Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11
Devanagari script
अश्वसंदर्शनात्ताभ्यां कलिरूपं व्यवस्थितम् । प्रभातकाले राजेन्द्र भास्कराकारवर्चसम्
Transliteration
aśvasaṃdarśanāttābhyāṃ kalirūpaṃ vyavasthitam | prabhātakāle rājendra bhāskarākāravarcasam
Translation
ఆ ఇద్దరికీ అశ్వదర్శనం కలగగానే కలిరూపమైన వివాదస్థితి ఏర్పడెను—హే రాజేంద్ర, ప్రభాతకాలంలో, సూర్యసమాన తేజస్సుతో ప్రకాశించుచు.
Word by Word
अश्वhorse
अश्व:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद (in compound)
संदर्शनात्from seeing/appearance
संदर्शनात्:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootसंदर्शन (प्रातिपदिक; सम्+दृश्-ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी, एकवचन (ablative singular)
ताभ्याम्by those two (wives)
ताभ्याम्:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया, द्विवचन (instrumental dual)
कलिरूपम्the form of Kali
कलिरूपम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकलि-रूप (प्रातिपदिक; कलि + रूप)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here nominative as subject)
व्यवस्थितम्was established
व्यवस्थितम्:
Kriyā (Predicate participle)
TypeAdjective
Rootव्यवस्था/व्यवस्थित (प्रातिपदिक; वि+अव+स्था-क्त)
Formक्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (established/manifest)
प्रभातकालेat dawn-time
प्रभातकाले:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootप्रभात-काल (प्रातिपदिक; प्रभात + काल)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन (locative singular)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootराज-इन्द्र (प्रातिपदिक; राजन् + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
भास्करsun
भास्कर:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपद (in compound)
आकारform/shape
आकार:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootआकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषे मध्यपद (in compound)
वर्चसम्splendour
वर्चसम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहौ समस्तपदस्य अन्तपद (in compound)
Speaker
Mārkaṇḍeya
Skanda Dialogue
Listener: rājendra (king)
Visual Art Cues
Scene: At dawn, a radiant horse like the sun appears; Vinātā and Kadrū behold it, and the seed of strife forms—an ominous ‘kali-like’ tension amid golden morning light.
Characters & Entities
V
VinātāK
KadrūFAQs
Conflict can arise from a single perception and the way it is interpreted—Purāṇic narratives warn against impulsive contention.
No specific tīrtha is named in this verse; it is part of an itihāsa embedded in the Revā Khaṇḍa.
None in this verse.