Shloka 20

दधीचाश्रमगमनम् — Viṣṇu’s Disguise and Dadhīca’s Fearlessness

Kṣu’s Request

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । स तस्य वचनं श्रुत्वा दृष्ट्वा नि्र्वीर्य्यमानुषम् । ससर्जाथ क्रुधा तस्मै सर्वास्त्राणि क्रमाद्धरिः

Transliteration

brahmovāca | sa tasya vacanaṃ śrutvā dṛṣṭvā ni्rvīryyamānuṣam | sasarjātha krudhā tasmai sarvāstrāṇi kramāddhariḥ

Translation

బ్రహ్ముడు పలికెను—అతని మాటలు విని, ఆ మనిషి శక్తిహీనుడై ఉన్నదాన్ని చూసి, హరి (విష్ణువు) కోపంతో అతనిపై క్రమంగా తన సమస్త దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించెను.

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘having heard’

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘having seen’

• निर्वीर्यम्: powerless
• निर्वीर्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निर्वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• मानुषम्: a human
• मानुषम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘human (being)’

• ससर्ज: released/created
• ससर्ज: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: क्रमबोधक-अव्यय (then)

• क्रुधा: with anger
• क्रुधा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: क्रुध् (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; भाववाचक-नाम; ‘with anger’

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन

• सर्वास्त्राणि: all weapons
• सर्वास्त्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; कर्मधारयः ‘all (the) weapons’

• क्रमात्: in sequence
• क्रमात्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (adverbial ablative): ‘in order/gradually’

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; proper noun

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Brahma
• Vishnu (Hari)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights how anger (krodha) drives even divine beings toward outward force, while Shaiva Siddhanta emphasizes that true strength is inner mastery and surrender to Pati (Śiva), not mere display of astric power.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By depicting reliance on weapons and power, the narrative implicitly contrasts external force with the Linga-worship ideal—turning the mind toward Saguna Śiva as the stabilizing refuge beyond reactive emotions and conflict.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to counter anger with mantra-japa (especially the Panchākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) and cultivating śānti through disciplined worship (bhasma/tripuṇḍra and steady devotion), transforming impulse into devotion.