Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

युगे युगे महाराज अस्माहके पितामहाः । सर्वदा ह्यवलोकन्त आगच्छन्तं स्वगोत्रजम्

Transliteration

yuge yuge mahārāja asmāhake pitāmahāḥ | sarvadā hyavalokanta āgacchantaṃ svagotrajam

Translation

హే మహారాజా! యుగయుగాలలో మా పితామహులు ఎల్లప్పుడూ తమ గోత్రజుడు వచ్చుచున్నాడా అని ఎదురు చూస్తూ దర్శిస్తుంటారు.

Word by Word

• युगे: in an age
• युगे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• युगे: in every age
• युगे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति (yuge yuge = in every age)

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय (महान् राजा)

• अस्माहके: in our (line/family)
• अस्माहके: Adhikarana (Reference/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + -क (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; तद्धितान्त (asmāka = belonging to us)

• पितामहाः: grandfathers, ancestors
• पितामहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: always)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक (particle: indeed)

• अवलोकन्त: they look upon
• अवलोकन्त: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अवलोक् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; (पाठभेदः: अवलोकन्ते इति आत्मनेपदं सम्भवति)

• आगच्छन्तम्: the one who is coming
• आगच्छन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

• स्वगोत्रजम्: one born in their own lineage
• स्वगोत्रजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + गोत्र (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (स्वस्य गोत्रस्य जातः)

Speaker

Sūta (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: Ancestral figures (pitṛs) in subtle, luminous form gaze toward a river-path, awaiting a clansman; the king hears this teaching from a sage.

Characters & Entities

• Pitāmahas
• Gotra (lineage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ancestral duty is ongoing; descendants carry responsibility to uphold offerings and remembrance across generations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the chapter’s tīrtha setting in the Revā Khaṇḍa without naming a single site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, performing pitṛ offerings when visiting the sacred place—fulfilling the expectation of one’s lineage.