कुमाराभिषेकवर्णनम् — Description of Kumāra’s Abhiṣeka (Consecration/Installation)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र ददर्श रथमुत्तमम् । अद्भुतं शोभितं शश्वद्विश्वकर्मविनिर्मितम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఈ మధ్యలో అక్కడ అతడు ఒక ఉత్తమ రథాన్ని చూచెను; అది అద్భుతంగా, శోభతో అలంకరింపబడి, సదా ప్రకాశిస్తూ, విశ్వకర్మ నిర్మితమైయుండెను।

Verse 2

शतचक्रं सुविस्तीर्णं मनोयायि मनोहरम् । प्रस्थापितं च पार्वत्या वेष्टितं पार्षदैर्वरैः

నూరుచక్రాలతో విస్తారమైన, మనోవేగంతో దూసుకుపోయే, అత్యంత మనోహరమైన రథాన్ని దేవి పార్వతి సిద్ధం చేయించింది; అది ఆమె శ్రేష్ఠ పార్షదులతో చుట్టుముట్టబడి నిలిచింది.

Verse 3

समारोहत्ततोऽनंतो हृदयेन विदूयता । कार्त्तिकः परम ज्ञानी परमेशानवीर्यजः

అనంతుడు హృదయంలో దహనవేదనతో ఆ రథాన్ని అధిరోహించాడు. కార్త్తికేయుడు పరమజ్ఞాని; పరమేశానుడు (శివుడు) యొక్క దివ్య వీర్యశక్తి నుండి జన్మించినవాడు.

Verse 4

तदैव कृत्तिकाः प्राप्य मुक्तकेश्यश्शुचाऽऽतुराः । उन्मत्ता इव तत्रैव वक्तुमारेभिरे वचः

అదే క్షణంలో కృత్తికల వద్దకు చేరి, శోకంతో వ్యాకులమై జుట్టు విప్పుకున్న వారు అక్కడే ఉన్మత్తులవలె మాటలు పలకడం ప్రారంభించారు।

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कुमाराभिषेकवर्णनं नाम पंचमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని చతుర్థ కుమారఖండంలో ‘కుమారాభిషేకవర్ణనం’ అనే పంచమ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 6

स्नेहेन वर्द्धितोऽस्माभिः पुत्रोऽस्माकं च धर्मतः । किं कुर्मः क्व च यास्यामो वयं किं करवाम ह

స్నేహంతో మేము ఈ కుమారుణ్ని పెంచాము; ధర్మముగా ఇతడు మా వాడే. ఇక మేమేమి చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్లాలి? చెప్పండి—మేము ఏమి చేయాలి?

Verse 7

इत्युक्त्वा कृत्तिकास्सर्वाः कृत्वा वक्षसि कार्त्तिकम् । द्रुतं मूर्च्छामवापुस्तास्सुतविच्छेदकारणात्

ఇట్లు చెప్పి కృత్తికలందరూ కార్త్తికేయుణ్ని తమ వక్షస్థలంపై ఆలింగనం చేసుకున్నారు. కానీ సుతవియోగ కారణంగా వారు వెంటనే మూర్ఛ పొందారు।

Verse 8

ताः कुमारो बोधयित्वा अध्यात्मवचनेन वै । ताभिश्च पार्षदैस्सार्द्धमारुरोह रथं मुने

ఓ మునీ, ఆ స్త్రీలను అధ్యాత్మవాక్యాలతో బోధించి, కుమారుడు వారితోను శివపార్షదగణాలతోను కలిసి రథమెక్కెను।

Verse 9

दृष्ट्वा श्रुत्वा मंगलानि बहूनि सुखदानि वै । कुमारः पार्षदैस्सार्द्धं जगाम पितृमन्दिरम्

అనేక సుఖదాయక మంగళసూచకాలను చూచి వినీ, కుమారుడు పార్షదులతో కలిసి పితృమందిరమైన శివధామమునకు వెళ్లెను।

Verse 10

दक्षेण नंदियुक्तश्च मनोयायिरथेन च । कुमारः प्राप कैलासं न्यग्रोधाऽक्षयमूलके

దక్షునితో కూడి నందితో సంయుక్తుడై, మనస్సు చలనం మాత్రమున నడిచే రథమున కుమారుడు అక్షయమూల న్యగ్రోధస్థానమందు కైలాసమును చేరెను।

Verse 11

तत्र तस्थौ कृत्तिकाभिः पार्षदप्रवरैः सह । कुमारश्शांकरिः प्रीतो नानालीलाविशारदः

అక్కడ కృత్తికలతోను శివుని శ్రేష్ఠ పార్షదులతోను కలిసి, శాంకరికుమారుడు ఆనందముతో నిలిచెను; నానాలీలలలో నిపుణుడు।

Verse 12

तदा सर्वे सुरगणा ऋषयः सिद्धचारणाः । विष्णुना ब्रह्मणा सार्द्धं समाचख्युस्तदागमम्

అప్పుడు సమస్త దేవగణములు, ఋషులు, సిద్ధచారణులు—విష్ణు బ్రహ్మలతో కూడి—ఆ పవిత్ర సంఘటనను యథాతథంగా నివేదించిరి।

Verse 13

तदा दृष्ट्वा च गांगेयं ययौ प्रमुदितश्शिवः । अन्यैस्समेतो हरिणा ब्रह्मणा च सुरर्षिभिः

అప్పుడు గంగాపుత్రుడు (కార్త్తికేయుడు)ను చూసి పరమానందభరితుడైన శివుడు ముందుకు సాగాడు. హరి (విష్ణువు), బ్రహ్మ మరియు దేవర్షులు ఇతరులతో కూడి వచ్చారు.

Verse 14

शंखाश्च बहवो नेदुर्भेरी तूर्याण्यनेकशः । उत्सवस्तु महानासीद्देवानां तुष्टचेतसाम्

అనేక శంఖాలు మ్రోగాయి; భేరీలు, తూర్యాలు వంటి వాద్యాలు ఎన్నోసార్లు మోగించబడ్డాయి. తృప్తచిత్తులైన దేవతలలో మహోత్సవం ఏర్పడింది.

Verse 15

तदानीमेव तं सर्वे वीरभद्रादयो गणाः । कुर्वन्तः स्वन्वयुः केलिं नानातालधरस्वराः

అదే క్షణంలో వీరభద్రాది సమస్త గణములు నానాతాళ-స్వరములను ధరించి నాదములు చేస్తూ, ఆయన చుట్టూ ఆనందక్రీడలో మునిగిరి।

Verse 16

स्तावकाः स्तूयमानाश्च चक्रुस्ते गुणकीर्त्तनम् । जयशब्दं नमश्शब्दं कुर्वाणाः प्रीतमानसाः

భక్తితో నిండిన హృదయాలతో స్తావకులు స్తుతి చేస్తూ ఆయన గుణకీర్తన చేసిరి; ‘జయ’ ‘నమః’ అనే శబ్దాలను పునఃపునః పలికిరి।

Verse 17

द्रष्टुं ययुस्तं शरजं शिवात्मजमनुत्तमम्

వారు బేతజన్ముడైన, శివుని అనుపమమైన పరమోత్తమ కుమారుని దర్శించుటకు వెళ్లిరి।

Verse 18

पार्वती मंगलं चक्रे राजमार्गं मनोहरम् । पद्मरागादिमणिभिस्संस्कृतं परितः पुरम्

పార్వతి మంగళకార్యాలను ఏర్పరచి, మనోహరమైన రాజమార్గాన్ని నిర్మింపజేసింది; నగరం చుట్టూ పద్మరాగాది మణులతో సుసంస్కృతమైంది।

Verse 19

पतिपुत्रवतीभिश्च साध्वीभिः स्त्रीभिरन्विता । लक्ष्म्यादित्रिंशद्देवीश्च पुरः कृत्वा समाययौ

ఆమె పతివ్రతలైన, పుత్రవతులైన సాధ్వీ స్త్రీలతో కూడి వచ్చింది; లక్ష్మీ మొదలైన ముప్పై దేవీలను ముందుంచి చేరింది।

Verse 20

रम्भाद्यप्सरसो दिव्यास्स स्मिता वेषसंयुताः । संगीतनर्तनपरा बभूवुश्च शिवाज्ञया

శివాజ్ఞతో రంభ మొదలైన దివ్య అప్సరసలు చిరునవ్వుతో, శోభాయమాన వేషధారణతో అలంకరించుకొని, గాననర్తనాలలో పరమాసక్తులై కనిపించిరి।

Verse 21

ये तं समीक्षयामासुर्गागेयं शंकरोपमम् । ददृशुस्ते महत्तेजो व्याप्तमासीज्जगत्त्रये

వారు శంకరుని సమానమైన గంగాపుత్రుని దర్శించినప్పుడు, త్రిలోకాలన్నిటిలో వ్యాపించిన మహాదివ్య తేజస్సును చూచిరి।

Verse 22

तत्तेजसा वृतं बालं तप्तचामीकरप्रभम् । ववंदिरे द्रुतं सर्वे कुमारं सूर्यवर्चसम्

తన తేజస్సుతో ఆవరించబడిన ఆ బాలుణ్ని—తప్త స్వర్ణంలా ప్రకాశిస్తూ, సూర్యసమ వర్చస్సుతో వెలిగే కుమారుణ్ని చూచి—అందరూ వెంటనే వేగంగా నమస్కరించారు।

Verse 23

जहुर्षुर्विनतस्कंधा नमश्शब्दरतास्तदा । परिवार्योपतस्थुस्ते वामदक्षिणमागताः

అప్పుడు, శ్రద్ధతో వంగిన భుజాలతో మరియు 'నమః' అనే శబ్ద ఉచ్చారణలో నిమగ్నమై, వారు ఆయన చుట్టూ ఎడమ మరియు కుడి వైపులా నిలబడ్డారు.

Verse 24

अहं विष्णुश्च शक्रश्च तथा देवादयोऽखिलाः । दण्डवत्पतिता भूमौ परिवार्य्य कुमारकम्

'నేను (బ్రహ్మ), విష్ణువు, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మరియు నిజానికి దేవతలందరూ—దివ్య కుమారుడిని చుట్టుముట్టి—భూమిపై దండవత్ ప్రణామం చేస్తూ పడిపోయాము.'

Verse 25

एतस्मिन्नन्तरे शंभुर्गिरिजा च मुदान्विता । महोत्सवं समागम्य ददर्श तनयं मुदा

అంతలో ఆనందంతో నిండిన శంభువు మరియు గిరిజ మహోత్సవానికి వచ్చి, హర్షంతో తమ కుమారుని దర్శించారు।

Verse 26

पुत्रं निरीक्ष्य च तदा जगदेकबंधुः प्रीत्यान्वितः परमया परया भवान्या । स्नेहान्वितो भुजगभोगयुतो हि साक्षात्सर्वेश्वरः परिवृतः प्रमथैः परेशः

అప్పుడు కుమారుని దర్శించి, జగత్తుకు ఏకైక బంధువు అయిన స్వయంగా సర్వేశ్వర పరమేశ్వరుడు శివుడు, పరా భవానితో కలిసి పరమానంద ప్రీతితో నిండిపోయాడు। పితృస్నేహంతో ఉప్పొంగి, భుజంగభోగాన్ని పవిత్ర ఆభరణంగా ధరించి, ప్రమథగణాలతో చుట్టుముట్టబడి ప్రభువు సాక్షాత్తుగా ప్రకాశించాడు।

Verse 27

अथ शक्तिधरः स्कन्दौ दृष्ट्वा तौ पार्वतीशिवौ । अवरुह्य रथात्तूर्णं शिरसा प्रणनाम ह

అప్పుడు శక్తిధరుడు స్కందుని మరియు ఆ ఇద్దరిని—పార్వతి, శివులను—చూసి, రథం నుండి వెంటనే దిగిపోయి శిరస్సుతో నమస్కరించాడు।

Verse 28

उपगुह्य शिवः प्रीत्या कुमारं मूर्ध्नि शंकरः । जघ्रौ प्रेम्णा परमेशानः प्रसन्नः स्नेहकर्तृकः

ఆనందంతో కుమారుణ్ని ఆలింగనం చేసి శంకరుడు—పరమేశ్వరుడు శివుడు—స్నేహభరితంగా అతని శిరస్సును ముద్దాడి (ఘ్రాణించి) ఆశీర్వదించాడు; ప్రసన్నుడై ఇది శుద్ధ పితృస్నేహంతో చేశాడు।

Verse 29

उपगुह्य गुहं तत्र पार्वती जातसंभ्रमा । प्रस्नुतं पाययामास स्तनं स्नेहपरिप्लुता

అక్కడ పార్వతి అకస్మాత్తుగా భావోద్వేగంతో గుహను ఆలింగనం చేసింది; మాతృస్నేహంతో తడిసి, తన స్తనమునుండి ప్రవహించిన పాలును అతనికి త్రాగించింది।

Verse 30

तदा नीराजितो देवैस्सकलत्रैर्मुदान्वितैः । जयशब्देन महता व्याप्तमासीन्नभस्तलम्

అప్పుడు ఆనందభరితులైన దేవతలు తమ భార్యలతో కలిసి ఆ దేవునికి నీరాజనం చేశారు. మహా ‘జయ’ శబ్దంతో ఆకాశమంతా వ్యాపించింది.

Verse 31

ऋषयो ब्रह्मघोषेण गीतेनैव च गायकाः । वाद्यैश्च बहवस्तत्रोपतस्थुश्च कुमारकम्

అక్కడ ఋషులు బ్రహ్మఘోషంతో, గాయకులు గీతాలతో, అనేక వాదకులు వాద్యాలతో—అందరూ కుమారుడు (స్కందుడు) సేవలో నిలిచారు.

Verse 32

स्वमंकमारोप्य तदा महेशः कुमारकं तं प्रभया समुज्ज्वलम् । बभौ भवानीपतिरेव साक्षाच्छ्रियाऽन्वितः पुत्रवतां वरिष्ठः

అప్పుడు మహేశ్వరుడు ఆ ప్రభావంతమైన కుమారుని తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టెను; భవానీపతి స్వయంగా దివ్యశ్రీతో అలంకృతుడై, పుత్రవంతులలో శ్రేష్ఠుడివలె సాక్షాత్తుగా ప్రకాశించెను।

Verse 33

कुमारः स्वगणैः सार्द्धमाजगाम शिवालयम् । शिवाज्ञया महोत्साहैस्सह देवैर्महासुखी

కుమారుడు (స్కందుడు) తన గణాలతో కలిసి శివాలయానికి వచ్చెను. శివాజ్ఞచే దేవతలతో మహోత్సాహంగా అతడు పరమానందంతో నిండిపోయెను।

Verse 34

दंपती तौ तदा तत्रैकपद्येन विरेजतुः । विवंद्यमानावृषिभिरावृतौ सुरसत्तमैः

అప్పుడు అక్కడ ఆ దివ్య దంపతులు ఒక్క అడుగుతోనే ప్రకాశించిరి; ఋషులచే వందింపబడి, శ్రేష్ఠ దేవతలచే పరివృతులై విరాజిల్లిరి।

Verse 35

कुमारः क्रीडयामास शिवोत्संगे मुदान्वितः । वासुकिं शिवकंठस्थं पाणिभ्यां समपीडयत्

ఆనందంతో నిండిన కుమారుడు శివుని ఒడిలో ఆడుకొనుచుండెను. శివకంఠస్థుడైన వాసుకి సర్పాన్ని అతడు రెండు చేతులతో మృదువుగా నొక్కెను.

Verse 36

प्रहस्य भगवाञ् शंभुश्शशंस गिरिजां तदा । निरीक्ष्य कृपया दृष्ट्या कृपालुर्लीलयाकृतिम्

భగవాన్ శంభుడు నవ్వుతూ అప్పుడు గిరిజతో పలికెను. కృపాళువైన ప్రభువు కరుణాదృష్టితో ఆమె లీలామయ దివ్యరూపాన్ని పరిశీలించెను.

Verse 37

मदस्मितेन च तदा भगवान्महेशः प्राप्तो मुदं च परमां गिरिजासमेतः । प्रेम्णा स गद्गदगिरो जगदेकबंधुर्नोवाच किंचन विभुर्भुवनैकभर्त्ता

అప్పుడు గిరిజాసహితుడైన భగవాన్ మహేశుడు మదభరితమైన మృదుస్మితంతో పరమానందంలో మునిగిపోయాడు. ప్రేమవశంగా ఆయన కంఠం గద్గదమై, జగత్తుకు ఏకైక బంధువు, సర్వశక్తిమంతుడు, భువనైకభర్త అయినా ఏ మాటా పలకలేదు।

Verse 38

अथ शंभुर्जगन्नाथो हृष्टो लौकिकवृत्तवान् । रत्नसिंहासने रम्ये वासयामास कार्त्तिकम्

ఆపై జగన్నాథుడైన శంభువు హర్షంతో, సౌమ్యమైన లోకాచారాన్ని అనుసరించి, రమ్యమైన రత్నసింహాసనంపై కార్త్తికేయుని ఆసీనునిగా చేసెను।

Verse 39

वेदमंत्राभिपूतैश्च सर्वतीर्थोदपूर्णकैः । सद्रत्नकुंभशतकैः स्नापया मास तं मुदा

తర్వాత వేదమంత్రాలతో పవిత్రీకరించబడిన, సమస్త తీర్థజలాలతో నిండిన, శుభ రత్నాలుతో అలంకరించిన వందల కుంభాలతో ఆయన ఆనందంగా అతనికి స్నానం చేయించి—మంత్రశుద్ధమైన సంపూర్ణ అభిషేకం నిర్వహించాడు।

Verse 40

सद्रत्नसाररचितकिरीटमुकुटांगदम् । वैजयन्ती स्वमालां च तस्मै चक्रं ददौ हरिः

అప్పుడు హరి (విష్ణువు) ఉత్తమ రత్నసారంతో నిర్మితమైన కిరీటం, ముకుటం, అంగదములు అతనికి ప్రసాదించాడు; తన వైజయంతీ మాలనూ సుదర్శన చక్రాన్నీ అర్పించాడు।

Verse 41

शूलं पिनाकं परशुं शक्ति पाशुपतं शरम् । संहारास्त्रं च परमां विद्यां तस्मै ददौ शिवः

శివుడు అతనికి త్రిశూలం, పినాక ధనుస్సు, పరశు, శక్తి, పాశుపతాస్త్రం, శరం, సంహారాస్త్రం మరియు పరమ విద్యను ప్రసాదించాడు।

Verse 42

अदामहं यज्ञसूत्रं वेदांश्च वेदमातरम् । कमण्डलुं च ब्रह्मास्त्रं विद्यां चैवाऽरिमर्दिनीम्

“నేను యజ్ఞోపవీతం, వేదములు మరియు వేదమాతను ప్రసాదించాను; అలాగే కమండలువు, బ్రహ్మాస్త్రం, శత్రుమర్దినీ అయిన ఆ విజయవిద్యను కూడా ఇచ్చాను।”

Verse 43

गजेन्द्रं चैव वज्रं च ददौ तस्मै सुरेश्वरः । श्वेतच्छत्रं रत्नमालां ददौ वस्तुं जलेश्वरः

సురేశ్వరుడైన ఇంద్రుడు అతనికి గజేంద్రుని మరియు వజ్రాయుధాన్ని ప్రసాదించాడు. జలేశ్వరుడైన వరుణుడు శ్వేతఛత్రం, రత్నమాల మరియు ఇతర విలువైన దానాలను ఇచ్చాడు॥

Verse 44

मनोयायिरथं सूर्यस्सन्नाहं च महाचयम् । यमदंडं यमश्चैव सुधाकुंभं सुधानिधिः

సూర్యుడు మనోవేగంతో సాగే రథాన్ని, మహా సన్నాహాన్ని మరియు ఆయుధాల గొప్ప నిల్వను ఇచ్చాడు. యముడు తన దండాన్ని ఇచ్చి, తానే సహాయకుడిగా ముందుకొచ్చాడు. సుధానిధి అమృతకుంభాన్ని మరియు అమృతనిధిని ప్రసాదించాడు॥

Verse 45

हुताशनो ददौ प्रीत्या महाशक्तिं स्वसूनवे । ददौ स्वशस्त्रं निरृतिर्वायव्यास्त्रं समीरणः

హుతాశన అగ్ని ఆనందంతో తన కుమారునికి మహాశక్తిని ప్రసాదించాడు; నిరృతి తన శస్త్రాన్ని ఇచ్చాడు, సమీరణుడు (వాయువు) వాయవ్యాస్త్రాన్ని దానమిచ్చాడు।

Verse 46

गदां ददौ कुबेरश्च शूलमीशो ददौ मुदा । नानाशस्त्राण्युपायांश्च सर्वे देवा ददुर्मुदा

కుబేరుడు ఆనందంతో గదను ఇచ్చాడు; ఈశ్వరుడు శివుడు సంతోషంతో త్రిశూలాన్ని ప్రసాదించాడు. అలాగే సమస్త దేవతలు హర్షంతో అనేక శస్త్రాలు, ఉపాయాలు సమర్పించారు।

Verse 47

कामास्त्रं कामदेवोऽथ ददौ तस्मै मुदान्वितः । गदां ददौ स्वविद्याश्च तस्मै च परया मुदा

అప్పుడు ఆనందభరితుడైన కామదేవుడు అతనికి కామాస్త్రాన్ని ప్రసాదించాడు; పరమ హర్షంతో గదను కూడా ఇచ్చి, తన గూఢ విద్యలను కూడ అందించాడు।

Verse 48

क्षीरोदोऽमूल्यरत्नानि विशिष्टं रत्ननूपुरम् । हिमालयो हि दिव्यानि भूषणान्यंशुकानि च

క్షీరసాగరం అమూల్య రత్నములు మరియు విశిష్టమైన రత్ననూపురయుగ్మమును అర్పించింది; హిమాలయుడు కూడా దివ్యాభరణములు, శోభన వస్త్రములు సమర్పించాడు।

Verse 49

चित्रबर्हणनामानं स्वपुत्रं गरुडो ददौ । अरुणस्ताम्रचूडाख्यं बलिनं चरणायुधम्

గరుడుడు ‘చిత్రబర్హణ’ అనే తన కుమారుని అర్పించాడు; అరుణుడు ‘తామ్రచూడ’ అనే బలవంతుని సమర్పించాడు, అతని ఆయుధం అతని పాదాలే।

Verse 50

पार्वती सस्मिता हृष्टा परमैश्वर्यमुत्तमम् । ददौ तस्मै महाप्रीत्या चिरंजीवित्वमेव च

సస్మితముగా హర్షభరితమైన పరమేశ్వరీ పార్వతి మహాప్రీతితో అతనికి దివ్యైశ్వర్యమునకు శ్రేష్ఠమైన పరమాధికారమును, అలాగే చిరంజీవిత్వ వరమును కూడా ప్రసాదించింది।

Verse 51

लक्ष्मीश्च संपदं दिव्यां महाहारं मनोहरम् । सावित्री सिद्धविद्यां च समस्तां प्रददौ मुदा

లక్ష్మీ ఆనందముతో దివ్యసంపదను, మనోహరమైన మహాహారమును ప్రసాదించింది; అలాగే సావిత్రీ కూడా హర్షముతో సమస్త సిద్ధిని ప్రసాదించే సంపూర్ణ విద్యను దయచేసింది।

Verse 52

अन्याश्चापि मुने देव्यो यायास्तत्र समागताः । स्वात्मवत्सु ददुस्तस्मै तथैव शिशुपालिकाः

ఓ మునీ! అక్కడ సమాగతమైన ఇతర దేవతలూ శిశుపాలికలవలె, స్వసంతానముపై ఉన్న స్నేహంతో అతనికి తమ తమ పిల్లలను సమర్పించినట్లుగా అయ్యారు।

Verse 53

महामहोत्सवस्तत्र बभूव मुनिसत्तम । सर्वे प्रसन्नतां याता विशेषाच्च शिवाशिवौ

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! అక్కడ మహామహోత్సవము జరిగింది. అందరూ ప్రసన్నులయ్యారు—ప్రత్యేకించి శివుడు మరియు శివా (శక్తి) అత్యంత ఆనందించారు।

Verse 54

एतस्मिन्नंतरे काले प्रोवाच प्रहसन् मुदा । मुने ब्रह्मादिकान् देवान् रुद्रो भर्गः प्रतापवान्

అదే సమయంలో, ఓ మునీ, ప్రతాపవంతుడైన భర్గ-రుద్రుడు ఆనందంతో మృదుహాసం చేస్తూ బ్రహ్మాది దేవతలను ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 55

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवास्सर्वे शृणुत मद्वचः । सर्वथाहं प्रसन्नोस्मि वरान्वृणुत ऐच्छिकान्

శివుడు పలికెను—హే హరి, హే విధాత, హే సమస్త దేవతలారా! నా వచనము వినుడి. నేను సర్వథా ప్రసన్నుడను; కావున మీకు ఇష్టమైన వరములను కోరుడి।

Verse 56

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं शंभोर्मुनेविष्ण्वादयस्सुराः । सर्वे प्रोचुः प्रसन्नास्या देवं पशुपतिं प्रभुम्

బ్రహ్మ పలికెను—శంభువు వచనము విని, విష్ణువు మొదలైన దేవతలు ప్రసన్న ముఖాలతో ఆ ప్రభువు పశుపతిని సముద్దేశించి పలికిరి।

Verse 57

कुमारेण हतो ह्येष तारको भविता प्रभो । तदर्थमेव संजातमिदं चरितमुत्तमम्

ఓ ప్రభూ, కుమారుని చేతనే తారకాసురుడు సంహరింపబడతాడు. ఆ ఉద్దేశంతోనే ఈ ఉత్తమ చరిత్ర ఉద్భవించింది.

Verse 58

तस्मादद्यैव यास्यामस्तारकं हन्तुमुद्यता । आज्ञां देहि कुमाराय स तं हंतुं सुखाय नः

కావున మేము ఈ రోజే తారకాసురుని సంహరించడానికి సిద్ధమై వెళ్తాము. మా సుఖం కోసం అతడిని సంహరించమని కుమారునికి ఆజ్ఞ ఇవ్వండి.

Verse 59

ब्रह्मोवाच । तथेति मत्वा स विभुर्दत्तवांस्तनयं तदा । देवेभ्यस्तारकं हंतुं कृपया परिभावितः

బ్రహ్మ పలికెను: 'అలాగే అగుగాక' అని తలచి, ఆ సర్వశక్తిమంతుడైన ప్రభువు కరుణతో దేవతల కొరకు తారకాసురుని సంహరించడానికి తన కుమారుని ఇచ్చెను.

Verse 60

शिवाज्ञया सुरास्सर्वे ब्रह्मविष्णुमुखास्तदा । पुरस्कृत्य गुहं सद्यो निर्जग्मुर्मिलिता गिरेः

శివాజ్ఞ ప్రకారం అప్పుడు బ్రహ్మా-విష్ణు మొదలైనవారు ముందుండగా సమస్త దేవతలు, గుహ (కుమారుడు/కార్త్తికేయుడు) ను అగ్రస్థానంలో ఉంచి, సమూహంగా వెంటనే పర్వతం నుండి బయలుదేరారు.

Verse 61

बहिर्निस्सृत्य कैलासात्त्वष्टा शासनतो हरेः । विरेचे नगरं रम्यमद्भुतं निकटे गिरेः

కైలాసం నుండి బయలుదేరి, హరి (విష్ణు) ఆజ్ఞచేత త్వష్టా పర్వత సమీపంలో రమ్యమై అద్భుతమైన నగరాన్ని నిర్మించాడు।

Verse 62

तत्र रम्यं गृहं दिव्यमद्भुतं परमो ज्ज्वलम् । गुहार्थं निर्ममे त्वष्टा तत्र सिंहासनं वरम्

అక్కడ త్వష్టా రమ్యమైన, దివ్యమైన, అద్భుతమైన, పరమ ప్రకాశవంతమైన గృహాన్ని గుహా-నివాస పావనార్థంగా నిర్మించాడు; అందులో శ్రేష్ఠమైన సింహాసనమును కూడా చేసాడు।

Verse 63

तदा हरिस्सुधीर्भक्त्या कारयामास मंगलम् । कार्त्तिकस्याभिषेकं हि सर्वतीर्थजलैस्सुरैः

అప్పుడు సుధీ, భక్తుడైన హరి (విష్ణు) మంగళకార్యాలను చేయించాడు. దేవతలు సమస్త తీర్థజలాలతో కార్త్తికేయుని అభిషేకం చేశారు।

Verse 64

सर्वथा समलंकृत्य वासयामास संग्रहम् । कार्त्तिकस्य विधिं प्रीत्या कारयामास चोत्सवम्

అన్ని విధాలా అలంకరించి, సమస్త సమూహాన్ని సౌకర్యంగా నివసింపజేశాడు. ప్రీతితో కార్త్తికుని విధివిధానాలను చేయించి, ఉత్సవాన్ని కూడా నిర్వహించాడు।

Verse 65

ब्राह्मांडाधिपतित्वं हि ददौ तस्मै मुदा हरिः । चकार तिलकं तस्य समानर्च सुरैस्सह

అప్పుడు హృదయానందంతో హరి (విష్ణువు) అతనికి బ్రహ్మాండాధిపత్యాన్ని ప్రసాదించాడు; అతని నుదుట తిలకం పెట్టి, దేవతలతో కలిసి విధివిధానంగా పూజించాడు।

Verse 66

प्रणम्य कार्त्तिकं प्रीत्या सर्वदेवर्षिभिस्सह । तुष्टाव विविधस्स्तोत्रैः शिवरूपं सनातनम्

కార్త్తికేయునికి ప్రేమతో నమస్కరించి, సమస్త దేవర్షులతో కలిసి ఆయన అనేక స్తోత్రాలతో అతనిలో వ్యక్తమైన సనాతన శివస్వరూపాన్ని స్తుతించాడు।

Verse 67

वरसिंहासनस्थो हि शुशुभेऽतीव कार्तिकः । स्वामिभावं समापन्नो ब्रह्मांडस्यासि पालकः

శ్రేష్ఠమైన సింహాసనంపై ఆసీనుడైన కార్తికేయుడు అత్యంత ప్రకాశించాడు. స్వామిభావాన్ని పొందినవాడై సమస్త బ్రహ్మాండానికి పాలకుడయ్యాడు।