Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 228›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । परार्थं तीर्थयात्रायां गच्छतः कस्य किं फलम् । कियन्मात्रं मुनिश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि कृपानिधे

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | parārthaṃ tīrthayātrāyāṃ gacchataḥ kasya kiṃ phalam | kiyanmātraṃ muniśreṣṭha tanme brūhi kṛpānidhe

Translation

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు— హే మునిశ్రేష్ఠా, కృపానిధీ! పరుల కొరకు తీర్థయాత్రకు వెళ్లినవాడి పుణ్యం ఎవరికీ చెందుతుంది? ఫలం ఏమిటి? ఎంతమాత్రమో నాకు స్పష్టంగా చెప్పండి।

Word by Word
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; speaker (proper noun)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; narrative past ‘said’
परार्थम्for others’ benefit
परार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपरार्थ (प्रातिपदिक; पर + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adverbial accusative ‘for another’s sake’
तीर्थयात्रायाम्in a pilgrimage to a sacred place
तीर्थयात्रायाम्:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा (प्रातिपदिक; तीर्थ + यात्रा)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative ‘in/with regard to pilgrimage’
गच्छतःof one who is going
गच्छतः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त/present active participle), परस्मैपद, षष्ठी, एकवचन; ‘of one who goes’ (genitive participle)
कस्यof whom
कस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; interrogative genitive ‘of whom’
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative ‘what’
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘result/fruit’
कियत्how much
कियत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकियत् (प्रातिपदिक; interrogative adjective)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; agrees with ‘मात्रम्’
मात्रम्extent; measure
मात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘measure/extent’
मुनिश्रेष्ठO best of sages
मुनिश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनिश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; मुनि + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; address
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (referring to the matter)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive)/चतुर्थी (dative), एकवचन; enclitic ‘to me/of me’ (here dative sense)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; command
कृपानिधेO treasure of compassion
कृपानिधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकृपानिधि (प्रातिपदिक; कृपा + निधि)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; address
Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Tirtha: परार्थ-तीर्थयात्रा (proxy pilgrimage)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, asks a sage about the merit of pilgrimage done for another; attendants hold travel gear, indicating impending yātrā.

Characters & Entities
Y
Yudhiṣṭhira

FAQs

It raises a dharma-question central to Purāṇic practice: how intention and dedication affect the ownership and measure of spiritual merit.

No single tīrtha is named; the question concerns tīrthayātrā in general within the Revā Khaṇḍa setting.

None; it is an inquiry about the fruit (phala) of pilgrimage performed ‘for another’ (parārtha).

←Previous Verse
Next Verse→