Adhyaya 178

Verse 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गङ्गावाहकमुत्तमम् । नर्मदायां महापुण्यं भृगुतीर्थसमीपतः

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—అనంతరం, ఓ రాజేంద్రా, భృగు తీర్థ సమీపంలో నర్మదలో ఉన్న మహాపుణ్యకరమైన ఉత్తమ గంగావాహక తీర్థానికి వెళ్లవలెను।

Verse 2

तत्र गङ्गा महापुण्या चचार विपुलं तपः । पुरा वर्षशतं साग्रं परमं व्रतमास्थिता

అక్కడ మహాపుణ్యమయిన గంగా విస్తారమైన తపస్సు చేసింది; పూర్వకాలంలో ఆమె వంద సంవత్సరాలకు మించి పరమ వ్రతాన్ని ఆచరించింది।

Verse 3

ध्यात्वा देवं जगद्योनिं नारायणमकल्मषम् । आत्मानं परमं धाम सरित्सा जगतीपते

కల్మషరహితుడైన జగద్యోని దేవుడు నారాయణుని ధ్యానించి, తనను పరమ ధామముగా భావించి, ఆ సరిత (గంగా) జగతీపతిని స్మరించింది।

Verse 4

ततो जनार्दनो देव आगत्येदमुवाच ह

అప్పుడు దేవుడు జనార్దనుడు వచ్చి ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 5

विष्णुरुवाच । तपसा तव तुष्टोऽहं मत्पादाम्बुजसम्भवे । मत्तः किमिच्छसे देवि ब्रूहि किं करवाणि ते

విష్ణువు పలికెను—నా పాదపద్మమునుండి జన్మించిన దేవీ! నీ తపస్సుతో నేను సంతుష్టుడను. నన్ను ఏమి కోరుచున్నావు? చెప్పు; నీకై నేను ఏమి చేయుదును?

Verse 6

गङ्गोवाच । त्वत्पादकमलाद्भ्रष्टा गङ्गा सहचरा विभो । यदृच्छया त्रिलोकेश वन्द्यमाना दिवौकसैः

గంగా పలికెను—హే విభో! నేను గంగా, నీ సహచరి, నీ పాదపద్మమునుండి జారిపడి ఇక్కడికి వచ్చితిని. హే త్రిలోకేశ! దేవలోకవాసులచే వందింపబడుతూ యదృచ్ఛగా (ఇక్కడ) నిలిచితిని.

Verse 7

नृपो भगीरथस्तस्मात्तपः कृत्वा सुदुष्करम् । समाराध्य जगन्नाथं शङ्करं लोकशङ्करम्

అందుచేత రాజు భగీరథుడు అత్యంత దుష్కరమైన తపస్సు చేసి, జగన్నాథుడు, లోకహితకరుడు అయిన శంకరుని సమ్యక్గా ఆరాధించి ప్రసన్నం చేసెను.

Verse 8

अवतारयामास हि मां पृथिव्यां धरणीधर । मया वै युवयोर्वाक्यादवतारः कृतो भुवि

హే ధరణీధర! అతడే నన్ను భూమిపై అవతరింపజేసెను. నిజముగా, మీ ఇద్దరి వాక్యముచేతనే నా భువిలో అవతారం సంపన్నమైంది.

Verse 9

वैष्णवीमिति मां मत्वा जनः सर्वाप्लुतो मयि । ये वै ब्रह्मणो लोके ये च वै गुरुतल्पगाः

నన్ను ‘వైష్ణవీ’ అని భావించి జనులందరు నాలో మునుగుదురు—బ్రహ్మహత్యాపాతకులు మరియు గురుతల్పగాములు కూడాను.

Verse 10

त्यागिनः पितृमातृभ्यां ये च स्वर्णहरा नराः । गोघ्ना ये मनुजा लोके तथा ये प्राणिहिंसकाः

తల్లిదండ్రులను విడిచిపెట్టినవారు, బంగారం దోచినవారు; గోహత్య చేసినవారు మరియు ప్రాణిహింస చేసినవారు—వారికూడా నా పవిత్రతపై విశ్వాసంతో నాలో స్నానం చేస్తారు.

Verse 11

अगम्यागामिनो ये च ह्यभक्ष्यस्य च भक्षकाः । ये चानृतप्रवक्तारो ये च विश्वासघातकाः

నిషిద్ధ స్త్రీల వద్దకు వెళ్లేవారు, భక్షించరాని దానిని తినేవారు; అబద్ధం చెప్పేవారు మరియు విశ్వాసఘాతకులు—వారికూడా నా పవిత్రతను నమ్మి నాలో స్నానం చేస్తారు.

Verse 12

देवब्राह्मणवित्तानां हर्तारो ये नराधमाः । देवब्रह्मगुरुस्त्रीणां ये च निन्दाकरा नराः

దేవులకు, బ్రాహ్మణులకు అర్పితమైన ధనాన్ని దోచుకునే అధములు; అలాగే దేవులు, బ్రహ్మ, గురువు, స్త్రీలను నిందించే వారు—అటువంటి పాపులూ ఇక్కడ చేర్చబడ్డారు.

Verse 13

ब्रह्मशापप्रदग्धा ये ये चैवात्महनो द्विजाः । भ्रष्टानशनसंन्यासनियतव्रतचारिणः

బ్రహ్మ శాపంతో దగ్ధులైనవారు, ఆత్మహత్య చేసుకున్న ద్విజులు; అలాగే ఉపవాసం, సన్యాసం, నియత వ్రతాచారాల నుంచి భ్రష్టులైనవారు—వారూ ఇక్కడ లెక్కించబడతారు.

Verse 14

तथैवापेयपेयाश्च ये च स्वगुरुनिन्दकाः । निषेधका ये दानानां पात्रदानपराङ्मुखाः

అపేయమైనదాన్ని త్రాగే వారు, తమ గురువును నిందించే వారు; దానకార్యాలను అడ్డుకునే వారు మరియు యోగ్యపాత్రులకు దానం చేయడానికి వెనుకాడేవారు—వారూ ఇక్కడ చేర్చబడ్డారు.

Verse 15

ऋतुघ्ना ये स्वपत्नीनां पित्रोः सेहपरा न हि । बान्धवेषु च दीनेषु करुणा यस्य नास्ति वै

తమ భార్యల ఋతుకాలాన్ని లంఘించువారు, తల్లిదండ్రుల పట్ల స్నేహ‑సేవాభక్తి లేనివారు, దుఃఖిత బంధువులు మరియు దీనుల పట్ల కరుణ లేనివారు—వారూ (ఈ వర్గంలో) లెక్కించబడుతారు।

Verse 16

क्षेत्रसेतुविभेदी च पूर्वमार्गप्रलोपकः । नास्तिकः शास्त्रहीनस्तु विप्रः सन्ध्याविवर्जितः

పొలాల సరిహద్దు‑కట్టలను చెదరగొట్టువాడు, పూర్వపు మార్గాలను మాయముచేయువాడు, నాస్తికుడు, శాస్త్రవిహీన బ్రాహ్మణుడు, సంధ్యావందనం విడిచిన బ్రాహ్మణుడు—ఇవన్నీ (ఇందులో) చేర్చబడినవి।

Verse 17

अहुताशी ह्यसंतुष्टः सर्वाशी सर्वविक्रयी । कदर्या नास्तिकाः क्रूराः कृतघ्ना ये द्विजायः

ఆహుతి‑అర్పణం చేయకుండానే భుజించువారు, ఎల్లప్పుడూ అసంతృప్తులు, ఏదైనా తినేవారు, ఏదైనా అమ్మేవారు, కదర్యులు, నాస్తికులు, క్రూరులు, కృతఘ్నులు—ఇలాంటి ద్విజులు పతితులు।

Verse 18

पैशुन्या रसविक्रेयाः सर्वकालविनाकृताः । स्वगोत्रां परगोत्रां वा ये भुञ्जन्ति द्विजाधमाः

పైశున్యంలో (చాడీ‑నిందలో) మునిగినవారు, రస‑భోగ్యాలను అమ్మేవారు, ఎల్లకాలం దుష్కర్మాల్లో నిమగ్నులు, మరియు స్వగోత్రం గానీ పరగోత్రం గానీ స్త్రీలను భోగించువారు—వారు అధమ ద్విజులు।

Verse 19

ते मां प्राप्य विमुच्यन्ते पापसङ्घैः सुसंचितैः । तत्पापक्षारतप्ताया न शर्म मम विद्यते

వారు నన్ను చేరి దీర్ఘకాలంగా సঞ্চితమైన పాపరాశుల నుండి విముక్తులవుతారు; అయినా వారి పాపాల క్షార‑తాపంతో దగ్ధమై నాకు శాంతి కలగదు।

Verse 20

तथा कुरु जगन्नाथ यथाहं शर्म चाप्नुयाम् । एवमुक्तस्तु देवेशस्तुष्टः प्रोवाच जाह्नवीम्

హే జగన్నాథా! నేను కూడా శాంతి, క్షేమం పొందునట్లు అట్లే చేయుము. ఇలా వినిన దేవేశుడు సంతోషించి జాహ్నవీతో పలికెను.

Verse 21

विष्णुरुवाच । अहमत्र वसिष्यामि गङ्गाधरसहायवान् । प्रविशस्व सदा रेवां त्वमत्रैव च मूर्तिना

విష్ణువు పలికెను—గంగాధరుడు (శివుడు) సహాయకుడై నేను ఇక్కడ నివసించెదను. నీవు సదా రేవాలో ప్రవేశించి, ఇక్కడే దేహధారిణిగా నిలిచియుండుము.

Verse 22

मम पादतलं प्राप्य वह त्रिपथगामिनि । यदा बहूदककाले नर्मदाजलसंभृता

హే త్రిపథగామినీ! నా పాదతలాన్ని చేరి ప్రవహించుము. జలసమృద్ధి కాలం వచ్చినప్పుడు నీవు నర్మదాజలంతో నిండిపోవుదువు.

Verse 23

प्रावृट्कालं समासाद्य भविष्यति जलाकुला । प्लाव्योभयतटं देवी प्राप्य मामुत्तरस्थितम्

వర్షాకాలం రాగానే ఆమె జలంతో నిండిపోయి ఉప్పొంగును. ఉత్తర తీరంలో ఉన్న నన్ను చేరి దేవి రెండు ఒడ్డులను ముంచెత్తును.

Verse 24

प्लावयिष्यति तोयेन यदा शङ्खं करे स्थितम् । तदा पर्वशतोद्युक्तं वैष्णवं पर्वसंज्ञितम्

ఆమె జలంతో చేతిలో ఉన్న శంఖమును కూడా ముంచెత్తినప్పుడు, ఆ సందర్భం ‘వైష్ణవ పర్వం’ అని ప్రసిద్ధి చెందును—శత పర్వములకు సమాన పుణ్యప్రదం.

Verse 25

न तेन सदृशं किंचिद्व्यतीपातादिसंक्रमम् । अयने द्वे च न तथा पुण्यात्पुण्यतरं यथा

వ్యతీపాతాది ఏ సంధికాలమూ, అలాగే రెండు అయనాలూ దానికి సమానముకావు; ఎందుకంటే అది సాధారణ పుణ్యానికన్నా అధిక పుణ్యప్రదం।

Verse 26

तस्मिन्पर्वणि देवेशि शङ्खं संस्पृश्य मानवः । स्नानमाचरते तोये मिश्रे गाङ्गेयनार्मदे

హే దేవేశీ! ఆ పవిత్ర పర్వదినంలో మనిషి శంఖాన్ని స్పృశించి, గంగాధార మరియు నర్మదా జలాలు కలిసిన ఆ నీటిలో స్నానం చేయాలి।

Verse 27

पुण्यं त्वशेषपुण्यानां मङ्गलानां च मङ्गलम् । विष्णुना विधृतो येन तस्माच्छान्तिः प्रचक्रमे

ఇది సమస్త పుణ్యాలలో పుణ్యం, సమస్త మంగళాలలో మంగళం; విష్ణువు దీనిని ధరిస్తున్నందున దీనినుండే శాంతి-కల్యాణం ప్రసరిస్తుంది।

Verse 28

तत्रान्तं पापसङ्घस्य ध्रुवमाप्नोति मानवः । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

అక్కడ మనిషి నిశ్చయంగా పాపసమూహానికి అంతాన్ని పొందుతాడు; శంఖోద్ధారంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి।

Verse 29

तृप्तास्ते द्वादशाब्दानि सिद्धिं च सार्वकामिकीम् । गङ्गावहे तु यः श्राद्धं शङ्खोद्धारे प्रदास्यति

పితృదేవతలు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తిగా ఉంటారు, మరియు సాధకునికి సర్వకామసిద్ధి లభిస్తుంది; గంగాప్రవాహంలో శంఖోద్ధార వద్ద శ్రాద్ధం ఇచ్చేవాడు ఈ ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 30

तेन पिण्डप्रदानेन नृत्यन्ति पितरस्तथा । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ

ఆ పిండప్రదానంతో పితృదేవతలు నర్తిస్తున్నట్లుగా ఆనందిస్తారు. శంఖోద్ధారంలో స్నానం చేసి మనిషి బల-కేశవులను భక్తితో పూజించాలి.

Verse 31

रात्रौ जागरणं कृत्वा शुद्धो भवति जाह्नवि । यत्त्वं लोककृतं कर्म मन्यसे भुवि दुःसहम्

హే జాహ్నవీ! రాత్రి జాగరణం చేస్తే మనిషి శుద్ధుడవుతాడు. లోకంలో చేయబడిన ఏ కర్మను నీవు భూమిపై దుఃసహమని భావిస్తావో…

Verse 32

तस्मिन्पर्वणि तत्सर्वं तत्र स्नात्वा व्यपोहय । एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ विष्णुश्चान्तरधीयत

ఆ పర్వదినంలో అక్కడే స్నానం చేసి ఆ సమస్తాన్ని (పాపమలినతను) తొలగించు. ఇలా చెప్పి, ఓ నరశ్రేష్ఠా, విష్ణువు అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 33

तदाप्रभृति तत्तीर्थं गङ्गावाहकमुत्तमम् । ब्रह्माद्यैरृषिभिस्तात पारम्पर्यक्रमागतैः

అప్పటినుంచి ఆ అత్యుత్తమ తీర్థం ‘గంగావాహక’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఓ తాతా, బ్రహ్మాది ఋషులు పరంపరాక్రమంగా వచ్చి అక్కడ (దానిని గౌరవించారు).

Verse 34

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्तिभावेन भारत । गङ्गातीर्थे तु स स्नातः समस्तेषु न संशयः

హే భారతా! ఎవడు ఆ తీర్థంలో భక్తిభావంతో స్నానం చేస్తాడో, అతడు గంగాతీర్థాల్లో స్నానించినవాడే—అంతేకాదు సమస్త తీర్థాల్లో స్నానించినవాడే; సందేహం లేదు.

Verse 35

तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । अनिवर्तिका गतिस्तेषां विष्णुलोकात्कदाचन

ఆ తీర్థంలో శుద్ధ‑సంయమితాత్ములైన మనుష్యులు దేహత్యాగం చేస్తే, వారి గతి అనివర్తనీయం; వారు విష్ణులోకం నుండి ఎప్పటికీ తిరిగి రారు।