Adhyaya 183

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं महाराज गच्छेत्केदारसंज्ञकम् । यत्र गत्वा महाराज श्राद्धं कृत्वा पिबेज्जलम् । सम्पूज्य देवदेवेशं केदारोत्थं फलं लभेत्

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—ఓ మహారాజా, తదుపరి ‘కేదార’ అనే తీర్థానికి వెళ్లవలెను. అక్కడికి వెళ్లి, ఓ రాజా, శ్రాద్ధం చేసి ఆ జలాన్ని పానము చేసి, దేవదేవేశ్వరుని సమ్యక్గా పూజించినవాడు కేదారతీర్థజన్య ఫలాన్ని పొందును.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथमत्र सुरश्रेष्ठ केदाराख्यः स्थितः स्वयम् । उत्तरे नर्मदाकूले एतद्विस्तरतो वद

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—ఓ సురశ్రేష్ఠా, ఇక్కడ స్వయంగా ప్రభువు ‘కేదార’ అనే నామంతో ఎలా స్థితుడయ్యాడు? నర్మదా ఉత్తర తీరంలో జరిగినది విస్తారంగా చెప్పుము.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा कृतयुगस्यादौ शङ्करस्तु महेश्वरः । भृगुणाराधितः शप्तः श्रिया च भृगुकच्छके

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—పూర్వకాలంలో, కృతయుగ ఆరంభంలో, శంకర మహేశ్వరుని భృగువు ఆరాధించాడు; అలాగే భృగుకచ్ఛంలో శ్రీ (లక్ష్మీ) ఆయనను శపించింది.

Verse 4

अपवित्रमिदं क्षेत्रं सर्ववेदविवर्जितम् । भविष्यति नृपश्रेष्ठ गतेत्युक्त्वा हरिप्रिया

“ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ఈ క్షేత్రం అపవిత్రమై సమస్త వేదసాన్నిధ్యము లేనిదిగా మారును”—అని చెప్పి హరిప్రియా (లక్ష్మీ) అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయింది.

Verse 5

तपश्चचार विपुलं भृगुर्वर्षसहस्रकम् । वायुभक्षो निराहारश्चिरं धमनिसंततः

అప్పుడు భృగువు వెయ్యి సంవత్సరాలు మహత్తర తపస్సు చేశాడు—వాయువునే ఆహారంగా చేసుకొని, అన్నపానములను త్యజించి, దీర్ఘకాలం నాడీ-ఇంద్రియాలను నియమంలో స్థిరపరచి నిలిచెను.

Verse 6

ततः प्रत्यक्षतामागाल्लिङ्गीभूतो महेश्वरः । प्रादुर्भूतस्तु सहसा भित्त्वा पातालसप्तकम्

అనంతరం మహేశ్వరుడు లింగరూపం ధరించి ప్రత్యక్షమయ్యాడు; ఏడు పాతాళాలను ఛేదించి అకస్మాత్తుగా ప్రాదుర్భవించాడు.

Verse 7

ददर्शाथ भृगुर्देवमौत्पलीं केलिकामिव । स्तुतिं चक्रे स देवाय स्थाणवे त्र्यम्बकेति च

అప్పుడు భృగువు దేవుని క్రీడామయంగా వికసించిన పద్మలత వలె మనోహరంగా దర్శించి, ‘స్థాణు’ ‘త్ర్యంబక’ అని పిలుచుచూ స్తుతి చేశాడు.

Verse 8

एवं स्तुतः स भगवान् प्रोवाच प्रहसन्निव । पुनः पुनर्भृगुं मत्तः किंतु प्रार्थयसे मुने

ఇలా స్తుతింపబడిన భగవాన్ చిరునవ్వుతో పలికెను—“ఓ ముని భృగూ, మళ్లీ మళ్లీ నన్ను ఏమి ప్రార్థించుచున్నావు?”

Verse 9

भृगुरुवाच । पञ्चक्रोशमिदं क्षेत्रं पद्मया शापितं विभो । उपवित्रमिदं क्षेत्रं सर्ववेदविवर्जितम् । भविष्यतीति च प्रोच्य गता देवी विदं प्रति

భృగువు పలికెను—“హే విభో, ఐదు క్రోశాల ఈ క్షేత్రం పద్మాదేవి శాపగ్రస్తమైంది. ‘ఈ స్థలం అపవిత్రమై, సమస్త వేదముల నుండి వర్జితమగును’ అని చెప్పి దేవి ఈ ప్రాంతమును గురించి ప్రకటించి వెళ్లిపోయింది.”

Verse 10

पुनः पवित्रतां याति यथेदं क्षेत्रमुत्तमम् । तथा कुरु महेशान प्रसन्नो यदि शङ्कर

“హే మహేశాన, హే శంకర, మీరు ప్రసన్నులైతే ఈ ఉత్తమ క్షేత్రం మళ్లీ పవిత్రతను పొందునట్లు దయచేసి చేయండి.”

Verse 11

ईश्वर उवाच । केदाराख्यमिदं ब्रह्मंल्लिङ्गमाद्यं भविष्यति । कृत्वेदमादिलिङ्गानि भविष्यन्ति दशैव हि

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే బ్రాహ్మణా! ఈ లింగము ‘కేదార’ నామముతో ఆద్యలింగముగా భవిష్యత్తులో నిలుస్తుంది. దీనిని ప్రతిష్ఠించిన తరువాత మరి పది ఆదిలింగములు నిశ్చయంగా ప్రాదుర్భవిస్తాయి.

Verse 12

एकादशमदृश्यं हि क्षेत्रमध्ये भविष्यति । पावयिष्यति तत्क्षेत्रमेकादशः स्वयं विभुः

పదకొండవ లింగము అదృశ్యమై క్షేత్రమధ్యమున ప్రాదుర్భవిస్తుంది. ఆ పదకొండవది—స్వయంగా విభువు—ఆ క్షేత్రమంతటిని పవిత్రం చేస్తాడు.

Verse 13

तथा वै द्वादशादित्या मत्प्रसादात्तु मूर्तितः । वसिष्यन्ति भृगुक्षेत्रे रोगदुःखनिबर्हणाः

అదేవిధంగా నా ప్రసాదముచేత ద్వాదశ ఆదిత్యులు మూర్తిరూపములతో భృగుక్షేత్రమున నివసించి రోగదుఃఖములను నివారిస్తారు.

Verse 14

दुर्गाः ह्यष्टादश तथा क्षेत्रपालास्तु षोडश । भृगुक्षेत्रे भविष्यन्ति वीरभद्राश्च मातरः

భృగుక్షేత్రమున అష్టాదశ దుర్గలు మరియు షోడశ క్షేత్రపాలకులు (రక్షకులు) ప్రాదుర్భవిస్తారు; అలాగే వీరభద్రుడు మరియు మాతృకలు కూడా ఉంటారు.

Verse 15

पवित्रीकृतमेतद्धि नित्यं क्षेत्रं भविष्यति । नाघमासे ह्युषःकाले स्नात्वा मासं जितेन्द्रियः

ఈ స్థలం పవిత్రీకృతమై నిత్యంగా క్షేత్రముగా నిలుస్తుంది. నాఘమాసమున ఉషఃకాలమున స్నానమాచరించి నెలంతా ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఉండువాడు…

Verse 16

यः पूजयति केदारं स गच्छेच्छिवमन्दिरम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पित्ःनुद्दिश्य भारत । श्राद्धं ददाति विधिवत्तस्य प्रीताः पितामहाः

కేదారాన్ని పూజించువాడు శివమందిరం/శివధామాన్ని పొందును. ఓ భారతా, ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలను ఉద్దేశించి విధివిధానంగా శ్రాద్ధం అర్పించువాని పితామహులు ప్రసన్నులగుదురు.

Verse 17

इति ते कथितं सम्यक्केदाराख्यं सविस्तरम् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखप्रणाशनम्

ఇట్లు ‘కేదార’మని ప్రసిద్ధమైన తీర్థాన్ని నీకు సమ్యకంగా విస్తారంగా చెప్పితిని. అది పుణ్యప్రదం, సమస్త పాపాలను హరించేది, సమస్త దుఃఖాలను నశింపజేయేది.

Verse 183

अध्याय

అధ్యాయము—ఇది అధ్యాయ శీర్షిక/విభాగ సూచకం.