Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 60
स्वाहाकारः स्वधाकारः पञ्चयज्ञविधिर्नहि । स्नानं दानं जपो नास्ति सन्ध्यालोपव्यतिक्रमः । षण्मासं च तदा पार्थ लुप्तपिण्डोदकक्रियम्
svāhākāraḥ svadhākāraḥ pañcayajñavidhirnahi | snānaṃ dānaṃ japo nāsti sandhyālopavyatikramaḥ | ṣaṇmāsaṃ ca tadā pārtha luptapiṇḍodakakriyam
‘స్వాహా’కారమూ లేదు, ‘స్వధా’కారమూ లేదు; పంచమహాయజ్ఞ విధి కూడా లేదు. స్నానం, దానం, జపం లేవు; సంధ్యావందనము లుప్తమై ఉల్లంఘనమైంది. అప్పుడు, ఓ పార్థా, ఆరు నెలలు పితృలకు పిండ-ఉదక క్రియ నిలిచిపోయింది।
Narrator (addressing ‘Pārtha’ within the discourse; likely Śrī Mārkaṇḍeya as frame-speaker across this portion)
Listener: Pārtha (explicitly addressed here)
Scene: A montage-like scene: silent homa fires, absent svāhā/svadhā calls, people skipping snāna and sandhyā, and ancestors waiting unappeased as piṇḍa and water offerings cease for months.
FAQs
When cosmic and social order is disturbed, daily dharma—yajña, sandhyā, charity, japa, and pitṛ duties—collapses, harming both worlds.
The Revā (Narmadā) region remains the textual setting; this verse highlights dharma-practice rather than a particular tīrtha.
Pañca-mahāyajña, sandhyā rites, svāhā/svadhā offerings, and piṇḍodaka-kriyā are explicitly referenced.