Adhyaya 133

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल परं तीर्थचतुष्टयम् । येषां दर्शनमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—ఓ మహీపాలా, తదుపరి పరమమైన తీర్థచతుష్టయమునకు వెళ్లవలెను; వాటి దర్శనమాత్రముననే సమస్త పాపక్షయము కలుగును।

Verse 2

कौबेरं वारुणं याम्यं वायव्यं तु ततः परम् । यत्र सिद्धा महाप्राज्ञा लोकपाला महाबलाः

కౌబేరం, వారుణం, యామ్యం మరియు తదుపరి శ్రేష్ఠమైన వాయవ్యం—ఇవి నాలుగు తీర్థములు; అక్కడ మహాబలులు, లోకపాలులు, సిద్ధులు, మహాప్రాజ్ఞులు నివసించుచున్నారు।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । किमर्थं लोकपालैश्च तपश्चीर्णं पुरानघ । नर्मदातटमाश्रित्य ह्येतन्मे वक्तुमर्हसि

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—హే పురానఘా (నిష్పాపా), ప్రాచీనకాలమున లోకపాలులు నర్మదా తీరమును ఆశ్రయించి ఏ కారణమున తపస్సు చేసిరి? దయచేసి నాకు చెప్పుము।

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अधिष्ठानं समिच्छन्ति ह्यचलं निर्बले सति । संसारे सर्वभूतानां तृणबिन्दुवदस्थिरे

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—బలం లేనప్పుడు జీవులు అచలమైన ఆధారమును కోరుదురు; ఎందుకంటే సంసారమున సమస్త భూతముల స్థితి తృణపత్రంపై బిందువువలె అస్తిరము।

Verse 5

कदलीसारनिःसारे मृगतृष्णेव चञ्चले । स्थावरे जङ्गमे सर्वे भूतग्रामे चतुर्विधे

ఈ భూతసమూహము—చతుర్విధము—స్థావరమైయినా జంగమమైయినా, అంతటా కదలీసారనిఃసారమువలె నిస్సారము, మృగతృష్ణవలె చంచలము।

Verse 6

धर्मो माता पिता धर्मो धर्मो बन्धुः सुहृत्तथा । आधारः सर्वभूतानां त्रैलोक्ये सचराचरे

ధర్మమే తల్లి, ధర్మమే తండ్రి; ధర్మమే బంధువు, ధర్మమే సత్యసుహృదుడు. చరాచర త్రిలోకమందు ధర్మమే సమస్త భూతాలకు ఆధారం.

Verse 7

एवं ज्ञात्वा तु ते सर्वे लोकपालाः कृतक्षणाः । तपस्ते चक्रुरतुलं मारुताहारतत्पराः

ఇట్లు తెలిసికొని ఆ లోకపాలకులందరూ దృఢనిశ్చయులయ్యారు. వాయువే ఆహారమని భావించి, వారు అతుల తపస్సు ఆచరించారు.

Verse 8

ततस्तुष्टो महादेवः कृतस्यार्द्धे गते तदा । अनुरूपेण राजेन्द्र युगस्य परमेश्वरः

అప్పుడు, ఓ రాజేంద్రా, కృతయుగం సగం గడిచిన వేళ పరమేశ్వరుడు మహాదేవుడు ప్రసన్నుడై, ఆ కాలానికి తగిన రూపంతో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

Verse 9

वरेण छन्दयामास लोकपालान्महाबलान् । यो यमिच्छति कामं वै तं तं तस्य ददाम्यहम्

ఆయన వరమిచ్చి ఆ మహాబలులైన లోకపాలకులను సంతోషపరిచాడు; “మీలో ఎవరు ఏ కోరిక కోరుతారో, ఆ ఆ కోరికను నేనే అతనికి ప్రసాదిస్తాను” అని అన్నాడు.

Verse 10

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य लोकपाला जगद्धिताः । वरदं प्रार्थयामासुर्देवं वरमनुत्तमम्

ఆయన మాటలు విని జగద్ధితంలో నిమగ్నులైన లోకపాలకులు, వరదుడైన ఆ దేవుని వద్ద అనుత్తమమైన వరాన్ని ప్రార్థించారు.

Verse 11

कुबेर उवाच । यदि तुष्टो महादेव यदि देयो वरो मम । यक्षाणामीश्वरश्चाहं भवामि धनदस्त्विति

కుబేరుడు అన్నాడు—హే మహాదేవా! మీరు ప్రసన్నులై నాకు వరం ప్రసాదించదలచితే, నేను యక్షుల అధిపతిగా ఉండి ‘ధనద’ (ధనదాత)గా ప్రసిద్ధి పొందుదును.

Verse 12

ततः प्रोवाच देवेशं यमः संयमने रतः । तत्र प्रधानो भगवान् भवेयं सर्वजन्तुषु

అనంతరం నియమశాసనాలలో నిమగ్నుడైన యముడు దేవేశునితో ఇలా అన్నాడు—ఆ లోకంలో సమస్త జీవులలో నేను ప్రధానాధిపతిగా ఉండుగాక.

Verse 13

वरुणोऽनन्तरं प्राह प्रणम्य तु महेश्वरम् । क्रीडेयं वारुणे लोके यादोगणसमन्वितः

అనంతరం వరుణుడు మహేశ్వరునికి నమస్కరించి అన్నాడు—నా వారుణ లోకంలో జలచరగణాలతో కూడి నేను క్రీడించుదును.

Verse 14

जगादाशु ततो वायुः प्रणम्य तु महेश्वरम् । व्यापकत्वं त्रिलोकेषु प्रार्थयामास भारत

అప్పుడు వాయువు త్వరగా మహేశ్వరునికి నమస్కరించి పలికాడు—హే భారతా! త్రిలోకాలలో వ్యాపించే సామర్థ్యాన్ని నేను ప్రార్థించాను.

Verse 15

तेषां यदीप्सितं काममुमया सह शङ्करः । सर्वेषां लोकपालानः दत्त्वा चादर्शनं गतः

శంకరుడు ఉమాతో కలిసి సమస్త లోకపాలులకు వారి అభీష్ట వరాలను ప్రసాదించి, అనంతరం అదృశ్యుడై వెళ్లిపోయాడు.

Verse 16

गते महेश्वरे देवे यथास्थानं तु ते स्थिताः । स्थापना च कृता सर्वैः स्वनाम्नैव पृथक्पृथक्

దేవ మహేశ్వరుడు వెళ్లిన తరువాత వారు అందరూ తమ తమ స్థానాలలోనే నిలిచిరి; మరియు ప్రతి ఒక్కరు తన స్వనామంతో విడివిడిగా స్థాపన (పీఠం/ఆలయం) చేసిరి।

Verse 17

कुबेरश्च कुबेरेशं यमश्चैव यमेश्वरम् । वरुणो वरुणेशं तु वातो वातेश्वरं नृप

ఓ నృపా! కుబేరుడు కుబేరేశుని, యముడు యమేశ్వరుని, వరుణుడు వరుణేశుని, వాతుడు (వాయువు) వాతేశ్వరుని స్థాపించెను।

Verse 18

तर्पणं विदधुः सर्वे मन्त्रैश्च विविधैः शुभैः । सर्वे सर्वेश्वरं देव पूजयित्वा यथाविधि

వారు అందరూ అనేక శుభ మంత్రాలతో తర్పణం నిర్వహించిరి; మరియు విధివిధానంగా దేవుడు సర్వేశ్వరుని పూజించి (ముందుకు సాగిరి)।

Verse 19

आह्वयामासुस्तान् विप्रान्सर्वे सर्वेश्वरा इव । क्षान्तदान्तजितक्रोधान्सर्वभूताभयप्रदान्

అప్పుడు వారు అందరూ సర్వేశ్వరులే అన్నట్లుగా ఆ విప్రులను ఆహ్వానించిరి—క్షమాశీలులు, దమనశీలులు, క్రోధజయులు, సమస్త భూతాలకు అభయప్రదాతలు।

Verse 20

वेदविद्याव्रतस्नातान् सर्वशास्त्रविशारदान् । ऋग्यजुःसामसंयुक्तांस्तथाथर्वविभूषितान्

వారు వేదవిద్యా-వ్రతాలలో స్నాతులు, సమస్త శాస్త్రాలలో విశారదులు—ఋగ్, యజుః, సామాలతో యుక్తులు, అలాగే అథర్వవిద్యతో అలంకృతులైన బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించిరి।

Verse 21

चातुर्विध्यं तु सर्वेषां दानं दास्याम गृह्णत । एवमुक्त्वा तु सर्वेषां विप्राणां दानमुत्तमम्

“మేము మీ అందరికీ చతుర్విధ దానాన్ని ఇస్తాము—దయచేసి స్వీకరించండి।” అని చెప్పి, వారు సమస్త బ్రాహ్మణులకు పరమోత్తమ దానకర్మను సిద్ధం చేశారు।

Verse 22

तत्र स्थाने ददुस्तेषां भूमिदानमनुत्तमम् । यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी

అదే స్థలంలో వారు వారికి అనుత్తమమైన భూమిదానాన్ని ఇచ్చారు—చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతకాలం; భూమి నిలిచినంతకాలం.

Verse 23

तावद्दानं तु युष्माकं परिपन्थी न कश्चन । राजा वा राजतुल्यो वा लोकपालैरनुत्तमम्

మీ దానం అక్షుణ్ణంగా ఉన్నంతకాలం మీ క్షేమానికి ఎవరూ అడ్డుకాలేరు—రాజైనా, రాజసమానుడైనా, లోకపాలకులలో అనుత్తములైన వారైనా.

Verse 24

दत्तं लोपयते मूढः श्रूयतां तस्य यो विधिः । शोषयेद्धनदो वित्तं तस्य पापस्य भारत

ఇచ్చిన దానాన్ని రద్దు చేసే మూర్ఖుని గతి వినండి; ఓ భారతా, ఆ పాపి యొక్క సంపదను ధనదుడు కుబేరుడు ఎండబెట్టివేస్తాడు.

Verse 25

शरीरं वरुणो देवः संततीं श्वसनस्तथा । आयुर्नयति तस्याशु यमः संयमनो महान्

వరుణదేవుడు అతని శరీరసౌఖ్యాన్ని హరిస్తాడు, వాయువు అతని సంతానాన్ని తీసుకుపోతాడు, మరియు మహాసంయమకుడైన యముడు అతని ఆయుష్షును త్వరగా హరిస్తాడు.

Verse 26

निःशेषं भस्मसात्कृत्वा हुतभुग्याति भारत । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । भक्तिः कार्या नृपैः सर्वैरिच्छद्भिः श्रेय आत्मनः

హే భారతా! అతనిని పూర్తిగా భస్మం చేసి హుతభుక్ అయిన అగ్ని అతనిని గ్రసిస్తుంది. కాబట్టి హే యుధిష్ఠిరా, తమ శ్రేయస్సును కోరే సమస్త రాజులు బ్రాహ్మణులకు భక్తితో, సర్వప్రయత్నంతో గౌరవసత్కారాలు చేయవలెను.

Verse 27

राजा वृक्षो ब्राह्मणास्तस्य मूलं भृत्याः पर्णा मन्त्रिणस्तस्य शाखाः । तस्मान्मूलं यत्नतो रक्षणीयं मूले गुप्ते नास्ति वृक्षस्य नाशः

రాజు ఒక వృక్షము; బ్రాహ్మణులు దాని మూలము; భృతులు దాని ఆకులు; మంత్రులు దాని శాఖలు. కాబట్టి మూలాన్ని యత్నపూర్వకంగా రక్షించాలి; మూలం సురక్షితమైతే వృక్షానికి నాశనం ఉండదు.

Verse 28

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे तिष्ठति भूमिदः । आच्छेत्ता चावमन्ता च तान्येव नरके वसेत्

భూమిని దానం చేసినవాడు అరవై వేల సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నిలుచును; కానీ దానిని ఆక్రమించేవాడు మరియు దానిని అవమానించేవాడు అంతే కాలం నరకంలో నివసించును.

Verse 29

स्वदत्ता परदत्ता वा पालनीया वसुंधरा । यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य तदा फलम्

తానే ఇచ్చినదైనా, ఇతరుడు ఇచ్చినదైనా—ఆ వసుంధర (దానభూమి) తప్పక పరిరక్షించాలి. ఎవరి వద్ద ఏ సమయంలో భూమి ఉంటే, వారికి ఆ సమయంలోనే దాని ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 30

देवताज्ञामनुस्मृत्य राजानो येऽपि तां नृप । पालयिष्यन्ति सततं तेषां वासस्त्रिविष्टपे

హే నృపా! దేవతల ఆజ్ఞను స్మరించి, ఆ (భూమిదానాన్ని) నిరంతరం పరిరక్షించే రాజులకు త్రివిష్టపం (స్వర్గం) లో నివాసం కలుగును.

Verse 31

स्वदत्ता परदत्ता वा यत्नाद्रक्ष्या युधिष्ठिर । मही महीक्षिता नित्यं दानाच्छ्रेयोऽनुपालनम्

తానే ఇచ్చినదైనా, ఇతరుడు ఇచ్చినదైనా—ఆ భూమిని యత్నపూర్వకంగా రక్షించవలెను, ఓ యుధిష్ఠిరా. రాజులకు నిత్యం దానముకన్నా దానరక్షణమే శ్రేయస్కరం.

Verse 32

आयुर्यशो बलं वित्तं संततिश्चाक्षया नृप । तेषां भविष्यते नूनं ये प्रजापालने रताः

దీర్ఘాయువు, యశస్సు, బలం, ధనం, అక్షయ సంతానం—ఓ నృపా! ప్రజాపాలనలో రమించే వారికి ఇవన్నీ నిశ్చయంగా కలుగును.

Verse 33

एवमुक्त्वा तु तान् सर्वांल्लोकपालान् द्विजोत्तमान् । पूजयित्वा विधानेन प्रणिपत्य व्यसर्जयन्

ఇట్లు చెప్పి ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు ఆ లోకపాలులందరినీ విధివిధానంగా పూజించి, నమస్కరించి గౌరవంతో వారిని పంపివేశెను.

Verse 34

गतेषु विप्रमुख्येषु स्नात्वा हुतहुताशनाः । लोकपालाः क्षुधाविष्टाः पर्यटन्भैक्षमात्मनः

విప్రశ్రేష్ఠులు వెళ్లిన తరువాత లోకపాలులు స్నానం చేసి అగ్నిలో హోమములు నిర్వహించారు; అయినా ఆకలితో బాధపడుతూ తమకోసం భిక్ష వెదుకుతూ తిరిగారు.

Verse 35

अस्थिचर्मावशेषाङ्गाः कपालोद्धृतपाणयः । अलब्धग्रासमर्द्धार्धं निर्ययुर्नगराद्बहिः

ఎముకలు-చర్మమే మిగిలిన దేహాలతో, కపాలపాత్రలను చేతబట్టి—అర్ధగ్రాసమూ దొరకక—వారు నగరానికి బయటకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 36

शापं दत्त्वा तदा क्रोधाद्ब्राह्मणाय युधिष्ठिर । दरिद्राः सततं मूर्खा भवेयुश्च ययुर्गृहान्

అప్పుడు కోపంతో, ఓ యుధిష్ఠిరా, వారు ఆ బ్రాహ్మణునికి శాపమిచ్చారు—“నీవు ఎల్లప్పుడూ దరిద్రుడవు, ఎల్లప్పుడూ మూఢుడవు కావాలి.” అలా శపించి తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 37

तदाप्रभृति ते सर्वे ब्राह्मणा धनवर्जिताः । शापदोषेण कौबेर्यां संजाता दुःखभाजनाः

ఆ సమయం నుంచే ఆ బ్రాహ్మణులందరూ ధనరహితులయ్యారు; ఆ శాపదోషం వల్ల కుబేరుని లోకంలో వారు దుఃఖపాత్రులయ్యారు.

Verse 38

न धनं पैतृकं पुत्रैर्न पिता पुत्रपौत्रिकम् । भुञ्जते सकलं कालमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

“కుమారులు పితృసంపదను అనుభవించరు; తండ్రి కూడా కుమార-పౌత్ర సంపదను అనుభవించడు; సమస్త కాలమంతా ఇదే”—అని శంకరుడు (శివుడు) పలికెను.

Verse 39

कुबेरेशे नरः स्नात्वा यस्तु पूजयते शिवम् । गन्धधूपनमस्कारैः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

కుబేరేశ్వరక్షేత్రంలో స్నానం చేసి గంధం, ధూపం, నమస్కారాలతో శివుని పూజించే మనిషి అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 40

यमतीर्थे तु यः स्नात्वा सम्पश्यति यमेश्वरम् । सर्वपापैः प्रमुच्येत सप्तजन्मान्तरार्जितैः

యమతీర్థంలో స్నానం చేసి యమేశ్వరుని దర్శించే వాడు, ఏడు జన్మలలో కూడబెట్టిన సమస్త పాపాల నుండీ విముక్తుడవుతాడు.

Verse 41

पूर्णमास्याममावास्यां स्नात्वा तु पितृतर्पणम् । यः करोति तिलैः स्नानं तस्य पुण्यफलं शृणु

పౌర్ణమి, అమావాస్య దినములలో స్నానమాచరించి, తిలములతో పితృతర్పణం చేసి స్నానము చేయువాని పుణ్యఫలమును వినుము.

Verse 42

सुतृप्तास्तेन तोयेन पितरश्च पितामहाः । स्वर्गस्था द्वादशाब्दानि क्रीडन्ति प्रपितामहाः

ఆ జలముచేత పితరులు, పితామహులు సంపూర్ణంగా తృప్తి పొందుదురు; స్వర్గస్థ ప్రపితామహులు ద్వాదశ సంవత్సరములు క్రీడించుదురు.

Verse 43

वरुणेशे नरः स्नात्वा ह्यर्चयित्वा महेश्वरम् । वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति पुष्कलम्

వరుణేశ్వరంలో స్నానమాచరించి మహేశ్వరుని విధివిధానంగా ఆరాధించినవాడు వాజపేయ యజ్ఞఫలమును సమృద్ధిగా పొందును.

Verse 44

मृतां कालेन महता लोके यत्र जलेश्वरः । स गच्छेत्तत्र यानेन गीयमानोऽप्सरोगणैः

దీర్ఘకాలానంతరం ఈ లోకమును విడిచినపుడు, జలేశ్వరుడు నివసించు లోకమునకు దివ్యవిమానమున వెళ్లును; అప్సరాగణములు అతని కీర్తిని గానము చేయుదురు.

Verse 45

वातेश्वरे नरः स्नात्वा सम्पूज्य च महेश्वरम् । जायते कृतकृत्योऽसौ लोकपालानवेक्षयन्

వాతేశ్వరంలో స్నానమాచరించి మహేశ్వరుని సంపూర్ణంగా పూజించినవాడు కృతకృత్యుడై లోకపాలకులను దర్శించును.

Verse 46

किं तस्य बहुभिर्यज्ञैर्दानैर्वा बहुदक्षिणैः । स्नात्वा चतुष्टये लोके अवाप्तं जन्मनः फलम्

అతనికి అనేక యజ్ఞాలు గానీ, విరివిగా దక్షిణలతో దానాలు గానీ ఎందుకు? చతుష్టయ పుణ్యతీర్థసమూహంలో స్నానం చేసి, ఈ లోకంలోనే మానవజన్మ ఫలాన్ని పొందెను.

Verse 47

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । नित्यं वसन्ति कौरिल्यां लोकपालान्निमन्त्र्य ये

వారు ధన్యులు, వారు మహాత్ములు; వారి జన్మ సఫలం—లోకపాలులను ఆహ్వానించి కౌరిలాలో నిత్యం నివసించువారు.

Verse 48

एतत्पुण्यं पापहरं धन्यमायुर्विवर्धनम् । पठतां शृण्वतां चैव सर्वपापक्षयो भवेत्

ఈ కథనం పుణ్యప్రదం, పాపహరం, మంగళకరం, ఆయుష్యవర్ధకం. దీనిని పఠించువారికీ వినువారికీ సమస్త పాపక్షయం నిశ్చయంగా కలుగును.