Adhyaya 171

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कथितं ब्राह्मणं द्रष्टुं शूले क्षिप्तं तपोधनैः । नारायणसमीपे तु गताः सर्वे महर्षयः

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—శూలముపై పడవేయబడిన ఆ బ్రాహ్మణుని వార్త విని, తపోధనులైన మహర్షులందరూ అతని దర్శనార్థం నారాయణుని సమీపమునకు వెళ్లిరి।

Verse 2

नारदो देवलो रैभ्यो यमः शातातपोऽङ्गिराः । वसिष्ठो जमदग्निश्च याज्ञवल्क्यो बृहस्पतिः

నారదుడు, దేవలుడు, రైభ్యుడు, యముడు, శాతాతపుడు, అంగిరసుడు; వశిష్ఠుడు, జమదగ్ని, యాజ్ఞవల్క్యుడు మరియు బృహస్పతి—

Verse 3

कश्यपोऽत्रिर्भरद्वाजो विश्वामित्रोऽरुणिर्मुनिः । वालखिल्यादयोऽन्ये च सर्वेऽप्यृषिगणान्वयाः

కశ్యపుడు, అత్రి, భరద్వాజుడు, విశ్వామిత్రుడు, ముని అరుణి; అలాగే వాలఖిల్యాదులు ఇతరులూ—ఇవన్నీ ఋషిగణాల వంశపరంపరల సమూహమే.

Verse 4

ददृशुः शूलमारूढं माण्डव्यमृषिपुंगवाः । प्रोचुर्नारायणं विप्रं किं कुर्मस्तव चेप्सितम्

ఋషిశ్రేష్ఠులు మాండవ్యుడు శూలంపై ఎక్కించబడినట్లు చూశారు. అప్పుడు వారు బ్రాహ్మణుడు నారాయణునితో—“మేమేమి చేయాలి? నీకు కావలసింది ఏమిటి?” అని పలికారు.

Verse 5

सर्वे ते तत्र सांनिध्यान्माण्डव्यस्य महात्मनः । संभ्रान्ता आगता ऊचुः किं मृतः किं नु जीवति

అందరూ మహాత్ముడు మాండవ్యుని సన్నిధికి ఆత్రుతతో వచ్చి—“ఆయన మరణించాడా, లేక ఇంకా జీవిస్తున్నాడా?” అని అడిగారు.

Verse 6

अवस्थां तस्य ते दृष्ट्वा विषादमगमन्परम् । असहित्वा तु तद्दुःखं सर्वे ते मनसा द्विजाः

ఆయన స్థితిని చూసి వారు పరమ విషాదంలో మునిగిపోయారు. ఆ దుఃఖాన్ని భరించలేక ఆ ద్విజ ఋషులందరూ అంతరంగంలో కలత చెందారు.

Verse 7

पृच्छयतां यदि मन्येत राजानं भस्मसात्कुरु । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वाक्यं नारायणोऽब्रवीत्

ప్రశ్నిస్తూ వారు—“నీకు సముచితమని అనిపిస్తే రాజును భస్మం చేయి” అని అన్నారు. వారి మాటలు విని నారాయణుడు ప్రత్యుత్తరంగా పలికాడు.

Verse 8

मयि जीवति मद्भ्राता ह्यवस्थामीदृशीं गतः । धिग्जीवितं च मे किंतु तपसो विद्यते फलम्

నేను జీవించి ఉండగానే నా సోదరుడు ఇలాంటి దశకు చేరాడు! నా జీవితం ధిక్కారయోగ్యం; అయినా తపస్సు ఫలం తప్పక ఫలిస్తుంది.

Verse 9

दृष्ट्वा शूलस्थितं ज्येष्ठं मन्मनो नु विदीर्यते । परं किं तु करिष्यामि येन राष्ट्रं सराजकम्

శూలంపై ఉన్న జ్యేష్ఠుణ్ని చూసి నా మనస్సు చీలిపోతుంది. అయితే రాజుతో కూడిన రాజ్యాన్ని ఎలా ఎదుర్కొనాలి, నేను ఏమి చేయగలను?

Verse 10

भस्मसाच्च करोम्यद्य भवद्भिः क्षम्यतामिह । एवमुक्त्वा गृहीत्वासौ करस्थमभिमन्त्रयेत्

ఈరోజే ఇతనిని భస్మం చేస్తాను—ఇక్కడ మీరు నన్ను క్షమించండి. ఇలా చెప్పి, చేతిలో ఉన్నదాన్ని తీసుకొని మంత్రంతో అభిమంత్రించడం ప్రారంభించాడు.

Verse 11

क्रोधेन पश्यते यावत्तावद्धुंकारकोऽभवत् । तेन हुङ्कारशब्देन ऋषयो विस्मितास्तदा

కోపంతో చూస్తూ ఉండగానే అతడు భయంకరమైన ‘హుం‌కార’ాన్ని ఉచ్చరించేవాడయ్యాడు; ఆ ‘హుం‌కార’ శబ్దంతో ఋషులు ఆశ్చర్యపోయారు.

Verse 12

माण्डव्यस्य समीपे तु ह्यपृच्छंस्ते द्विजोत्तमाः । निवारयसि किं विप्र शापं नृपजिघांसनम्

మాండవ్యుని సమీపంలో ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులు అడిగారు—ఓ విప్రా, రాజును సంహరించే శాపాన్ని నీవెందుకు నిరోధిస్తున్నావు?

Verse 13

अपापस्य तु येनेह कृतमस्य जिघांसनम् । ऋषीणां वचनं श्रुत्वा कृच्छ्रान्माण्डव्यकोऽब्रवीत्

“ఈ నిరపరాధుణ్ని చంపుటకు ఇక్కడ ఎవరు ప్రయత్నించారు?” ఋషుల వచనములు విని మాండవ్యుడు బాధతో కష్టంగా పలికెను।

Verse 14

अभिवन्दामि वो मूर्ध्ना स्वागतं ऋषयः सदा । अर्घ्यसन्मानपूजार्हाः सर्वेऽत्रोपविशन्तु ते

మాండవ్యుడు పలికెను—“నేను మస్తకముతో మీకు నమస్కరిస్తున్నాను. హే ఋషులారా, స్వాగతం. మీరు అర్ఘ్యము, సన్మానము, పూజకు యోగ్యులు; మీరందరూ ఇక్కడ ఆసీనులగండి.”

Verse 15

निविष्टैकाग्रमनसा सर्वान्माण्डव्यकोऽब्रवीत्

ఏకాగ్రచిత్తుడై ఆసీనుడైన మాండవ్య ముని వారందరినీ ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 16

प्राप्तं दुःखं मया घोरं पूर्वजन्मार्जितं फलम् । मा विषादं कुरुध्वं भोः कृतं पापं तु भुज्यते

నాపై వచ్చిన ఈ ఘోర దుఃఖము పూర్వజన్మలో సంపాదించిన కర్మఫలము. హే పూజ్యులారా, విషాదపడకండి; చేసిన పాపము ఫలరూపంగా అనుభవించవలసిందే.

Verse 17

ऋषय ऊचुः । केन कर्मविपाकेन इह जात्यन्तरं व्रजेत् । दानधर्मफलेनैव केन स्वर्गं च गच्छति

ఋషులు పలికిరి—“ఏ కర్మవిపాకమువలన జీవుడు ఇక్కడ మరొక జన్మకు వెళ్తాడు? మరియు దానధర్మఫలములో ఏద్వారా స్వర్గాన్ని పొందుతాడు?”

Verse 18

माण्डव्य उवाच । अदत्तदाना जायन्ते परभाग्योपजीविनः । न स्नानं न जपो होमो नातिथ्यं न सुरार्चनम्

మాండవ్యుడు పలికెను—దానం చేయని వారు ఇతరుల భాగ్యంపై ఆధారపడి జన్మిస్తారు. వారు పవిత్రస్నానం చేయరు, జపం చేయరు, హోమం చేయరు; అతిథి సత్కారం లేదు, దేవార్చన లేదు।

Verse 19

न पर्वणि पितृश्राद्धं न दानं द्विजसत्तमाः । व्रजन्ति नरके घोरे यान्ति ते त्वन्त्यजां गतिम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! పర్వదినాలలో పితృశ్రాద్ధం చేయని వారు, దానం చేయని వారు ఘోర నరకానికి పడతారు; చివరికి అంత్యజగతిని పొందుతారు।

Verse 20

पुनर्दरिद्राः पुनरेव पापाः पापप्रभावान्नरके वसन्ति । तेनैव संसरिणि मर्त्यलोके जीवादिभूते कृमयः पतङ्गाः

వారు మళ్లీ దరిద్రులవుతారు, మళ్లీ పాపులవుతారు. పాపప్రభావంతో నరకంలో నివసిస్తారు; అదే కారణంగా ఈ సంసారమయ మర్త్యలోకంలో కృములు, పతంగాలు వంటి నీచ యోనుల్లో జన్మిస్తారు।

Verse 21

ये स्नानशीला द्विजदेवभक्ता जितेन्द्रिया जीवदयानुशीलाः । ते देवलोकेषु वसन्ति हृष्टा ये धर्मशीला जितमानरोषाः

స్నాననిష్ఠులు, ద్విజదేవభక్తులు, ఇంద్రియజయులు, జీవదయను ఆచరించువారు—అటువంటి ధర్మనిష్ఠులు, మానక్రోధాలను జయించిన వారు ఆనందంగా దేవలోకాలలో నివసిస్తారు।

Verse 22

विद्याविनीता न परोपतापिनः स्वदारतुष्टाः परदारवर्जिताः । तेषां न लोके भयमस्ति किंचित्स्वभावशुद्धा गतकल्मषा हि ते

విద్యచేత వినయులు, ఇతరులను బాధించని వారు, స్వదారసంతుష్టులు, పరదారవర్జితులు—అటువంటి వారికి లోకంలో ఎక్కడా భయం లేదు; ఎందుకంటే వారి స్వభావం శుద్ధం, పాపకల్మషాలు తొలగిపోయాయి।

Verse 23

ऋषय ऊचुः । पूर्वजन्मनि विप्रेन्द्र किं त्वया दुष्कृतं कृतम् । येन कष्टमिदं प्राप्तं सन्धानं शूलगर्हितम्

ఋషులు పలికిరి: ఓ బ్రాహ్మణోత్తమా! పూర్వజన్మలో నీవు చేసిన ఏ పాపకార్యం వల్ల నీకు ఈ శూలారోహణ రూపమైన కష్టము ప్రాప్తించినది?

Verse 24

शूलस्थं त्वां समालक्ष्य ह्यागताः सर्व एव हि । जीवन्तं त्वां प्रपश्याम त्वन्तरन्नवतारयन् । रुजासंतापजं दुःखं सोढ्वापि त्वमवेदनः

నిన్ను శూలంపై చూసి మేమందరం వచ్చాము. శూలం గుచ్చుకున్నప్పటికీ నీవు జీవించి ఉండటం మేము చూస్తున్నాము. బాధను, వేదనను భరిస్తున్నప్పటికీ నీవు ఏమీ ఎరుగనివానివలె ఉన్నావు.

Verse 25

माण्डव्य उवाच । स्वयमेव कृतं कर्म स्वयमेवोपभुज्यते । सुकृतं दुष्कृतं पूर्वे नान्ये भुञ्जन्ति कर्हिचित्

మాండవ్యుడు పలికెను: తాను చేసిన కర్మఫలాన్ని తానే అనుభవించాలి. పూర్వం చేసిన పుణ్యమైనా, పాపమైనా ఇతరులు ఎప్పుడూ అనుభవించరు.

Verse 26

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमुपगच्छति

వేలకొలది ఆవులలో దూడ తన తల్లిని ఎలా కనుగొంటుందో, అలాగే పూర్వం చేసిన కర్మ కర్తను (చేసినవానిని) తప్పక చేరుతుంది.

Verse 27

न माता न पिता भ्राता न भार्या न सुताः सुहृत् । न कस्य कर्मणां लेपः स्वयमेवोपभुज्यते

తల్లి, తండ్రి, సోదరుడు, భార్య, పుత్రులు, మిత్రులు - ఎవరూ ఒకరి కర్మఫలాన్ని పంచుకోలేరు. ఎవరి కర్మను వారే అనుభవించాలి.

Verse 28

श्रूयतां मम वाक्यं च भवद्भिः पृच्छितो ह्यहम् । पूर्वे वयसि भो विप्रा मलस्नानकृतक्षणः

ఓ బ్రాహ్మణులారా, నా మాటలు వినండి, ఎందుకంటే మీరు నన్ను అడిగారు. నా పూర్వ వయస్సులో, నేను స్నానం చేస్తున్న సమయంలో...

Verse 29

अज्ञानाद्बालभावेन यूका कण्टेऽधिरोपिता । तैलाभ्यक्तशिरोगात्रे मया यूका घृता न हि

అజ్ఞానం మరియు చిన్నతనం వల్ల, నేను ఒక పేనును కంఠంపై ఉంచాను. నా తల మరియు శరీరానికి నూనె రాసుకున్నప్పటికీ, నేను ఆ పేనును చంపలేదు.

Verse 30

कङ्कतीं रोप्य केशेषु सासा कण्टेऽधिरोपिता । तेषु पापं कृतं सद्यः फलमेतन्ममाभवत्

జుట్టులో దువ్వెన పెట్టి, ఆ పేనును కంఠంపై ఉంచడం జరిగింది. ఆ చర్యలో చేసిన పాపానికి ఫలితం ఇప్పుడు నాకు లభించింది.

Verse 31

किंचित्कालं क्षपित्वाहं प्राप्स्ये मोक्षं निरामयम् । भवन्तस्त्विह सन्तापं मां कुरुध्वं महर्षयः

కొంతకాలం గడిపిన తర్వాత, నేను నిరామయమైన మోక్షాన్ని పొందుతాను. ఓ మహర్షులారా, మీరు ఇక్కడ నాకు బాధ కలిగించవద్దు.

Verse 32

इमामवस्थां भुक्त्वाहं कंचिच्छपे न चोच्चरे । अहनि कतिचिच्छूले क्षपयिष्यामि किल्बिषम्

ఈ స్థితిని అనుభవించి, నేను ఎవరినీ శపించను లేదా కఠినంగా మాట్లాడను. శూలంపై కొన్ని రోజులు ఉండి నా పాపాన్ని పోగొట్టుకుంటాను.

Verse 33

प्राक्तनं कर्म भुञ्जामि यन्मया संचितं द्विजाः । क्षन्तव्यमस्य राज्ञोऽथ कोपश्चैव विसर्ज्यताम्

హే ద్విజులారా, నేను నేనే సంచితంచేసుకున్న పూర్వకర్మ ఫలాన్ని అనుభవిస్తున్నాను. కాబట్టి రాజును క్షమించి, కోపాన్ని విడిచిపెట్టండి.

Verse 34

श्रुत्वा तु तस्य तद्वाक्यं माण्डव्यस्य महर्षयः । प्रहर्षमतुलं लब्ध्वा साधु साध्वित्यपूजयन्

మాండవ్యుని ఆ మాటలు విని మహర్షులు అపార ఆనందంతో నిండిపోయి ‘సాధు! సాధు!’ అని పలుకుతూ ఆయనను సత్కరించారు.

Verse 35

नारायण उवाच । इदं जलं मन्त्रपूतं कस्मिन्स्थाने क्षिपाम्यहम् । येन राजा भवेद्भस्म सराष्ट्रः सपुरोहितः

నారాయణుడు అన్నాడు—ఈ జలం మంత్రపూతం; నేను దీన్ని ఏ స్థలంలో వేయాలి, దానివల్ల రాజు తన రాజ్యంతో పాటు పురోహితుడుతో కూడ భస్మమవ్వాలి?

Verse 36

माण्डव्य उवाच । इदं जलं च रक्षस्व कालकूटविषोपमम् । समुद्रे क्षिपयिष्यामि देवकार्यं समुत्थितम्

మాండవ్యుడు అన్నాడు—ఈ జలాన్ని కాపాడండి; దీని ప్రభావం కాలకూట విషంలాంటిది. దేవకార్యం ఉద్భవించినందున నేను దీన్ని సముద్రంలో వేస్తాను.

Verse 37

अथ ते मुनयः सर्वे माण्डव्यं प्रणिपत्य च । आमन्त्रयित्वा हर्षाच्च कश्यपाद्या गृहान्ययुः

అప్పుడు ఆ మునులందరూ మాండవ్యునికి ప్రణామం చేసి, ఆనందంతో అనుమతి తీసుకొని, కశ్యపుడు మొదలైనవారు తమ తమ ఆశ్రమాలకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 38

गच्छमानास्तु ते चोक्ताः पञ्चमेऽहनि तापसाः । आगन्तव्यं भवद्भिश्च मत्सकाशं प्रतिज्ञया

వెళ్తున్న ఆ తపస్వులకు ఇలా చెప్పబడింది— “ఐదవ రోజున మీ ప్రతిజ్ఞ ప్రకారం నా సమీపానికి తప్పక రావాలి.”

Verse 39

तथेति ते प्रतिज्ञाय नारदाद्या अदर्शनम् । गतेषु विप्रमुख्येषु शाण्डिली च तपोधना

“అలాగే,” అని వారు ప్రతిజ్ఞ చేశారు; నారదుడు మొదలైనవారు ఆపై కనుమరుగయ్యారు. ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు వెళ్లిన తరువాత తపోధన శాండిలీ అక్కడే నిలిచింది.

Verse 40

द्वितीयेऽह्नि समायाता न तु बुद्ध्वाथ तं ऋषिम् । भर्तारं शिरसा धार्य रात्रौ पर्यटते स्म सा

రెండవ రోజున ఆమె వచ్చింది; కానీ ఆ ఋషిని కనుగొనలేకపోయింది. భర్తను తలపై ధరించి ఆమె రాత్రివేళ తిరుగుతూ ఉండింది.

Verse 41

न दृष्टः शूलके विप्रो भराक्रान्त्या युधिष्ठिर । स्खलिता तस्य जानुभ्यां शूलस्थस्य पतिव्रता

ఓ యుధిష్ఠిరా! భారభారితత్వం వల్ల శూలంపై ఉన్న బ్రాహ్మణుడు కనిపించలేదు; శూలస్థుడైన తన భర్త మోకాళ్లకు తగిలి ఆ పతివ్రత జారిపడింది.

Verse 42

सर्वाङ्गेषु व्यथा जाता तस्याः प्रस्खलनान्मुनेः । ईदृशीं वर्तमानां च ह्यवस्थां पूर्वदैविकीम्

మునిని తాకి జారిపడినందువల్ల ఆమె శరీరమంతటా నొప్పి కలిగింది; పూర్వకర్మజనితమైన దైవం వల్ల అటువంటి స్థితి అప్పుడే ఏర్పడింది.

Verse 43

पुनः पापफलं किंचिद्धा कष्टं मम वर्तते । व्यथितोऽहं त्वया पापे किमर्थं सूनकर्मणि

అయ్యో! మళ్లీ పాపఫలమైన ఏదో కఠిన దుఃఖం నాపై పడింది. ఓ పాపినీ, నీ వల్ల నేను వ్యథపడుతున్నాను—నీవు ఎందుకు సూనకర్మలో (కసాయి పనిలో) నిమగ్నమై ఉన్నావు?

Verse 44

स्वैरिणीं त्वां प्रपश्यामि राक्षसी तस्करी नु किम् । एवमुक्त्वा क्षणं मोहात्क्रन्दमानो मुहुर्मुहुः

నేను నిన్ను స్వైరిణిగా చూస్తున్నాను—నీవు రాక్షసీనా, లేక దొంగతనమాడే స్త్రీనా? అని చెప్పి, అతడు క్షణకాలం మోహానికి లోనై మళ్లీ మళ్లీ విలపించాడు.

Verse 45

तपस्विनोऽथ ऋषयः सर्वे संत्रस्तमानसाः । पश्यमाना मुनेः कष्टं पृच्छन्ते ते युधिष्ठिर

అప్పుడు అన్ని తపస్వి ఋషులు భయంతో కలవరపడిన మనస్సులతో, ఆ ముని కష్టాన్ని చూసి—ఓ యుధిష్ఠిరా—అతనిని ప్రశ్నించారు.

Verse 46

पर्यटसे किमर्थं त्वं निशीये वहनं नु किम् । क्षिप्तं तु झोलिकाभारं किंवागमनकारणम् । व्यथामुत्पाद्य ऋषये दुःखाद्दुःखविलासिनि

నీవు రాత్రివేళ ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? నీవు ఏమి మోస్తున్నావు? నీ జోలీ భారాన్ని ఎందుకు పడేసావు? ఇక్కడికి రావడానికి కారణం ఏమిటి—ఒక ఋషికి వ్యథ కలిగించి, ఓ దుఃఖంపై దుఃఖంలో విహరించేవాడా/వాడా!

Verse 47

शाण्डिल्युवाच । नासुरीं न च गन्धर्वीं न पिशाचीं न राक्षसीम् । पतिव्रतां तु मां सर्वे जानन्तु तपसि स्थिताम्

శాండిలీ చెప్పింది—నేను అసురీను కాదు, గంధర్వీను కాదు, పిశాచీను కాదు, రాక్షసీను కాదు. మీరు అందరూ నన్ను తపస్సులో స్థిరమైన పతివ్రతగా తెలుసుకోండి.

Verse 48

न मे कामो न मे क्रोधो न वैरं न च मत्सरः । अज्ञानाद्दृष्टिमान्द्याच्च स्खलनं क्षन्तुमर्हथ

నాలో కామమూ లేదు, క్రోధమూ లేదు; వైరం లేదు, మత్సరమూ లేదు. ఏదైనా తప్పు జరిగితే అది అజ్ఞానం, దృష్టిమాంద్యంవల్ల—దయచేసి క్షమించండి.

Verse 49

वहनं भर्तृसौख्याय दिवा सम्पीड्यते रुजा । अयं भर्ता विजानीथ झोलिकासंस्थितः सदा

ఈ మోసుకెళ్లడం నా భర్త సౌఖ్యార్థమే, అయినా పగలు నన్ను నొప్పి బాధిస్తుంది. తెలుసుకోండి—ఇతడే నా భర్త; ఎల్లప్పుడూ ఈ సంచిలోనే విశ్రాంతిగా ఉంటాడు.

Verse 50

भरणं पानं वस्त्रं च ददाम्येतस्य रोगिणः । ऋषिः शौनकमुख्योऽसौ शाण्डिलीं मां विजानत

ఈ రోగికి నేను ఆహారం, పానీయం, వస్త్రం అందిస్తాను. ఇతడు శౌనకుని వంటి అగ్రగణ్య ఋషి; నన్ను శాండిలీగా తెలుసుకోండి.

Verse 51

स्वभर्तृधर्मिणीं कोपं मा कुरुष्वातिथिं कुरु । सतां समीपं सम्प्राप्तां सर्वं मे क्षन्तुमर्हथ

నేను స్వభర్తృధర్మాన్ని ఆచరించేదానిని; నాపై కోపం చేయకండి, అతిథిగా స్వీకరించండి. సత్పురుషుల సమీపానికి వచ్చాను—నా అన్నిటినీ క్షమించండి.

Verse 52

ऋषय ऊचुः । परव्यथां न जानीषे व्यचरन्ती यदृच्छया । प्रभातेऽभ्युदिते सूर्ये तव भर्ता मरिष्यति

ఋషులు అన్నారు—నీవు యథేచ్ఛగా సంచరిస్తూ ఇతరుల బాధను గ్రహించవు. ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించిన వెంటనే నీ భర్త మరణిస్తాడు.

Verse 53

आत्मदुःखात्परं दुःखं न जानासि कुलाधमे । तेन वाक्येन घोरेण शाण्डिली विमनाभवत्

హే కులాధమా! నీ స్వదుఃఖం తప్ప మరొక గొప్ప దుఃఖాన్ని నీవు ఎరుగవు. ఆ ఘోర వాక్యాలవల్ల శాండిలీ మనస్సు ఖిన్నమైంది.

Verse 54

परं विषादमापन्ना क्षणं ध्यात्वाब्रवीद्वचः । कोपात्संरक्तनयना निरीक्षन्ती मुनींस्तदा

అత్యంత విషాదంలో మునిగిన ఆమె క్షణం ఆలోచించి మాటలాడింది. కోపంతో ఆమె కన్నులు ఎర్రబడి, ఆ సమయంలో మునులను తిలకించింది.

Verse 55

सतां गेहे किल प्राप्ता भवतां चापकारिणी । सामेनातिथिपूजायां शिष्टे च गृहमागते

సత్పురుషుల గృహానికి వచ్చి కూడా నేను మీకు అపకారిణిగా మారాను. మీరు సౌమ్యంగా అతిథిపూజ చేసి, శిష్ట గృహస్థులై ఉండి కూడా, నేను తప్పుగా ప్రతిఫలం ఇచ్చాను.

Verse 56

भवद्भिरीदृगातिथ्यं कृतं चैव ममैव तु । स्वर्गापवर्गधर्मश्च भवद्भिर्न निरीक्षितम्

మీరు నాకు ఇంతటి అతిథ్యాన్ని చేశారు; కానీ నాతో వ్యవహరించేటప్పుడు స్వర్గమూ అపవర్గమూ (మోక్షం) ప్రసాదించే ధర్మాన్ని మీరు పరిగణించలేదు.

Verse 57

प्राजापत्यामिमां दृष्ट्वा मां यथा प्राकृताः स्त्रियः । भवन्तः स्त्रीबलं मेऽद्य पश्यन्तु दिवि देवताः

ఈ ప్రాజాపత్య స్థితిలో నన్ను చూసి మీరు నన్ను సాధారణ స్త్రీలు చూసినట్లే చూశారు. ఈ రోజు నా స్త్రీబలాన్ని మీరు చూడండి—దివిలోని దేవతలు కూడా దాన్ని చూడుగాక.

Verse 58

मरिष्यति न मे भर्ता ह्यादित्यो नोदयिष्यति । अन्धकारं जगत्सर्वं क्षीयते नाद्य शर्वरी

నా భర్త మరణించడు; ఈ రోజు సూర్యుడు ఉదయించడు. సమస్త జగత్తు అంధకారంతో నిండిపోవాలి; ఈ రాత్రి నేడు క్షీణించకూడదు।

Verse 59

एवमुक्ते तया वाक्ये स्तम्भितेऽर्के तमोमयम् । न च प्रजायते सर्वं निर्वषट्कारसत्क्रियम्

ఆమె అలా పలికిన వెంటనే సూర్యుడు స్థంభించిపోయి, అంతటా అంధకారం వ్యాపించింది. అప్పుడు ఏ కార్యమూ సరిగా సాగలేదు—వషట్‌కారమూ లేదు, యజ్ఞాది సత్క్రియలూ లేవు।

Verse 60

स्वाहाकारः स्वधाकारः पञ्चयज्ञविधिर्नहि । स्नानं दानं जपो नास्ति सन्ध्यालोपव्यतिक्रमः । षण्मासं च तदा पार्थ लुप्तपिण्डोदकक्रियम्

‘స్వాహా’కారమూ లేదు, ‘స్వధా’కారమూ లేదు; పంచమహాయజ్ఞ విధి కూడా లేదు. స్నానం, దానం, జపం లేవు; సంధ్యావందనము లుప్తమై ఉల్లంఘనమైంది. అప్పుడు, ఓ పార్థా, ఆరు నెలలు పితృలకు పిండ-ఉదక క్రియ నిలిచిపోయింది।

Verse 171

अध्याय

అధ్యాయము. (అధ్యాయ సూచక పదము)