञातिवर्गस्य परार्थे धर्मसाधनम्

హే పార్థా, పరంపరాక్రమంగా వచ్చిన విషయాన్ని నీకు నేను తెలిపాను. బంధువర్గానికి కర్తవ్యం—పరుల హితార్థముగాను ధర్మసాధన చేయడం.

Verse 18

वर्षाऋतुसमायोगे सर्वा नद्यो रजस्वलाः । मुक्त्वा सरस्वतीं गङ्गां नर्मदां यमुनानदीम्

వర్షఋతువు వచ్చినప్పుడు అన్ని నదులూ ‘రజస్వల’ (అశుద్ధావస్థ)గా భావించబడతాయి—సరస్వతి, గంగా, నర్మదా, యమునా నదులను తప్పించి.