Adhyaya 146

Verse 1

। मार्कण्डेय उवाच । अस्माहकं ततो गच्छेत्पितृतीर्थमनुत्तमम् । प्रेतत्वाद्यत्र मुच्यन्ते पिण्डेनैकेन पूर्वजाः

మార్కండేయుడు పలికెను—ఆ తరువాత అస్మాహక అనే అనుత్తమ పితృతీర్థానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ ఒక్క పిండదానంతోనే పూర్వజులు ప్రేతత్వాది బాధల నుండి విముక్తి పొందుదురు।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । अस्माहकस्य माहात्म्यं कथयस्व ममानघ । स्नानदानेन यत्पुण्यं तथा पिण्डोदकेन च

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—హే అనఘా, అస్మాహక మహాత్మ్యాన్ని నాకు చెప్పుము; స్నానదానముల వల్ల, అలాగే పిండం మరియు ఉదకార్పణ వల్ల కలుగు పుణ్యం ఏదో వివరించుము।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा कल्पे नृपश्रेष्ठ ऋषिदेवसमागमे । प्रश्नः पृष्टो मया तात यथा त्वमनुपृच्छसि

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ నృపశ్రేష్ఠా! పూర్వకల్పమున ఋషి-దేవ సమాగమంలో, ఓ తాత, నీవు ఇప్పుడు అడుగుతున్నట్లే ఇదే ప్రశ్నను నేనూ అడిగితిని।

Verse 4

एकत्र सागराः सप्त सप्रयागाः सपुष्कराः । नास्य साम्यं लभन्ते ते नात्र कार्या विचारणा

ఏడుసముద్రాలు, ప్రయాగం, పుష్కరం కలిపి ఒకచోట చేర్చినా, అవి దీనితో సమానమవు; ఇందులో మరింత విచారణ అవసరం లేదు।

Verse 5

सोमनाथं तु विख्यातं यत्सोमेन प्रतिष्ठितम् । तत्र सोमग्रहे पुण्यं तत्पुण्यं लभते नरः

సోమనాథుడు ప్రసిద్ధుడు; ఆయనను సోముడు (చంద్రుడు) అక్కడ ప్రతిష్ఠించాడు. ఆ స్థలంలో సోమగ్రహ వ్రతాచరణ చేసినవాడు ఆ పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 6

मासान्ते पितरो नृणां वीक्षन्ते सन्ततिं स्वकाम् । कश्चिदस्मत्कुलेऽस्माकं पिण्डमत्र प्रदास्यति

ప్రతి మాసాంతంలో పితృదేవతలు తమ సంతతిని తిలకిస్తారు—‘మన కులంలో ఎవరో ఒకరు ఇక్కడ పిండప్రదానం చేస్తారా?’ అని।

Verse 7

प्रपितामहास्तथादित्याः श्रुतिरेषा सनातनी । एवं ब्रुवन्ति देवाश्च ऋषयः सतपोधनाः

ప్రపితామహులు మరియు ఆదిత్యులు కూడా ఇదే అంటారు—ఇది శ్రుతి యొక్క సనాతన ఉపదేశం. ఇదే విధంగా దేవతలూ, తపోధనులైన ఋషులూ పలుకుతారు।

Verse 8

सकृत्पिण्डोदकेनैव शृणु पार्थिव यत्फलम् । द्वादशाब्दानि राजेन्द्र योगं भुक्त्वा सुशोभनम्

హే పార్థివా! ఒక్కసారి పిండం మరియు ఉదకార్పణం చేసినద్వారా కలిగే ఫలాన్ని వినుము. హే రాజేంద్రా! పితృదేవతలు పన్నెండు సంవత్సరాలు శోభనమైన క్షేమయోగాన్ని అనుభవిస్తారు.

Verse 9

युगे युगे महाराज अस्माहके पितामहाः । सर्वदा ह्यवलोकन्त आगच्छन्तं स्वगोत्रजम्

హే మహారాజా! యుగయుగాలలో మా పితామహులు ఎల్లప్పుడూ తమ గోత్రజుడు వచ్చుచున్నాడా అని ఎదురు చూస్తూ దర్శిస్తుంటారు.

Verse 10

भविष्यति किमस्माकममावास्याप्यमाहके । स्नानं दानं च ये कुर्युः पितॄणां तिलतर्पणम्

‘అమావాస్యలోనూ, మాఘమాసంలోనూ మా గతి ఏమవుతుంది?’ అని వారు ఆందోళన చెందుతారు. స్నానం, దానం చేసి, పితృదేవతలకు తిలతర్పణం చేసే వారు వారికి ఆధారమవుతారు.

Verse 11

ते सर्वपापनिर्मुक्ताः सर्वान्कामांल्लभति वै । जलमध्येऽत्र भूपाल अग्नितीर्थं च तिष्ठति

వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులై నిజంగా అన్ని కోరికలను పొందుతారు. హే భూపాలా! ఇక్కడ జలమధ్యంలో ‘అగ్నితీర్థం’ నిలిచి ఉంది.

Verse 12

दर्शनात्तस्य तीर्थस्य पापराशिर्विलीयते । स्नानमात्रेण राजेन्द्र ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ఆ తీర్థాన్ని దర్శించడమే పాపరాశిని కరిగిస్తుంది. హే రాజేంద్రా! కేవలం స్నానం చేయడం వల్లనే బ్రహ్మహత్యా పాపమూ తొలగిపోతుంది.

Verse 13

शुक्लाम्बरधरो नित्यं नियतः स जितेन्द्रियः । एककालं तु भुञ्जानो मासं तीर्थस्य सन्निधौ

నిత్యం శ్వేతవస్త్రధారి, నియమపరుడు, జితేంద్రియుడు అయి, ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేస్తూ—తీర్థసన్నిధిలో ఒక నెల నివసించాలి.

Verse 14

सुवर्णालंकृतानां तु कन्यानां शतदानजम् । फलमाप्नोति सम्पूर्णं पितृलोके महीयते

సువర్ణాభరణాలతో అలంకరించిన వంద కన్యలను దానం చేసిన ఫలానికి సమానమైన ఫలాన్ని అతడు సంపూర్ణంగా పొందుతాడు; పితృలోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Verse 15

पृथिव्यामासमुद्रायां महाभोगपतिर्भवेत् । धनधान्यसमायुक्तो दाता भवति धार्मिकः

ఈ పుణ్యక్రియ ప్రభావంతో అతడు భూమిపై సముద్రసీమ వరకు మహాభోగాల అధిపతిగా అవుతాడు; ధనధాన్యసంపన్నుడై, దానశీలుడై, ధర్మనిష్ఠుడవుతాడు.

Verse 16

उपवासी शुचिर्भूत्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् । अस्माहकं समासाद्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत्

ఉపవాసం చేసి శుద్ధుడై అతడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందగలడు. అలాగే మా ఈ తీర్థానికి వచ్చి ప్రాణాలను విడిచినవాడికీ పరమ మంగళకరమైన గతి లభిస్తుంది.

Verse 17

कोटिवर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः

అతడు కోట్లాది వేల సంవత్సరాలు రుద్రలోకంలో గౌరవింపబడతాడు; ఆపై పుణ్యం క్షీణించగానే స్వర్గం నుండి పడిపోతాడు—కర్మసంచయం తరిగి దివ్యస్థితి నుండి చ్యుతుడవుతాడు.

Verse 18

सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले जायेत रूपवान् । कृत्वाभिषेकविधिना हयमेधफलं लभेत्

అతడు స్వర్ణం, మణులు, ముత్యాలతో సమృద్ధమైన వంశంలో పునర్జన్మించి రూపవంతుడవుతాడు. అభిషేక విధానంతో స్నానం చేయగా అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 19

धनाढ्यो रूपवान्दक्षो दाता भवति धार्मिकः । चतुर्वेदेषु यत्पुण्यं सत्यवादिषु यत्फलम्

అతడు ధనవంతుడు, రూపవంతుడు, దక్షుడు, దానశీలుడు, ధార్మికుడవుతాడు. చతుర్వేదాలలో ఉన్న పుణ్యం, సత్యవాదులకు కలిగే ఫలం—

Verse 20

तत्फलं लभते नूनं तत्र तीर्थेऽभिषेचनात् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं शम्भुना पुरा

ఆ తీర్థంలో అభిషేకస్నానం చేయుటవలన అదే ఫలము నిశ్చయంగా లభిస్తుంది. ఇది తీర్థాలలో పరమ తీర్థము; పూర్వం శంభువు (శివుడు) నిర్మించినది.

Verse 21

हृदयेशः स्वयं विष्णुर्जपेद्देवं महेश्वरम् । गन्धर्वाप्सरसश्चैव मरुतो मारुतास्तथा

హృదయంలో నివసించే స్వయంవిష్ణువు దేవ మహేశ్వరుని జపిస్తాడు. అలాగే గంధర్వులు, అప్సరసలు మరియు మరుతులు—వాయుదేవతలూ (జపిస్తారు).

Verse 22

विश्वेदेवाश्च पितरः सचन्द्राः सदिवाकराः । मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

విశ్వేదేవులు, పితృదేవతలు, చంద్రుడు మరియు సూర్యుడుతో కూడి; అలాగే మరిచి, అత్రి, అంగిరసు, పులస్త్య, పులహ, క్రతు అనే ఋషులు—(అందరూ అక్కడ స్తుతిస్తారు).

Verse 23

प्रचेताश्च वसिष्ठश्च भृगुर्नारद एव च । च्यवनो गालवश्चैव वामदेवो महामुनिः

అక్కడ ప్రచేతా, వసిష్ఠుడు, భృగువు, నారదుడూ ఉన్నారు; అలాగే చ్యవనుడు, గాలవుడు మరియు మహాముని వామదేవుడూ ఉన్నారు।

Verse 24

वालखिल्याश्च गन्धारास्तृणबिन्दुश्च जाजलिः । उद्दालकश्चर्ष्यशृङ्गो वसिष्ठश्च सनन्दनः

అక్కడ వాలఖిల్యులు, గంధారులు; తృణబిందు, జాజలి; ఉద్దాలకుడు, ఋష్యశృంగుడు; అలాగే వసిష్ఠునితో సనందనుడూ ఉన్నారు।

Verse 25

शुक्रश्चैव भरद्वाजो वात्स्यो वात्स्यायनस्तथा । अगस्तिर्मित्रावरुणौ विश्वामित्रो मुनीश्वरः

అక్కడ శుక్రుడు, భరద్వాజుడు, వాత్స్యుడు, వాత్స్యాయనుడూ ఉన్నారు; మిత్ర-వరుణుల నుండి జన్మించిన అగస్త్యుడు మరియు మునీశ్వరుడు విశ్వామిత్రుడూ ఉన్నారు।

Verse 26

गौतमश्च पुलस्त्यश्च पौलस्त्यः पुलहः क्रतुः । सनातनस्तु कपिलो वाह्निः पञ्चशिखस्तथा

అక్కడ గౌతముడు, పులస్త్యుడు; అలాగే పౌలస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు; ఇంకా సనాతనుడు, కపిలుడు, వాహ్ని మరియు పంచశిఖుడూ ఉన్నారు।

Verse 27

अन्येऽपि बहवस्तत्र मुनयः शंसितव्रताः । क्रीडन्ति देवताः सर्व ऋषयः सतपोधनाः

అక్కడ మరెన్నో మునులు—ప్రశంసిత వ్రతధారులు—ఉపస్థితులయ్యారు; అలాగే సమస్త దేవతలు, తపోధనసంపన్నులైన అన్ని ఋషులు అక్కడ క్రీడించారు।

Verse 28

मनुष्याश्चैव योगीन्द्राः पितरः सपितामहाः । अस्माहकेऽत्र तिष्ठन्ति सर्व एव न संशयः

ఇక్కడ మనుష్యులూ, యోగీంద్రులైన మహానుభావులూ, పితృదేవతలూ పితామహులతో సహా నివసిస్తారు. మన హితార్థమే వీరందరూ ఇక్కడ ఉంటారు—సందేహం లేదు.

Verse 29

पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः । येषां दत्तमुपस्थायि सुकृतं वापि दुष्कृतम्

పితృులు, పితామహులు, ప్రపితామహులు—వారి సమక్షంలో అర్పించిన దానం నిలిచి ఉంటుంది; అక్కడ మన పుణ్యమో పాపమో అయిన కర్మలు స్పష్టమవుతాయి.

Verse 30

अक्षयं तत्र तत्सर्वं यत्कृतं योधनीपुरे । मातरं पितरं त्यक्त्वा सर्वबन्धुसुहृज्जनान्

యోధనీপুরంలో చేయబడినదంతా అక్షయమవుతుంది. తల్లి తండ్రిని, సమస్త బంధువుల్ని సుహృదుల్ని విడిచినా, అక్కడ చేసిన కర్మఫలం నశించదు.

Verse 31

धनं धान्यं प्रियान्पुत्रांस्तथा देहं नृपोत्तम । गच्छते वायुभूतस्तु शुभाशुभसमन्वितः

ధనం, ధాన్యం, ప్రియపుత్రులు, దేహమూ—ఓ నృపోత్తమా—ఇక్కడే విడిచిపోతాం. జీవుడు వాయురూపుడై వెళ్లిపోతాడు; తోడు ఉండేది శుభాశుభ కర్మలే.

Verse 32

अदृश्यः सर्वभूतानां परमात्मा महत्तरः । शुभाशुभगतिं प्राप्तः कर्मणा स्वेन पार्थिव

సర్వభూతాలకు అదృశ్యుడైన పరమాత్మ—మహత్తరుడైన మహానుభావుడు—ఓ పార్థివా, తన కర్మ ప్రకారమే శుభమో అశుభమో అయిన గతిని పొందుతాడు.

Verse 33

युधिष्ठिर उवाच । शुभाशुभं न बन्धूनां जायते केन हेतुना । एकः प्रसूयते जन्तुरेक एव प्रलीयते

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—బంధువులకు ఎవరి శుభాశుభ ఫలము ఎందుకు చెందదు? జీవి ఒంటరిగా జన్మించును, నిశ్చయంగా ఒంటరిగా లయమగును।

Verse 34

एको हि भुङ्क्ते सुकृतमेक एव हि दुष्कृतम्

నిజముగా, పుణ్యఫలమును ఒక్కడే అనుభవించును; పాపఫలమును కూడా ఒక్కడే అనుభవించును।

Verse 35

मार्कण्डेय उवाच । एष त्वयोक्तो नृपते महाप्रश्नः स्मृतो मया

మార్కండేయుడు పలికెను—హే నృపా, నీవు అడిగిన ఈ మహాప్రశ్నము నాకు స్మరణకు వచ్చింది।

Verse 36

पितामहमुखोद्गीतं श्रुतं ते कथयाम्यहम् । यन्मे पितामहात्पूर्वं विज्ञातमृषिसंसदि

పితామహుడు (బ్రహ్మ) ముఖమునుండి గీతముగా నేను విన్నదానిని నీకు వివరిస్తాను; ఋషిసభలో ముందుగా నా పితామహుని నుండి నేను తెలిసికొన్న ఉపదేశమదే।

Verse 37

न माता न पिता बन्धुः कस्यचिन्न सुहृत्क्वचित् । कस्य न ज्ञायते रूपं वायुभूतस्य देहिनः

వాయుస్వభావముగల ఆ దేహికి తల్లి లేదు, తండ్రి లేదు, బంధువు లేదు; ఎక్కడా నిజమైన సుహృదుడూ లేదు; అతని రూపము ఎవరికీ తెలియదు।

Verse 38

यद्येवं न भवेत्तात लोकस्य तु नरेश्वर । अमर्यादं भवेन्नूनं विनश्यति चराचरम्

ఇలా కాకపోతే, తాతా! నరేశ్వరా! నిశ్చయంగా లోకం మర్యాదలేని దైపోతుంది; చరాచరమంతా వినశించిపోతుంది।

Verse 39

एवं ज्ञात्वा पूरा राजन्समस्तैर्लोककर्तृभिः । मर्यादा स्थापिता लोके यथा धर्मो न नश्यति

ఓ రాజా! ఇది తెలిసికొని పూర్వకాలంలో సమస్త లోకధారకులు లోకంలో మర్యాదలను స్థాపించారు, ధర్మం నశించకుండా ఉండుటకు।

Verse 40

धर्मे नष्टे मनुष्याणामधर्मोऽभिभवेत्पुनः । ततः स्वधर्मचलनान्नरके गमनं ध्रुवम्

మనుష్యులలో ధర్మం నశిస్తే అధర్మం మళ్లీ వారిని అధిగమిస్తుంది; అప్పుడు స్వధర్మం నుండి తొలగుటవలన నరకగమనం ధృవం।

Verse 41

लोको निरङ्कुशः सर्वो मर्यादालङ्घने रतः । मर्यादा स्थापिता तेन शास्त्रं वीक्ष्य महर्षिभिः

సర్వలోకము నియంత్రణలేక మర్యాదల ఉల్లంఘనలో ఆసక్తి చూపుతుంది; అందుకే మహర్షులు శాస్త్రాలను పరిశీలించి మర్యాదలను స్థాపించారు।

Verse 42

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । पिण्डोदकप्रदानं च तथैवातिथिपूजनम्

స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, దేవతార్చనం, పిండ-ఉదక ప్రదానం, అలాగే అతిథి పూజనం—

Verse 43

पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः । त्रयो देवाः स्मृतास्तात ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

హే తాత! పితృలు, పితామహులు, ప్రపితామహులు—ఈ ముగ్గురూ దేవత్రయంగా స్మరింపబడతారు: బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు।

Verse 44

पूजितैः पूजिताः सर्वे तथा मातामहास्त्रयः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्रुतिस्मृत्यर्थनोदितान्

వారిని పూజిస్తే అందరూ పూజింపబడినట్లే; అలాగే ముగ్గురు మాతామహులూ పూజింపబడతారు. కాబట్టి శ్రుతి-స్మృతి భావార్థం చెప్పిన ధర్మాన్ని సర్వప్రయత్నంతో ఆచరించాలి।

Verse 45

धर्मं समाचरन्नित्यं पापांशेन न लिप्यते । श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं मनसापि न लङ्घयेत्

నిత్యం ధర్మాన్ని ఆచరించేవాడు పాపాంశమాత్రంతో కూడ లిప్తుడుకాడు. శ్రుతి-స్మృతులు ప్రకటించిన ధర్మాన్ని మనసుతో కూడ అతిక్రమించకూడదు।

Verse 46

इह लोके परे चैव यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः । पितापुत्रौ सदाप्येकौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्धृतौ

ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ తన శ్రేయస్సు కోరువాడు తెలుసుకోవాలి—తండ్రి, కుమారుడు సదా ఏకమే; బింబం నుండి బింబం వెలువడినట్లుగా।

Verse 47

विभक्तौ वाविभक्तौ वा श्रुतिस्मृत्यर्थतस्तथा । उद्धरेदात्मनात्मानमात्मानमवसादयेत्

విభక్తుడైనా అవిభక్తుడైనా—శ్రుతి-స్మృతి భావార్థానుసారం ఆచరించాలి. తనతో తానే తనను ఉద్ధరించుకోవాలి; తనను తానే దిగజార్చుకోకూడదు।

Verse 48

पिण्डोदकप्रदानाभ्यामृते पार्थ न संशयः । एवं ज्ञात्वा प्रयत्नेन पिण्डोदकप्रदो भवेत्

హే పార్థా, పిండం మరియు ఉదకదానం చేయకపోతే కర్తవ్యపూర్ణత కలగదు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఇది తెలిసి యత్నంతో పిండోదకప్రదాతగా ఉండాలి.

Verse 49

आयुर्धर्मो यशस्तेजः सन्ततिश्चैव वर्धते । पृथिव्यां सागरान्तायां पितृक्षेत्राणि यानि च

ఆయుష్యం, ధర్మం, యశస్సు, తేజస్సు, సంతానం—ఇవన్నీ వృద్ధి చెందుతాయి. అలాగే సముద్రాంతమైన ఈ భూమిపై ఉన్న పితృక్షేత్రాలు…

Verse 50

तानि ते सम्प्रवक्ष्यामि येषु दत्तं महाफलम् । गयायां पुष्करे ज्येष्ठे प्रयागे नैमिषे तथा

ఇప్పుడు నేను నీకు ఆ స్థలాలను చెబుతాను; అక్కడ ఇచ్చిన దానం మహాఫలాన్ని ఇస్తుంది—గయలో, పుష్కరంలో, జ్యేష్ఠతీర్థంలో, ప్రయాగంలో మరియు నైమిషంలో.

Verse 51

संनिहत्यां कुरुक्षेत्रे प्रभासे कुरुनन्दन । पिण्डोदकप्रदानेन यत्फलं कथितं बुधैः

హే కురునందనా, కురుక్షేత్రంలోని సన్నిహితా తీర్థంలో మరియు ప్రభాసంలో—పిండోదకప్రదానంతో కలిగే ఫలమని పండితులు చెప్పినది…

Verse 52

अस्माहके तदाप्नोति नर्मदायां न संशयः । तत्र ब्रह्मा मुरारिश्च रुद्रश्च उमया सह

అదే ఫలం మా ప్రాంతంలో—నర్మదా నదిలో—నిస్సందేహంగా లభిస్తుంది. అక్కడ బ్రహ్మ, మురారి (విష్ణు) మరియు ఉమాసహిత రుద్రుడు నివసిస్తారు.

Verse 53

इन्द्राद्या देवताः सर्वे पितरो मुनयस्तथा । सागराः सरितश्चैव पर्वताश्च बलाहकाः

అక్కడ ఇంద్రాది సమస్త దేవతలు, పితృదేవతలు, మునులు కూడా—సముద్రాలు, నదులు, పర్వతాలు మరియు వర్షధారక మేఘాలు—అన్నీ సన్నిహితంగా ఉంటాయి।

Verse 54

तिष्ठन्ति पितरः सर्वे सर्वतीर्थाधिकं ततः । स्थिता ब्रह्मशिला तत्र गजकुम्भनिभा नृप

అక్కడ సమస్త పితృదేవతలు నివసిస్తారు; అందువల్ల అది అన్ని తీర్థాలకన్నా అధికమైనది. ఓ రాజా, అక్కడ గజకుంభసమమైన బ్రహ్మశిల నిలిచి ఉంది।

Verse 55

कलौ न दृश्या भवति प्रधानं यद्गयाशिरः । वैशाखे मासि सम्प्राप्तेऽमावास्यां नृपोत्तम

ఓ నృపోత్తమా, కలియుగంలో ప్రధానమైన ‘గయాశిర’ సాధారణంగా దర్శనమివ్వదు; కానీ వైశాఖ మాస అమావాస్య వచ్చినప్పుడు అది ప్రత్యక్షమవుతుంది।

Verse 56

व्याप्य सा तिष्ठते तीर्थं गजकुम्भनिभा शिला । तच्च गव्यूतिमात्रं हि तीर्थं ततः प्रवक्षते

గజకుంభసమమైన ఆ శిల అక్కడ తీర్థాన్ని వ్యాపించి స్థిరంగా నిలుస్తుంది. ఆ తీర్థ పరిధి ఒక గవ్యూతి పరిమాణమని చెప్పబడింది—ఇదే దాని ప్రమాణం।

Verse 57

तस्मिन्दिने तत्र गत्वा यस्तु श्राद्धप्रदो भवेत् । पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते शतवार्षिकी

ఆ రోజున అక్కడికి వెళ్లి ఎవడు శ్రాద్ధం సమర్పిస్తాడో, అతని పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తి కలుగుతుంది; అది నూరు సంవత్సరాలు నిలుస్తుంది।

Verse 58

अन्यस्यामप्यमावास्यां यः स्नात्वा विजितेन्द्रियः । करोति मनुजः श्राद्धं विधिवन्मन्त्रसंयुतम्

ఇతర అమావాస్య రోజున కూడా ఎవడు స్నానం చేసి ఇంద్రియాలను జయించి, మంత్రాలతో కూడిన విధిపూర్వక శ్రాద్ధాన్ని ఆచరిస్తాడో—

Verse 59

तस्य पुण्यफलं यत्स्यात्तच्छृणुष्व नराधिप । अग्निष्टोमाश्वमेधाभ्यां वाजपेयस्य यत्फलम्

హే నరాధిపా! దాని వల్ల కలిగే పుణ్యఫలాన్ని వినుము; అది అగ్నిష్టోమ, అశ్వమేధ యాగాల ఫలంతోను, వాజపేయ ఫలంతోను సమానం.

Verse 60

तत्फलं समवाप्नोति यथा मे शङ्करोऽब्रवीत् । रौरवादिषु सर्वेषु नरकेषु व्यवस्थिताः

అతడు అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు; శంకరుడు నాకు చెప్పినట్లే. అలాగే రౌరవాది సమస్త నరకాలలో నివసించువారు—

Verse 61

पिता पितामहाद्याश्च पितृके मातृके तथा । पिण्डोदकेन चैकेन तर्पणेन विशेषतः

తండ్రి, పితామహాది—పితృవంశములోను మాతృవంశములోను ఉన్నవారు—ఒకే పిండం, ఒకే జలదానంతో, ముఖ్యంగా తర్పణంతో, విశేషంగా తృప్తి పొందుతారు.

Verse 62

क्रीडन्ति पितृलोकस्था यावदाभूतसम्प्लवम् । ये कर्मस्था विकर्मस्था ये जाताः प्रेतकल्मषाः

పితృలోకంలో నివసించువారు మహాప్రళయం వరకు ఆనందంగా క్రీడిస్తారు; అలాగే కర్మబంధంలో ఉన్నవారు గానీ వికర్మంలో ఉన్నవారు గానీ—ప్రేతకల్మషంతో జన్మించినవారు—

Verse 63

पिण्डेनैकेन मुच्यन्ते तेऽपि तत्र न संशयः । अस्माहके शिला दिव्या तिष्ठते गजसन्निभा

ఒకే పిండదానంతో వారూ అక్కడ విముక్తి పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. మా ప్రాంతంలో గజసన్నిభమైన రూపముగల ఒక దివ్య శిల నిలిచి ఉంది।

Verse 64

ब्रह्मणा निर्मिता पूर्वं सर्वपापक्षयंकरी । उपर्यस्या यथान्यायं पितॄनुद्दिश्य भारत

ఆ శిల పూర్వం బ్రహ్మదేవునిచే నిర్మితమై, సమస్త పాపక్షయకారిణి. ఓ భారతా, దానిపై విధివిధానంగా పితృలను ఉద్దేశించి కర్మ (శ్రాద్ధాది) చేయవలెను।

Verse 65

दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु दद्यात्पिण्डान्विचक्षणः । भूमौ चान्नेन सिद्धेन श्राद्धं कृत्वा यथाविधि

విచక్షణుడు దక్షిణాగ్రములైన దర్భలపై పిండాలను అర్పించాలి; మరియు నేలపై సిద్ధాన్నంతో విధివిధానంగా శ్రాద్ధం చేయాలి।

Verse 66

श्राद्धिभ्यो वस्त्रयुग्मानि छत्रोपानत्कमण्डलु । दक्षिणा विविधा देया पितॄनुद्दिश्य भारत

శ్రాద్ధంలో పాల్గొనే బ్రాహ్మణులకు వస్త్రయుగ్మాలు, ఛత్రం, పాదుకలు (ఉపానత్) మరియు కమండలువు ఇవ్వాలి; ఓ భారతా, పితృలను ఉద్దేశించి వివిధ దక్షిణలు కూడా సమర్పించాలి।

Verse 67

यो ददाति द्विजश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु । तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्तिं यान्ति न संशयः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా, దానం చేసే వాడి పుణ్యఫలాన్ని వినుము. అతని పితృదేవతలు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తి పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 68

अस्माहके महाराज पितरश्च पितामहाः । वायुभूता निरीक्षन्ते आगच्छन्तं स्वगोत्रजम्

ఓ మహారాజా, మా పితరులు మరియు పితామహులు వాయువులా సూక్ష్మరూపులై తమ స్వగోత్రజుని రాకను ఎదురుచూస్తూ చూస్తుంటారు।

Verse 69

अत्र तीर्थे सुतोऽभ्येत्य स्नात्वा तोयं प्रदास्यति । श्राद्धं वा पिण्डदानं वा तेन यास्याम सद्गतिम्

‘ఈ తీర్థానికి మా కుమారుడు వచ్చి స్నానం చేసి జలతర్పణం సమర్పిస్తాడు. శ్రాద్ధం చేసినా, పిండదానం చేసినా—దాని వల్ల మేము సద్గతిని పొందుతాము.’

Verse 70

स्नाने कृते तु ये केचिज्जायन्ते वस्त्रविप्लुषः । प्रीणयेन्नरकस्थांस्तु तैः पितॄन्नात्र संशयः

స్నానం చేసినప్పుడు వస్త్రం నుండి పడే నీటి చుక్కలతోనే నరకస్థిత పితృదేవతలు సంతుష్టి పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 71

केशोदबिन्दवस्तस्य ये चान्ये लेपभाजिनः । तृप्यन्त्यनग्निनसंस्कारा यं मृताः स्युः स्वगोत्रजाः

అతని జుట్టు నుండి జారే నీటి బిందువులు, అలాగే శరీరానికి అంటుకున్న ఇతర బిందువులు—వాటితో స్వగోత్రంలోని అగ్నిసంస్కారం (అంత్యక్రియ) లేని మృతులూ తృప్తి పొందుతారు।

Verse 72

तत्र तीर्थे तु ये केचिच्छ्राद्धं कृत्वा विधानतः । नरकादुद्धरन्त्याशु जपन्तः पितृसंहिताम्

ఆ తీర్థంలో ఎవరు విధివిధానంగా శ్రాద్ధం చేసి పితృ-సంహితను జపిస్తారో, వారు పితరులను త్వరగా నరకం నుండి उद्धరిస్తారు।

Verse 73

वनस्पतिगते सोमे यदा सोमदिनं भवेत् । अक्षयाल्लभते लोकान्पिण्डेनैकेन मानवः

చంద్రుడు వనస్పతి నక్షత్రంలో ఉండి సోమవారం వచ్చినప్పుడు, మనిషి ఒక్క పిండం సమర్పించినా అక్షయ లోకాలను పొందుతాడు।

Verse 74

अक्षयं तत्र वै सर्वं जायते नात्र संशयः । नरकादुद्धरन्त्याशु जपन्ते पितृसंहिताम्

అక్కడ నిజంగా సమస్తమూ అక్షయమవుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు; పితృసంహితను జపించేవారు పితరులను నరకం నుండి త్వరగా उद्धరిస్తారు।

Verse 75

तस्मिंस्तीर्थे त्वमावास्यां पितॄनुद्दिश्य भारत । नीलं सर्वाङ्गसम्पूर्णं योऽभिषिच्य समुत्सृजेत्

ఓ భారతా, ఆ తీర్థంలో అమావాస్యనాడు పితృలను ఉద్దేశించి, సర్వాంగసంపూర్ణమైన ‘నీల’ వృషభాన్ని అభిషేకించి తరువాత వృషోత్సర్గంగా విడిచిపెట్టేవాడు।

Verse 76

तस्य पुण्यफलं वक्तुं न तु वाचस्पतिः क्षमः । अस्माहके वृषोत्सर्गाद्यत्पुण्यं समवाप्यते

ఆ కార్యపు పుణ్యఫలాన్ని చెప్పడానికి వాచస్పతి కూడా సమర్థుడు కాడు; ఇక్కడ వృషోత్సర్గం ద్వారా పొందే మహత్తర పుణ్యం అపారం।

Verse 77

तव शुश्रूषणात्सर्वं तत्प्रवक्ष्यामि भारत । रौरवादिषु ये किंचित्पच्यन्ते तस्य पूर्वजाः

ఓ భారతా, నీ శుశ్రూష వలన నేను ఆ సంగతులన్నీ వివరించుదును; అతని పూర్వజులు రౌరవాది నరకాలలో ఎక్కడైనా బాధపడుతూ ఉంటే।

Verse 78

वृषोत्सर्गेण तान्सर्वांस्तारयेदेकविंशतिम् । लोहितो यस्तु वर्णेन मुखे पुच्छे च पाण्डुरः

వృషోత్సర్గ విధానంతో వారందరినీ—ఇరవై ఒక మంది పితృదేవతలను—తరింపజేయగలరు. వర్ణంలో లోహితంగా ఉండి, ముఖం మరియు తోక వద్ద పాండురంగా (తెల్లగా) ఉన్న వృషభుడు శ్రేష్ఠుడు.

Verse 79

पिङ्गः खुरविषाणाभ्यां स नीलो वृष उच्यते । यस्तु सर्वाङ्गपिङ्गश्च श्वेतः पुच्छखुरेषु च

ఖురాలు మరియు కొమ్ముల వద్ద పింగ (తామ్రవర్ణం) ఉన్న వృషభుడిని ‘నీల’ వృషభుడు అంటారు. కానీ శరీరమంతా పింగగా ఉండి, తోక మరియు ఖురాల్లో శ్వేతంగా ఉన్నవాడు మరింత శుభప్రదుడు.

Verse 80

स पिङ्गो वृष इत्याहुः पितॄणां प्रीतिवर्धनः । पारावतसवर्णश्च ललाटे तिलको भवेत्

అతడే ‘పింగ’ వృషభుడు అని చెప్పబడును; పితృదేవతల ప్రీతిని వృద్ధి చేయువాడు. అతనికి పారావత (పావురం) వంటి వర్ణం ఉండాలి, నుదుటిపై తిలకచిహ్నం ధరించాలి.

Verse 81

तं वृषं बभ्रुमित्याहुः पूर्णं सर्वाङ्गशोभनम् । सर्वाङ्गेष्वेकवर्णो यः पिङ्गः पुच्छखुरेषु च

ఆ వృషభుడిని ‘బభ్రు’ అని అంటారు—సంపూర్ణంగా, ప్రతి అవయవంలో శోభనంగా ఉండేవాడు. శరీరమంతా ఒకే వర్ణంగా ఉండి, తోక మరియు ఖురాల్లో పింగగా ఉన్నవాడు శ్రేష్ఠుడు.

Verse 82

खुरपिङ्गं तमित्याहुः पितॄणां सद्गतिप्रदम् । नीलं सर्वशरीरेण स्वारक्तनयनं दृढम्

ఖురాలు పింగగా ఉన్నవాడిని ‘ఖుర-పింగ’ అంటారు; అతడు పితృదేవతలకు సద్గతి ప్రసాదించువాడు. మరొక వృషభుడు శరీరమంతా నీలంగా, సహజంగా ఎర్రని కళ్లతో, దృఢంగా ఉండాలి—అది శుభప్రదం.

Verse 83

तमेव नीलमित्याहुर्नीलः पञ्चविधः स्मृतः । यस्तु वैश्यगृहे जातः स वै नीलो विशिष्यते

అదే ‘నీల’మని అంటారు; నీలము ఐదు విధములని స్మృతిలో చెప్పబడింది. అయితే వైశ్యగృహమున జన్మించిన నీలుడు విశేషంగా శ్రేష్ఠుడని భావించబడును.

Verse 84

न वाहयेद्गृहे जातं वत्सकं तु कदाचन । तेनैव च वृषोत्सर्गे पितॄणामनृणो भवेत्

తన ఇంటిలో పుట్టిన దూడను ఎప్పుడూ భారవాహకంగా పనికి పెట్టకూడదు. అదే దూడతో వృషోత్సర్గ కర్మలో పితృఋణం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 85

जातं तु स्वगृहे वत्सं द्विजन्मा यस्तु वाहयेत् । पतन्ति पितरस्तस्य ब्रह्मकोकगता अपि

ఏ ద్విజుడు తన ఇంటిలో పుట్టిన నవజాత దూడను భారవాహనానికి పెట్టునో, అతని పితృదేవతలు—బ్రహ్మలోకాన్ని పొందినవారైనా—పతనమొందుతారని చెప్పబడింది.

Verse 86

यथायथा हि पिबति पीत्वा धूनाति मस्तकम् । पिबन्पितॄन् प्रीणयति नरकादुद्धरेद्धुनन्

అది ఏ విధంగా పాలు త్రాగి, త్రాగిన తరువాత తల ఊపుతుందో—త్రాగుటచేత పితృదేవతలు ప్రీతిపొందుతారు; తల ఊపుటచేత వారిని నరకమునుండి శీఘ్రంగా उद्धరిస్తుంది.

Verse 87

यथा पुच्छाभिघातेन स्कन्धं गच्छन्ति बिन्दवः । नरकादुद्धरन्त्याशु पतितान् गोत्रिणस्तथा

తోక దెబ్బతో బిందువులు భుజంపై పడినట్లే, అలాగే అదే గోత్రానికి చెందిన బంధువులు పతితులను నరకమునుండి శీఘ్రంగా उद्धరిస్తారు.

Verse 88

गर्जन्प्रावृषि काले तु विषाणाभ्यां भुवं लिखन् । खुरेभ्यो या मृदुद्भूता तया संप्रीणयेदृषीन्

వర్షాకాలంలో అది గర్జిస్తూ తన కొమ్ములతో భూమిని గీటినప్పుడు, దాని కాళ్ల ఖురాల నుంచి పైకి వచ్చే మృదువైన మట్టితో ఋషులను తృప్తిపరచాలి।

Verse 89

पिबन्पितॄन् प्रीणयते खादनोल्लेखने सुरान् । गर्जन्नृषिमनुष्यांश्च धर्मरूपो हि धर्मज

తాగడం వల్ల పితృదేవతలు ప్రసన్నమవుతారు; తినడం మరియు భూమిని గీటడం వల్ల దేవతలు; గర్జించడం వల్ల ఋషులు, మనుష్యులు కూడా—హే ధర్మపుత్రా, అతడు నిజంగా ధర్మస్వరూపుడే।

Verse 90

भूतैर्वापि पिशाचैर्वा चातुर्थिकज्वरेण वा । गृहीतोऽस्माहकं गच्छेत्सर्वेषामाधिनाशनम्

భూతాలు, పిశాచాలు లేదా చాతుర్థిక జ్వరంతో ఎవరు పట్టుబడినా, ఆ బాధితుడు ఈ స్థలానికి రావాలి—ఇది అందరి వ్యాధులను నశింపజేస్తుంది।

Verse 91

स्नात्वा तु विमले तोये दर्भग्रन्थिं निबन्धयेत् । मस्तके बाहुमूले वा नाभ्यां वा गलकेऽपि वा

నిర్మల జలంలో స్నానం చేసి దర్భగడ్డి ముడి కట్టాలి—తలపై, లేదా భుజమూలంలో, లేదా నాభిపై, లేక గొంతుపై కూడా।

Verse 92

गत्वा देवसमीपं च प्रादक्षिण्येन केशवम् । ततः समुच्चरन्मन्त्रं गायत्र्या वाथ वैष्णवम्

దేవుని సమీపానికి వెళ్లి కేశవుని ప్రదక్షిణ చేయాలి; అనంతరం మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి—గాయత్రీ గానీ లేదా వైష్ణవ మంత్రం గానీ।

Verse 93

नारायणं शरण्येशं सर्वदेवनमस्कृतम् । नमो यज्ञाङ्गसम्भूत सर्वव्यापिन्नमोऽस्तु ते

శరణ్యేశుడైన, సమస్త దేవతలచే నమస్కరింపబడే నారాయణునికి నమస్కారం. యజ్ఞాంగసంభూతా, సర్వవ్యాపీ ప్రభూ—నీకు నమో నమః.

Verse 94

नमो नमस्ते देवेश पद्मगर्भ सनातन । दामोदर जयानन्त रक्ष मां शरणागतम्

దేవేశా, పద్మగర్భ సనాతనా—నీకు నమో నమః. దామోదరా, జయానంతా—శరణాగతుడనైన నన్ను రక్షించు.

Verse 95

त्वं कर्ता त्वं च हर्ता च जगत्यस्मिंश्चराचरे । त्वं पालयसि भूतानि भुवनं त्वं बिभर्षि च

ఈ చరాచర జగత్తుకు కర్త నీవే, హర్త నీవే. నీవే సమస్త భూతాలను పాలిస్తావు, నీవే సమస్త భువనాన్ని ధరిస్తావు.

Verse 96

प्रसीद देवदेवेश सुप्तमङ्गं प्रबोधय । त्वद्ध्याननिरतो नित्यं त्वद्भक्तिपरमो हरे

దేవదేవేశా, ప్రసన్నుడవై నీ సుప్తమైన అంగాన్ని ప్రబోధించు. హరే, నేను నిత్యం నీ ధ్యానంలో లీనుడను, నీ భక్తియే నా పరమం.

Verse 97

इति स्तुतो मया देव प्रसादं कुरु मेऽच्युत । मां रक्ष रक्ष पापेभ्यस्त्रायस्व शरणागतम्

దేవా, ఈ విధంగా స్తుతింపబడిన నీవు, అచ్యుతా, నాపై ప్రసాదం చేయుము. నన్ను రక్షించు, పాపాల నుండి కాపాడు; శరణాగతుడనైన నన్ను తరింపజేయు.

Verse 98

एवं स्तुत्वा च देवेशं दानवान्तकरं हरिम् । पुनरुक्तेन वै स्नात्वा ततो विप्रांस्तु भोजयेत्

ఇలా దేవేశుడైన, దానవాంతకుడైన హరిని స్తుతించి, పునరుక్త మంత్రోచ్చారణతో మళ్లీ స్నానం చేసి, అనంతరం బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి।

Verse 99

वेदोक्तेन विधानेन स्नानं कृत्वा यथाविधि । पिण्डनिर्वपणं कृत्वा वाचयेत्स्वस्तिकं ततः

వేదోక్త విధాన ప్రకారం యథావిధిగా స్నానం చేసి, పిండనిర్వపణం నిర్వహించి, ఆపై స్వస్తిక పాఠాన్ని వాచింపజేయాలి।

Verse 100

एवं स्तुत्वा च देवेशं दानवान्तकरं हरिम् । पुनरुक्तेन वै स्नात्वा ततो विप्रांस्तु भोजयेत्

ఇలా దేవేశుడైన, దానవాంతకుడైన హరిని స్తుతించి, పునరుక్త మంత్రోచ్చారణతో మళ్లీ స్నానం చేసి, అనంతరం బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి।

Verse 101

वेदोक्तेन विधानेन स्नानं कृत्वा यथाविधि । एवं तान्वाचयित्वा तु ततो विप्रान्विसर्जयेत्

వేదోక్త విధాన ప్రకారం యథావిధిగా స్నానం చేసి, వారిచేత ఈ విధంగా పాఠం చేయించి, ఆపై బ్రాహ్మణులను గౌరవంతో వీడ్కోలు ఇవ్వాలి।

Verse 102

यत्तत्रोच्चरितं किंचित्तद्विप्रेभ्यो निवेदयेत् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा नारी वा भक्तितत्परा । शक्तितो दक्षिणां दद्यात्कृत्वा श्राद्धं यथाविधि

అక్కడ ఉచ్చరించబడినదేదైనా బ్రాహ్మణులకు నివేదించాలి. ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసిన పురుషుడైనా, భక్తితో నిబద్ధమైన స్త్రీయైనా, యథావిధిగా శ్రాద్ధం చేసి, శక్తి మేరకు దక్షిణ ఇవ్వాలి।

Verse 103

तत्र तीर्थे नरो यावत्स्नापयेद्विधिपूर्वकम् । क्षीरेण मधुना वापि दध्ना वा शीतवारिणा

ఆ తీర్థంలో మనిషి ఎంతసేపు విధిపూర్వకంగా స్నానం చేస్తాడో—పాలతో గానీ, తేనెతో గానీ, పెరుగుతో గానీ, లేదా చల్లని నీటితో గానీ—అంతసేపు పుణ్యం వృద్ధి చెందుతుంది।

Verse 104

तावत्पुष्करपात्रेषु पिबन्ति पितरो जलम् । अयने विषुवे चैव युगादौ सूर्यसंक्रमे

అంతకాలం పితృదేవతలు కమలపాత్రాలలోని జలాన్ని పానంచేస్తారు—ప్రత్యేకంగా అయనకాలంలో, విషువంలో, యుగారంభంలో, అలాగే సూర్యసంక్రాంతి వేళ।

Verse 105

पुष्पैः सम्पूज्य देवेशं नैवेद्यं यः प्रदापयेत् । सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति पुष्कलम्

ఎవడు పుష్పాలతో దేవేశ్వరుని సంపూజించి నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తాడో, అతడు అపార ఫలాన్ని పొందుతాడు—అశ్వమేధ యజ్ఞఫలంతో సమానమైన మహాపుణ్యాన్ని।

Verse 106

तत्र तीर्थे तु यो राजन् सूर्यग्रहणमाचरेत् । सूर्यतेजोनिभैर्यानैर्विष्णुलोके महीयते

ఓ రాజా, ఆ తీర్థంలో ఎవడు సూర్యగ్రహణ వ్రతాచరణం చేస్తాడో, అతడు సూర్యతేజస్సు నుండి పుట్టిన దివ్యవిమానాలపై తీసుకుపోయబడి విష్ణులోకంలో గౌరవింపబడతాడు।

Verse 107

तत्र तीर्थे तु यः श्राद्धं पितृभ्यः सम्प्रयच्छति । सत्पुत्रेण च तेनैव सम्प्राप्तं जन्मनः फलम्

ఆ తీర్థంలో ఎవడు పితృదేవతలకు విధిపూర్వకంగా శ్రాద్ధాన్ని సమర్పిస్తాడో, అతడు ఆ కర్మ ద్వారానే సత్పుత్రప్రాప్తి వలె జన్మఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 108

इति श्रुत्वा ततो देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः । ब्रह्मविष्णुमहेशाश्च स्थापयांचक्रुरीश्वरम्

ఇది విని శక్రుని నాయకత్వంలో సమస్త దేవతలు, బ్రహ్మా విష్ణు మహేశులతో కూడి, అక్కడే ఈశ్వరుని ప్రతిష్ఠించారు।

Verse 109

सर्वरोगोपशमनं सर्वपातकनाशनम् । यस्तु संवत्सरं पूर्णममावास्यां तु भावितः

ఇది సమస్త రోగాలను శమింపజేసి, సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది—పూర్తి ఒక సంవత్సరం అమావాస్యా వ్రతంలో భక్తితో నిలిచినవానికి।

Verse 110

पितृभ्यः पिण्डदानं च कुर्यादस्माहके नृप । त्रिपुष्करे गयायां च प्रभासे नैमिषे तथा

ఓ రాజా! అస్మాహకంలో పితృదేవతలకు పిండదానం చేయాలి; దాని పుణ్యం త్రిపుష్కర, గయ, ప్రభాస మరియు నైమిషాలలో చేసిన దానంతో సమానం.

Verse 111

यत्पुण्यं श्राद्धकर्तॄणां तदिहैव भवेद्ध्रुवम् । तिलोदकं कुशैर्मिश्रं यो दद्याद्दक्षिणामुखः

శ్రాద్ధం చేసేవారికి కలిగే పుణ్యం ఇక్కడే నిశ్చయంగా లభిస్తుంది. దక్షిణముఖంగా కుశమిశ్రిత తిలోదకాన్ని అర్పించేవాడు ఆ నిర్ధారిత ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 112

मन्वादौ च युगादौ च व्यतीपाते दिनक्षये । यो दद्यात्पितृमातृभ्यः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

మన్వంతర ఆరంభంలో, యుగ ఆరంభంలో, వ్యతీపాత సమయంలో మరియు దినాంతంలో—పితృమాతృదేవతలకు దానం చేసే వాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 113

अस्माहके नरो यस्तु स्नात्वा सम्पूजयेद्धरिम् । ब्रह्माणं शङ्करं भक्त्या कुर्याज्जागरणक्रियाम्

అస్మాహక తీర్థంలో ఎవడు స్నానం చేసి విధివిధానంగా హరిని సంపూజించి, భక్తితో బ్రహ్మను మరియు శంకరుని కూడా సత్కరించునో, అతడు జాగరణక్రియను ఆచరించవలెను।

Verse 114

सर्वपापविनिर्मुक्तः शक्रातिथ्यमवाप्नुयात् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यः पश्यति जनार्दनम्

అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ఇచ్చే అతిథ్యాన్ని పొందును. ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి జనార్దనుని దర్శించువాడు ఈ ఫలాన్ని పొందును।

Verse 115

विशेषविधिनाभ्यर्च्य प्रणम्य च पुनःपुनः । सपुत्रेण च तेनैव पितॄणां विहिता गतिः

ప్రత్యేక విధితో ఆరాధించి, మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించిన ఆ నరుడు తన కుమారునితో కూడి పితృదేవతలకు విధించబడిన శుభగతిని కలుగజేస్తాడు।

Verse 116

एकमूर्तिस्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । सत्कार्यकारणोपेताः सुसूक्ष्माः सुमहाफलाः

ఒకే మూర్తిలో మూడు దేవులు—బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు—నివసించుచున్నారు; వారు సత్య కార్య-కారణసంబంధంతో యుక్తులు, అత్యంత సూక్ష్ములు, మహత్తర ఫలప్రదులు।

Verse 117

एतत्ते कथितं राजन्महापातकनाशनम् । अस्माहकस्य माहात्म्यं किमन्यत्परिपृच्छसि

ఓ రాజా, మహాపాతకనాశకమైన ఈ విషయాన్ని నీకు చెప్పితిని. అస్మాహక మహాత్మ్యాన్ని వివరించాను; ఇంకేమి ప్రశ్నించదలచితివి?