Adhyaya 121

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चन्द्रहासमतः परम् । यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमराजः सुरोत्तमः

మార్కండేయుడు పలికెను—హే మహీపాలా! తదుపరి చంద్రహాసమతము నుండి ముందుకు వెళ్లుము; అక్కడ దేవోత్తముడైన సోమరాజు పరమ సిద్ధిని పొందెను.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिं परां प्राप्तः सोमनाथो जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—జగత్పతియైన సోమనాథుడు పరమ సిద్ధిని ఎలా పొందెను? అది అంతా వినదలచితిని; హే అనఘా, నాకు వివరించుము.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—హే భారతా! పూర్వకాలంలో మునీంద్రుడైన దక్షుడు అతనిని శపించాడు—‘ధర్మపత్నుల సహవాసాన్ని విస్మరించినందున నీవు క్షయరోగిగా అవుతావు.’

Verse 4

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते नृणां तां शृणुष्व नराधिप

వివాహిత భార్యల పట్ల యథోచిత దాంపత్యధర్మాన్ని ఆచరించని పురుషులకు ఏ నిశ్చిత ఫలితం కలుగుతుందో, హే నరాధిపా, దానిని వినుము.

Verse 5

ऋतावृतौ हि नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च इत्येवं श्रुतिभाषितम्

ఋతుకాలంలో స్త్రీతో ధర్మానుసారంగా సంగమం చేయుటవలన పుత్రుడు జన్మిస్తాడు. పుత్రునివలన స్వర్గమూ మోక్షమూ లభిస్తాయని శ్రుతి చెప్పింది.

Verse 6

तत्कालोचितधर्मेण वेष्टितो रौरवे पतेत् । तस्यास्तद्रुधिरं पापः पिबते कालमीप्सितम्

సమయోచిత ధర్మాన్ని విస్మరించిన దోషంతో బంధింపబడి అతడు రౌరవ నరకంలో పడతాడు. అక్కడ పాపి, విధి నిర్ణయించినంత కాలం ఆమె రక్తాన్ని త్రాగుతాడు.

Verse 7

ततोऽवतीर्णः कालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

ఆపై కాలవశాత్తు మళ్లీ దిగివచ్చి అతడు ఏ ఏ యోనిలో ప్రవేశిస్తాడో, ఆ ఆ జన్మలోనే ఆ దుష్టాత్ముడు ఎల్లప్పుడూ దుర్భాగ్యుడిగా పుడతాడు.

Verse 8

नारीणां तु सदा कामोऽभ्यधिकाः परिवर्तते । विशेषेण ऋतौ काले पीड्यते कामसायकैः

స్త్రీలలో కామము ఎల్లప్పుడూ అధికంగా ఉండి మళ్లీ మళ్లీ పరివర్తన చెందుతుంది. ముఖ్యంగా ఋతుకాలంలో వారు కామబాణాలచే బాధపడతారు.

Verse 9

परिभूता हिता भर्त्रा ध्यायन्तेऽन्यं पतिं स्त्रियः । ततः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

భర్త చేత అవమానింపబడి నిర్లక్ష్యింపబడిన స్త్రీలు మరొక పురుషుని భర్తగా ధ్యానించవచ్చు. అప్పుడు పుట్టిన పుత్రుడు తిరుగాడుతూ ఉత్తమ కులానికీ అపకీర్తి తెస్తాడు.

Verse 10

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वजास्ते पितामहाः । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

అతని జన్మమాత్రంతోనే స్వర్గస్థులైన పితరులు, పూర్వజులు, పితామహులు పతనమవుతారు; అందుకే అతడు ‘కులట’ అనగా కులద్రోహి అని చెప్పబడతాడు।

Verse 11

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोग्यभवच्छशी । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

ఆ కర్మవిపాకంతో శశి (చంద్రుడు) క్షయరోగంతో బాధపడెను; సురేంద్రుల లోకాన్ని విడిచి మర్త్యలోకానికి వచ్చెను।

Verse 12

ततस्तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमन्वै नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशनीम्

అనంతరం అనేక పుణ్యతీర్థాలు, పవిత్ర ధామాలు సంచరిస్తూ, సర్వపాపప్రణాశినీ నర్మదను చేరెను।

Verse 13

उपवासं च दानानि व्रतानि नियमांस्तथा । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

అతడు పన్నెండు సంవత్సరాలు ఉపవాసం, దానాలు, వ్రతాలు, నియమాలు ఆచరించెను; ఆపై పాపాల నుండి విముక్తుడయ్యెను।

Verse 14

स्नापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः स च लोकमनुत्तमम्

సర్వపాతకనాశకుడైన మహాదేవునికి స్నానం చేయించి, ప్రభతో నిండినవాడై అతడు అనుత్తమ లోకానికి వెళ్లెను।

Verse 15

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके स पूज्यते

యెవరిచేత దేవుడు ప్రతిష్ఠింపబడినాడో, ఆ ప్రతిష్ఠానంతరం ఎంత సంవత్సరాలు పూజింపబడుతాడో, అంతే సంవత్సరసహస్రాలు రుద్రలోకంలో అతడు పూజింపబడుతాడు।

Verse 16

तेन देवान्विधानोक्तान्स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्कालं भुञ्जन्ति मानवाः

అందుచేత భూమిపై మనుష్యులు శాస్త్రవిధానోక్తంగా దేవతలను ప్రతిష్ఠిస్తారు; ఎందుకంటే దానివల్ల వారు అక్షయమైన, అవ్యయమైన పుణ్యఫలకాలాన్ని అనుభవిస్తారు।

Verse 17

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । स भ्राजते नरो लोके सोमवत्प्रियदर्शनः

సోమతీర్థంలో స్నానం చేసి మనిషి ఈశ్వరదేవుని పూజించాలి; అప్పుడు అతడు లోకంలో చంద్రునివలె ప్రియదర్శనుడై ప్రకాశిస్తాడు।

Verse 18

चन्द्रहासे तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ఎవడు చంద్రహాసానికి వెళ్లి చంద్రగ్రహణం గానీ సూర్యగ్రహణం గానీ సమయములో భక్తితో స్నానం ఆచరిస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 19

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहासे शुभाशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

హే రాజశ్రేష్ఠా! అక్కడ చంద్రహాసంలో చేసిన స్నానం మరియు దానం—శుభకారణంతో చేసినా అశుభకారణంతో చేసినా—అన్నీ అక్షయఫలప్రదమవుతాయి।

Verse 20

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहासे तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

వారు ధన్యులు, వారు మహాత్ములు; వారి జన్మ నిజంగా సఫలము—చంద్రహాసంలో స్నానమాచరించి గ్రహణ దర్శనం చేసేవారు।

Verse 21

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । स्नानमात्रेण राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

వాక్కుతో, మనసుతో, కర్మతో పూర్వం చేసిన పాపమేదైనా, ఓ రాజేంద్రా, ఆ తీర్థంలో కేవలం స్నానమాత్రంతోనే నశిస్తుంది।

Verse 22

बहवस्तं न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थमिव सर्वेषां परमानन्दरूपिणम्

మహామోహంతో కప్పబడిన అనేకులు ఆయనను గుర్తించరు—ఆయన పరమానందస్వరూపుడు—అయినప్పటికీ ఆయన సమస్తుల దేహంలో ఉన్నట్టే ఉంటాడు।

Verse 23

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहासे न संशयः

పడమటి సముద్రానికి వెళ్లి సోమతీర్థంలో పొందే ఫలమేదో, ఆ సంపూర్ణ ఫలం చంద్రహాసంలోనే లభిస్తుంది—సందేహం లేదు।

Verse 24

संक्रान्तौ च व्यतीपाते अयने विषुवे तथा । चन्द्रहासे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

సంక్రాంతి, వ్యతీపాత, అయనాలు మరియు విషువకాలాల్లో—చంద్రహాసంలో స్నానం చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 25

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहासं न जानन्ति ये रेवायां व्यवस्थितम्

ఎవరైతే రేవాతీరంలో ఉన్న చంద్రహాస తీర్థాన్ని ఎరుగరో, వారు మూర్ఖులు, దురాచారులు మరియు వారి జన్మ వ్యర్థము.

Verse 26

चन्द्रहासे तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते द्विजः । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकान्न संशयः

చంద్రహాస తీర్థంలో సన్యాసం స్వీకరించే ద్విజుడు నిస్సందేహంగా సోమలోకానికి శాశ్వత గతిని పొందుతాడు.

Verse 121

। अध्याय

॥ ఈ అధ్యాయము ఇక్కడితో సమాప్తము ॥