दधीचाश्रमगमनम् — Viṣṇu’s Disguise and Dadhīca’s Fearlessness (Kṣu’s Request)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । क्षुवस्य हितकृत्येन दधीचस्याश्रमं ययौ । विप्ररूपमथास्थाय भगवान् भक्तवत्सलः

బ్రహ్ముడు పలికెను—క్షువుని హితార్థమై భక్తవత్సలుడైన భగవాన్ దధీచి ఆశ్రమమునకు వెళ్లి బ్రాహ్మణరూపము ధరించెను।

Verse 2

दधीचं प्राह विप्रर्षिमभिवंद्य जगद्गुरुः । क्षुवकार्य्यार्थमुद्युक्तश्शैवेन्द्रं छलमाश्रितः

జగద్గురువు బ్రాహ్మణఋషి దధీచిని అభివందించి పలికెను. క్షువకార్యార్థమై ఉత్సుకుడై శైవేంద్రుడు ఒక కపటోపాయమును ఆశ్రయించెను।

Verse 3

विष्णुरुवाच । भो भो दधीच विप्रर्षे भवार्चनरताव्यय । वरमेकं वृणे त्वत्तस्तद्भवान् दातुमर्हति

విష్ణువు పలికెను—ఓ దధీచి విప్రర్షీ! భవుడైన శివుని ఆరాధనలో అచలంగా రతుడవైన నీవు; నీ నుండి నేను ఒక వరము కోరుచున్నాను, దయచేసి దానిని ప్రసాదించుము।

Verse 4

ब्रह्मोवाच । याचितो देवदेवेन दधीचश्शैवसत्तमः । क्षुवकार्यार्थिना शीघ्रं जगाद वचनं हरिम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—దేవదేవుని యాచన విని శైవులలో శ్రేష్ఠుడైన దధీచి, క్షువకార్యార్థమై వచ్చిన హరికి శీఘ్రముగా వచనము పలికెను।

Verse 5

दधीच उवाच । ज्ञातं तवेप्सितं विप्र क्षुवकार्यार्थमागतः । भगवान् विप्ररूपेण मायी त्वमसि वै हरिः

దధీచుడు అన్నాడు—హే విప్రా, నీ అభిలాషను నేను గ్రహించాను; నీవు క్షౌరకార్యార్థం ఇక్కడికి వచ్చావు. మాయాధిపతి నీవే స్వయంగా భగవాన్ హరి, బ్రాహ్మణరూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యావు.

Verse 6

भूतं भविष्यं देवेश वर्तमानं जनार्दन । ज्ञानं प्रसादाद्रुद्रस्य सदा त्रैकालिकं मम

హే దేవేశా, హే జనార్దనా! రుద్రుని ప్రసాదమువలన నా జ్ఞానం సదా త్రికాలజ్ఞం—భూతం, భవిష్యత్తు, వర్తమానం గ్రహించును।

Verse 7

त्वां जानेहं हरिं विष्णुं द्विजत्वं त्यज सुव्रत । आराधितोऽसि भूपेन क्षुवेण खलबुद्धिना

నేను నిన్ను హరి—విష్ణువుగా తెలుసుకొన్నాను. హే సువ్రతా, ఈ బ్రాహ్మణ వేషాన్ని విడిచిపెట్టు. ఖలబుద్ధి రాజు క్షువ నిన్ను ఆరాధించి పిలిచెను.

Verse 8

जाने तवैव भगवन् भक्तवत्सलतां हरे । छलं त्यज स्वरूपं हि स्वीकुरु स्मर शंकरम्

హే భగవన్ హరీ! నీ భక్తవత్సలత నాకు బాగా తెలుసు. కనుక ఈ మాయవేషాన్ని విడిచి, నీ స్వరూపాన్ని ధరించి, శంకరుని స్మరించు.

Verse 9

अस्ति चेत्कस्यचिद्भीतिर्भवार्चनरतस्य मे । वक्तुमर्हसि यत्नेन सत्यधारणपूर्वकम्

భవార్చనలో నిమగ్నుడైన నాకు ఏదైనా భయం ఉంటే, నీవు సత్యస్థైర్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని జాగ్రత్తగా అది నాకు చెప్పవలెను.

Verse 10

वदामि न मृषा क्वापि शिवस्मरणसक्तधीः । न बिभेमि जगत्यस्मिन्देवदैत्यादिकादपि

నేను ఎప్పుడూ అసత్యం పలకను. నా బుద్ధి శివస్మరణలో లీనమై ఉంది; అందువల్ల ఈ లోకంలో దేవదైత్యాదులనైనా నేను భయపడను।

Verse 11

विष्णुरुवाच । भयं दधीच सर्वत्र नष्टं च तव सुव्रत । भवार्चनरतो यस्माद्भवान्सर्वज्ञ एव च

విష్ణువు పలికెను—హే దధీచా, హే సువ్రతా! నీ భయం సర్వత్రా నశించింది. నీవు భవుడు (శివుడు) ఆరాధనలో నిమగ్నుడవైనందున నీవు నిజంగా సర్వజ్ఞుడవు.

Verse 12

बिभेमीति सकृद्वक्तुमर्हसि त्वं नमस्तव । नियोगान्मम राजेन्द्र क्षुवात् प्रतिसहस्य च

నీవు ఒక్కసారి మాత్రమే ‘నేను భయపడుతున్నాను’ అని చెప్పవలసినవాడవు—నీకు నమస్కారం. ఓ రాజేంద్రా! ఇది నా నియోగం (ఆజ్ఞాపిత కర్తవ్యం) వల్ల, అలాగే తుమ్ము మరియు ఉద్భవించిన నవ్వు వల్ల కూడా జరిగింది.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । एवं श्रुत्वापि तद्वाक्यं विष्णोस्स तु महामुनिः । विहस्य निर्भयः प्राह दधीचश्शैवसत्तमः

బ్రహ్మ పలికెను—విష్ణువు మాటలు విన్నప్పటికీ, ఆ మహాముని దధీచుడు—శైవభక్తుల్లో శ్రేష్ఠుడు—నవ్వి, నిర్భయంగా పలికెను.

Verse 14

दधीच उवाच । न बिभेमि सदा क्वापि कुतश्चिदपि किंचन । प्रभावाद्देवदेवस्य शंभोस्साक्षात्पिनाकिनः

దధీచుడు పలికెను—నేను ఎప్పుడూ ఎక్కడా, ఎవరి నుండీ, ఏ విషయాన్నీ భయపడను; దేవదేవుడు, ప్రత్యక్ష పినాకధారి శంభువు ప్రభావం వల్లనే నేను నిర్భయుడను.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । ततस्तस्य मुनेः श्रुत्वा वचनं कुपितो हरिः । चक्रमुद्यम्य संतस्थौ दिधक्षुमुनिसत्तमम्

బ్రహ్మ పలికెను—అప్పుడు ఆ ముని మాటలు విని హరి (విష్ణువు) కోపించెను. చక్రాన్ని ఎత్తి, శ్రేష్ఠ మునిని దహించాలనే ఉద్దేశంతో నిలిచెను.

Verse 16

अभवत्कुंठितं तत्र विप्रे चक्रं सुदारुणम् । प्रभावाच्च तदीशस्य नृपतेस्संनिधावपि

హే విప్రా! అక్కడ ఆ అత్యంత భయంకరమైన చక్రము కూడా ముద్దబడిపోయెను; ఆ ప్రభువు ప్రభావముచేత—రాజు సన్నిధిలోనైనా.

Verse 17

दृष्ट्वा तं कुंठितास्यं तच्चक्रं विष्णुं जगाद ह । दधीचस्सस्मितं साक्षात्सदसद्व्यक्ति कारणम्

ముద్దబడిన చక్రముతో, నిరాశ ముఖముతో ఉన్న విష్ణువును చూచి, దధీచి ఋషి చిరునవ్వుతో ఆయనను సంభోదించెను; దధీచియే నిజముగా పరమకారణము సత్-అసత్‌లను వ్యక్తపరచు ప్రత్యక్ష సాధనము.

Verse 18

दधीच उवाच । भगवन् भवता लब्धं पुरातीव सुदारुणम् । सुदर्शनमिति ख्यातं चक्रं विष्णोः प्रयत्नतः । भवस्य तच्छुभं चक्रं न जिघांसति मामिह

దధీచి పలికెను—హే భగవాన్! పూర్వకాలమున మీరు మహా ప్రయత్నముతో విష్ణువుని ‘సుదర్శన’మని ప్రసిద్ధమైన అత్యంత దారుణ చక్రమును పొందితిరి; కాని భవుడు (శివుడు) యొక్క ఆ శుభ చక్రము ఇక్కడ నన్ను సంహరించదు.

Verse 19

भगवानथ क्रुद्धोऽस्मै सर्वास्त्राणि क्रमाद्धरिः । ब्रह्मास्त्राद्यैः शरैश्चास्त्रैः प्रयत्नं कर्तुमर्हसि

అప్పుడు భగవాన్ హరి క్రోధించి, బ్రహ్మాస్త్రము మొదలైన సమస్త దివ్యాస్త్రాలను క్రమక్రమముగా అతనిపై ప్రయోగించెను; అస్త్రసమ బాణములతో కూడి సంపూర్ణ ప్రయత్నము చేసెను.

Verse 20

ब्रह्मोवाच । स तस्य वचनं श्रुत्वा दृष्ट्वा नि्र्वीर्य्यमानुषम् । ससर्जाथ क्रुधा तस्मै सर्वास्त्राणि क्रमाद्धरिः

బ్రహ్ముడు పలికెను—అతని మాటలు విని, ఆ మనిషి శక్తిహీనుడై ఉన్నదాన్ని చూసి, హరి (విష్ణువు) కోపంతో అతనిపై క్రమంగా తన సమస్త దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించెను.

Verse 21

चक्रुर्देवास्ततस्तस्य विष्णोस्साहाय्यमादरात् । द्विजेनैकेन संयोद्धुं प्रसृतस्य विबुद्धयः

అప్పుడు దేవతలు, ఆ జ్ఞానులు, యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చిన ఆ బ్రాహ్మణునితో సమరించుటకు గౌరవపూర్వకంగా విష్ణువు సహాయాన్ని కోరిరి।

Verse 22

चिक्षिपुः स्वानि स्वान्याशु शस्त्राण्यस्त्राणि सर्वतः । दधीचोपरि वेगेन शक्राद्या हरिपाक्षिकाः

అప్పుడు హరి పక్షానున్న శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మొదలైన దేవతలు అన్ని దిశల నుండీ తమ తమ శస్త్రాస్త్రాలను దధీచిపై వేగంగా విసిరిరి।

Verse 23

कुशमुष्टिमथादाय दधीचस्संस्मरन् शिवम् । ससर्ज सर्वदेवेभ्यो वज्रास्थि सर्वतो वशी

అప్పుడు దధీచి కుశగడ్డి ముష్టిని తీసుకొని శివుని స్మరించెను; సర్వవశుడైన ఆ ఋషి దేవతలందరికీ వజ్రయోగ్యమైన తన అస్తులను ప్రసాదించెను।

Verse 24

शंकरस्य प्रभावात्तु कुशमुष्टिर्मुनेर्हि सा । दिव्यं त्रिशूलमभवत् कालाग्निसदृशं मुने

కాని శంకరుని ప్రభావముచేత, ఓ మునీ, ఆ ఋషి యొక్క కుశముష్టి దివ్య త్రిశూలమై, కాలాగ్నివలె దహించెను।

Verse 25

दग्धुं देवान् मतिं चक्रे सायुधं सशिखं च तत् । प्रज्वलत्सर्वतश्शैवं युगांताग्र्यधिकप्रभम्

అతడు దేవతలను దహించుటకు సంకల్పించెను. అప్పుడు ఆ శైవ తేజస్సు ఆయుధసహితమై, శిఖాసహితమై, అన్ని దిక్కులా ప్రజ్వలించెను—యుగాంతాగ్నికన్నా కూడా అధిక ప్రభతో.

Verse 26

नारायणेन्दुमुख्यैस्तु देवैः क्षिप्तानि यानि च । आयुधानि समस्तानि प्रणेमुस्त्रिशिखं च तत्

నారాయణుడు, ఇందు (చంద్రుడు) మొదలైన దేవులు విసిరిన సమస్త ఆయుధాలు భక్తితో వంగి నమస్కరించాయి; ఆ త్రిశిఖ-చిహ్నమూ ప్రణామం చేసింది।

Verse 27

देवाश्च दुद्रुवुस्सर्वे ध्वस्तवीर्या दिवौकसः । तस्थौ तत्र हरिर्भीतः केवलं मायिनां वरः

వీర్యం నశించడంతో స్వర్గవాసులైన దేవతలందరూ పారిపోయారు. అక్కడ మాత్రం హరి (విష్ణువు) భయంతో నిలిచాడు; మాయను ధరించువారిలో అతడే శ్రేష్ఠుడని ప్రసిద్ధుడైనా।

Verse 28

ससर्ज भगवान् विष्णुः स्वदेहात्पुरुषोत्तमः । आत्मनस्सदृशान् दिव्यान् लक्षलक्षायुतान् गणान्

అప్పుడు పురుషోత్తముడైన భగవాన్ విష్ణువు తన స్వదేహం నుంచే తనతో సమాన రూప-తేజస్సు గల దివ్య గణాలను లక్షల లక్షలుగా, అయుతాల అయుతాలుగా (అనేకంగా) సృష్టించాడు।

Verse 29

ते चापि युयुधुस्तत्र वीरा विष्णुगणास्ततः । मुनिनैकेन देवर्षे दधीचेन शिवात्मना

అక్కడ విష్ణుగణాలైన ఆ వీరులు కూడా యుద్ధం చేశారు; కానీ వారికి ఎదురుగా శివాత్ముడైన ఏకైక దేవర్షి ముని దధీచి నిలిచాడు।

Verse 30

ततो विष्णुगणान् तान्वै नियुध्य बहुशो रणे । ददाह सहसा सर्वान् दधी चश्शैव सत्तमः

అనంతరం విష్ణుగణులతో యుద్ధంలో పలుమార్లు పోరాడి, శైవుల్లో శ్రేష్ఠుడు అకస్మాత్తుగా వారందరినీ దహించి భస్మం చేశాడు.

Verse 31

ततस्तद्विस्मयाथाय दधीचेस्य मुनेर्हरिः । विश्वमूर्तिरभूच्छीघ्रं महामायाविशारदः

అప్పుడు దధీచి మునిలో ఆశ్చర్యం కలిగించుటకై, మహామాయలో నిపుణుడైన హరి త్వరగా విశ్వరూపమును ధరించాడు।

Verse 32

तस्य देहे हरेः साक्षादपश्यद्द्विजसत्तमः । दधीचो देवतादीनां जीवानां च सहस्रकम्

హరి యొక్క ఆ దేహములోనే ద్విజశ్రేష్ఠుడైన దధీచి సాక్షాత్తు హరినీ, దేవతలతో మొదలైన వేలాది జీవులనూ ప్రత్యక్షంగా చూచెను।

Verse 33

भूतानां कोटयश्चैव गणानां कोटयस्तथा । अंडानां कोटयश्चैव विश्वमूतस्तनौ तदा

ఆ సమయంలో ఆయన దేహములో కోటానుకోట్లు భూతములు, కోటానుకోట్లు శివగణములు, కోటానుకోట్లు బ్రహ్మాండములు ఉండెను; నిజముగా సమస్త విశ్వము ఆయనలోనే నిలిచెను।

Verse 34

दृष्ट्वैतदखिलं तत्र च्यावनिस्सततं तदा । विष्णुमाह जगन्नाथं जगत्स्तु वमजं विभुम्

ఇదంతా చూచి చ్యావన ముని అప్పుడు నిరంతరం విష్ణువును ఉద్దేశించి పలికెను—హే జగన్నాథా, హే జగదాధారా, హే అజా, హే సర్వవ్యాపి విభూ!

Verse 35

दधीच उवाच । मायां त्यज महाबाहो प्रतिभासो विचारतः । विज्ञातानि सहस्राणि दुर्विज्ञेयानि माधव

దధీచి పలికెను—ఓ మహాబాహో, మాయను విడిచిపెట్టు; విచారించగా ఈ జగత్తు కేవలం ప్రతిభాసమే. ఓ మాధవా, వేల విషయాలు తెలిసినట్లైనా సూక్ష్మసత్యం దుర్జ్ఞేయమే.

Verse 36

मयि पश्य जगत्सर्वं त्वया युक्तमतंद्रितः । ब्रह्माणं च तथा रुद्रं दिव्यां दृष्टिं ददामि ते

నాతో ఏకమై, అలసత్వం లేకుండా, నాలోనే సమస్త జగత్తును దర్శించు. బ్రహ్మా మరియు రుద్రుని కూడా చూడుటకు నేను నీకు దివ్యదృష్టిని ప్రసాదిస్తున్నాను.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा दर्शयामास स्वतनौ निखिलं मुनिः । ब्रह्मांडं च्यावनिश्शंभुतेजसा पूर्णदेहकः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇలా చెప్పి ఆ ముని తన స్వదేహంలోనే సమస్త జగత్తును చూపించాడు. శంభు తేజస్సుతో పరిపూర్ణదేహుడై, అతడు బ్రహ్మాండాన్ని కూడా కదిలించాడు.

Verse 38

ददाह विष्णुं देवेशं दधीचश्शैवसत्तमः । संस्मरञ् शंकरं चित्ते विहसन् विभयस्सुधीः

శైవుల్లో శ్రేష్ఠుడైన దధీచి ముని హృదయంలో శంకరుని స్మరిస్తూ, భయరహితుడై నవ్వుతూ దేవేశుడైన విష్ణువునికూడా దహించాడు.

Verse 39

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे विष्णुदधीचयुद्धवर्णनो नाम नवत्रिंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము, ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని ద్వితీయ సతీఖండములో “విష్ణు-దధీచి యుద్ధవర్ణనము” అను ముప్పై తొమ్మిదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एतच्छुत्वा मुनेस्तस्य वचनं निर्भयस्तदा । शंभुतेजोमयं विष्णुश्चुकोपातीव तं मुनिम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆ ముని వచనమును విని, ఆ సమయంలో నిర్భయుడై శంభు తేజస్సుతో నిండిన విష్ణువు ఆ మునిపై అత్యంతంగా కోపించెను।

Verse 41

देवाश्च दुद्रुवुर्भूयो देवं नारायणं च तम् । योद्धुकामाश्च मुनिना दधीचेन प्रतापिना

అప్పుడు దేవతలు మరల ఆ దేవుడు నారాయణుని వద్దకు పరుగెత్తిరి; ఎందుకంటే వారు ప్రతాపవంతుడైన దధీచి మునితో యుద్ధం చేయదలచిరి।

Verse 42

एतस्मिन्नंतरे तत्रागमन्मत्संगतः क्षुवः । अवारयंतं निश्चेष्टं पद्मयोनिं हरिं सुरान्

అదే సమయంలో నా సంగతిలో ఉన్న క్షువ అక్కడికి వచ్చెను; అతడు నిశ్చేష్టులై శక్తిహీనులైన పద్మయోని బ్రహ్మను, హరిని (విష్ణువు) మరియు దేవతలను ఆపెను।

Verse 43

निशम्य वचनं मे हि ब्राह्मणो न विनिर्जितः । जगाम निकटं तस्य प्रणनाम मुनिं हरिः

నా వచనమును విని ఆ బ్రాహ్మణుడు (ముని) గర్వముచేత గాని కలతచేత గాని జయింపబడలేదు. అప్పుడు హరి అతని సమీపమునకు వెళ్లి ఆ మునికి ప్రణామము చేసెను।

Verse 44

क्षुवो दीनतरो भूत्वा गत्वा तत्र मुनीश्वरम् । दधीचमभिवाद्यैव प्रार्थयामास विक्लवः

క్షువ మరింత దీనుడై అక్కడికి మునీశ్వరుని వద్దకు వెళ్లాడు. దధీచిని వెంటనే నమస్కరించి, వ్యాకులుడై ప్రార్థించసాగాడు.

Verse 45

क्षुव उवाच । प्रसीद मुनिशार्दूल शिवभक्तशिरोमणे । प्रसीद परमेशान दुर्लक्ष्ये दुर्जनैस्सह

క్షువ అన్నాడు—ఓ మునిశార్దూలా, ఓ శివభక్తశిరోమణీ, ప్రసన్నుడవు. ఓ పరమేశాన, ప్రసన్నుడవు; దుర్జనుల మధ్యలోనూ నీవు దుర్లక్ష్యుడవు.

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य राज्ञस्सुरगणस्य हि । अनुजग्राह तं विप्रो दधीचस्तपसां निधिः

బ్రహ్ముడు పలికెను—దేవగణాధిపతి రాజు పలుకులు విని, తపోనిధి బ్రాహ్మణముని దధీచి అతనిపై ప్రసన్నుడై అనుగ్రహించి సమ్మతించాడు।

Verse 47

अथ दृष्ट्वा रमेशादीन् क्रोधविह्वलितो मुनिः । हृदि स्मृत्वा शिवं विष्णुं शशाप च सुरानपि

తర్వాత రమేశుడు మొదలైనవారిని చూసి ముని కోపంతో కలవరపడ్డాడు; హృదయంలో శివుని, విష్ణువును స్మరించి దేవతలకూ శాపం పలికాడు।

Verse 48

दधीच उवाच । रुद्रकोपाग्निना देवास्सदेवेंद्रा मुनीश्वराः । ध्वस्ता भवंतु देवेन विष्णुना च समं गणैः

దధీచి పలికెను—రుద్రకోపాగ్నితో ఇంద్రసహిత దేవతలూ మహర్షులూ ధ్వంసమగుదురు; అలాగే విష్ణువూ తన గణములతో కూడ నశించుగాక।

Verse 49

ब्रह्मोवाच । एवं शप्त्वा सुरान् प्रेक्ष्य क्षुवमाह ततो मुनिः । देवैश्च पूज्यो राजेन्द्र नृपैश्चैव द्विजोत्तमः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇలా దేవతలను శపించి వారిని చూచి ముని తరువాత క్షువునకు ఇలా అన్నాడు—ఓ రాజేంద్రా, ఈ ద్విజోత్తముడు దేవులచేతను రాజులచేతను పూజ్యుడే.

Verse 50

ब्राह्मणा एव राजेन्द्र बलिनः प्रभविष्णवः । इत्युक्त्वा स स्फुट विप्रः प्रविवेश निजाश्रमम्

ఓ రాజేంద్రా, నిజంగా బ్రాహ్మణులే బలవంతులు, మహత్తర కార్యాలను సాధించగలవారు. అని స్పష్టంగా చెప్పి ఆ విప్రుడు తన ఆశ్రమంలో ప్రవేశించాడు.

Verse 51

दधीचमभिवंद्यैव क्षुवो निजगृहं गतः । विष्णुर्जगाम स्वं लोकं सुरैस्सह यथागतम्

దధీచిని విధివిధానంగా వందించి క్షువు తన ఇంటికి వెళ్లెను. విష్ణువు కూడా దేవతలతో కలిసి, వచ్చినట్లే, తన లోకానికి బయలుదేరెను.

Verse 52

तदेवं तीर्थमभवत् स्थानेश्वर इति स्मृतम् । स्थानेश्वरमनुप्राप्य शिवसायुज्यमाप्नुयात्

ఇలా ఆ తీర్థం ‘స్థానేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి చెందెను. స్థానేశ్వరాన్ని చేరిన భక్తుడు శివసాయుజ్యం—శివునితో ఏకత్వం—పొందును.

Verse 53

कथितस्तव संक्षेपाद्वादः क्षुवदधीचयोः । नृपाप्तशापयोस्तात ब्रह्मविष्ण्वोः शिवं विना

ఓ ప్రియుడా, క్షువు–దధీచుల మధ్య జరిగిన వాదాన్ని, అలాగే ఆ రాజుని కారణంగా బ్రహ్మ–విష్ణువులకు కలిగిన శాపాన్ని నేను సంక్షేపంగా చెప్పాను—శివుని తప్ప పరమాశ్రయం, పరమ పరిష్కారం లేదని తెలియజేయుటకే.

Verse 54

य इदं कीत्तयेन्नित्यं वादं क्षुवदधीचयोः । जित्वापमृत्युं देहान्ते ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

క్షువ–దధీచుల వాదవృత్తాంతాన్ని ఎవడు నిత్యం భక్తితో కీర్తిస్తాడో, అతడు అపమృత్యువును జయించి దేహాంతంలో బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 55

रणे यः कीर्तयित्वेदं प्रविशेत्तस्य सर्वदा । मृत्युभीतिभवेन्नैव विजयी च भविष्यति

ఇదిని కీర్తించి యుద్ధరంగంలో ప్రవేశించినవాడికి ఎప్పుడూ మరణభయం కలగదు; అతడు విజేతగా నిలుస్తాడు।