Dashati 5
Aindra victory and wealth secured through Soma’s purifying flow and Indra-invocation
Indra
Heroic and exultant with a bright forward-driving sacrificial urgency
R̥ṣi attribution is not provided in the input; thematically the verses sit in the Indra–Soma/Pavamāna sphere common to Soma liturgy rather than a clearly marked single family here.
సోముని పవమాన శుద్ధప్రవాహం ద్వారా ఇంద్రుని ఆహ్వానించి, విజయమూ సంపదయూ స్థిరపడే ఐంద్ర భావం. రథాల ముందుగా సేనానిలా నడిపించే యుద్ధనాయకత్వం, గవ్యా—పశుసంపద అన్వేషణ, వ్రజ (గోశాల) సమృద్ధి ప్రతిమలు ఉప్పొంగుతాయి. జలాలు, వడపోతల ద్వారా శుద్ధమైన సోమరసం తన బలంతో ఇంద్రుని ఆకర్షించి, యజ్ఞపురోహితుల స్తుతులను ఫలసిద్ధికి మోసుకుపోతుంది. దక్షిణా, వస్త్రాదులు వంటి బహుమతులు సహచరులకు లభిస్తాయి; ధియః, మనీషాః వంటి అంతర్దృష్టి-స్తోత్రాలు చివరికి సోమార్పణ వైపు ఒకే ప్రవాహంగా కలుస్తాయి.
Mantras
Mantra 1
प्र सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना भद्रान्कृण्वन्निन्द्रहवान्त्सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते
రథాల అగ్రభాగంలో వీర సేనానీ ముందుకు సాగుతాడు, గోవులను అన్వేషిస్తూ; అతని సేన హర్షిస్తుంది. భద్రం (మంగళం) చేయుచూ, ఇంద్రహవన్ (ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తూ) — సోముడు తన సఖులకు రభస (వేగమైన) దానాలను ఇస్తాడు; వస్త్రాలనుకూడా.
Mantra 2
प्र ते धारा मधुमतीरसृग्रन्वारं यत्पूतो अत्येष्यव्यम् पवमान पवसे धाम गोनां जनयन्त्सूर्यमपिन्वो अर्कैः
ఓ పవమాన సోమా! నీ మధురమైన, మధురసభరిత ధారలు ముందుకు ముందుకు ప్రవహించాయి; నీవు శుద్ధుడై ఊనివడపోత (అవ్య) ను దాటి వెళ్తావు. శుద్ధి చేసేవాడైన సోముడిగా నీవు గోధన ధామం/ఆసనానికి ప్రవహించి, గో-సంపదను జనింపజేస్తావు; స్తోత్రాలు (అర్క) బలమిచ్చగా నీవు యజ్ఞాన్ని తేజస్సుతో నింపుతావు.
Mantra 3
प्र गायताभ्यर्चाम देवान्त्सोमं हिनोत महते धनाय स्वादुः पवतामति वारमव्यमा सीदतु कलशं देव इन्दुः
పాడండి—రండి, దేవులను స్తుతిద్దాం; మహాధనార్థం సోమాన్ని ప్రేరేపించండి. మధురమైన (సోమ) శుద్ధమవుతూ, ఊనివడపోత (అవ్య) ను దాటి ప్రవహించుగాక; దివ్య ఇందు కలశంలో ఆసీనుడగుగాక.
Mantra 4
प्र हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजं सनिषन्नयासीत् इन्द्रं गच्छन्नायुधा संशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः
ప్రేరేపింపబడి, ద్యావాపృథివుల జనితా ముందుకు సాగుతాడు—బలపు బహుమతిని గెలిచే రథంలా; ఇంద్రుని వైపు వెళ్లుచూ, తన ఆయుధాలను పదును పెట్టుకుంటూ, సమస్త వసు (సంపద)ను యజమానుల చేతుల్లో ఉంచుతాడు.
Mantra 5
तक्षद्यदी मनसो वेनतो वाग्ज्येष्ठस्य धर्मं द्युक्षोरनीके आदीमायन्वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम्
అతడు—మనస్సు యొక్క తపన నుండో, కోరిక నుండో—జ్యేష్ఠుడు (ఇంద్రుడు) యొక్క ధర్మం/విధానాన్ని ద్యుక్ (దీప్త) స్వర్గముఖంలో నిర్మించాడు; ఉత్సుకంగా, సుగతిగా కదిలే (కర్తలు) సమీపించారు; కలశంలో గావులు (యజ్ఞగావులు) జుష్ట స్వామి—దీప్త ఇందు, సోమ—ను స్వీకరించి/ధరించాయి.
Mantra 6
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी
సహచరులతో ఉన్న ఆ వృషభాన్ని—అతని పది సోదరీమణులు—ఒకేసారి మర్జయంతి (శుద్ధి చేస్తాయి); ధీరుని ధీతయః (భక్తిచింతనలు) ధనుత్రీః (ఆయుధధారిణులు) అవుతాయి; హరి (తామ్రవర్ణ సోమ) చుట్టూ పరుగెత్తి, సూర్యుని ద్రోణ (తొట్టి/పాత్రం)ను చేరుతాడు—విజయించే వేగవంతమైన అశ్వంలా (వాజీ).
Mantra 7
अधि यदस्मिन्वाजिनीव शुभः स्पर्धन्ते धियः सूरे न विशः अपो वृणानः पवते कवीयन्व्रजं न पशुवर्धनाय मन्म
అతనిపై—విజయప్రదమైన, ప్రకాశించే అశ్వంలా—భక్తిమయమైన ధీయః (ఆలోచనలు) పోటీపడినప్పుడు; సూర్యుని వైపు సమూహమయ్యే ప్రజలవలె అతడు జలాలను ఎంచుకున్నప్పుడు—అతి-కవి సోముడు, పవమానుడు, శుద్ధిగా ప్రవహిస్తాడు; పశువృద్ధి కోసం ‘వ్రజ’ (గోశాల/గోకూటం)ను తెచ్చినట్లుగా—ఇదే ఈ స్తోత్రగానం.
Mantra 8
इन्दुर्वाजी पवते गोन्योघा इन्द्रे सोमः सह इन्वन्मदाय हन्ति रक्षो बाधते पर्यरातिं वरिवस्कृण्वन्वृजनस्य राजा
ఇందు—బలప్రదాత—శుద్ధమై ప్రవహిస్తూ, గోవులను తోడుగా తెస్తాడు; ఇంద్రునికోసం సోముడు, కలిసి శక్తితో సహాయపడుతూ, మదం (ఉత్సాహం) కోసం ప్రేరేపిస్తాడు. అతడు రక్షసులను సంహరిస్తాడు; చుట్టుముట్టిన ‘అరాతి’ (వైరం)ను తొలగిస్తాడు; విశాల స్థలాన్ని కల్పిస్తూ—యజమానుల రాజుగా నిలుస్తాడు.
Mantra 9
अया पवा पवस्वैना वसूनि मांश्चत्व इन्द्रो सरसि प्र धन्व ब्रघ्नश्चिद्यस्य वातो न जूतिं पुरुमेधाश्चित्तकवे नरं धात्
ఈ మార్గమున ప్రవహించి, శుద్ధమవు; నాకు నీకూ ‘వసు’ (సంపదలు) తీసుకురా. సరసి (కుండ/జలాశయం)లో ఇంద్రుడు వాటిని ముందుకు నడిపించుగాక; గాలివేగంలా ప్రేరణ కలవాడు—అతడు బ్రఘ్న అయినా, పురుమేధస్ అయినా—కవి-పోషకుడైన నరునికి ధనాన్ని ప్రసాదించుగాక.
Mantra 10
महत्तत्सोमो महिषश्चकारापां यद्गर्भो ऽवृणीत देवान् अदधादिन्द्रे पवमान ओजो ऽजनयत्सूर्ये ज्योतिरिन्दुः
మహత్తరమైనది ఆ కార్యం—సోముడు, మహిషుడు (మహాబలుడు) చేసినది. ‘అపాం గర్భ’ (జలగర్భం) దేవులను వరిచింది; పవమానుడై ఆయన ఇంద్రునిలో ఓజస్సు (బలం) స్థాపించాడు; ప్రకాశమయ ఇందు-బిందువు సూర్యునిలో జ్యోతిని జనింపజేసింది.
Mantra 11
असर्जि वक्वा रथ्ये यथाजौ धिया मनोता प्रथमा मनीष दश स्वसारो अधि सानो अव्ये मृजन्ति वह्निं सदनेष्वच्छ
ఆయన (సోముడు) పంపబడుతున్నాడు—రథ్యే, పందెంలో రథమార్గంపై వేగంగా దూసుకెళ్లేవాడిలా—భక్తి-ధియాతో, ప్రథమ మనోతా మనీషా (అగ్ర-స్తోత్రం) ద్వారా. పది సోదరీమణులు, ఆయన అవి (గొర్రె) ఉన్నిపై ఉంచబడినప్పుడు, వహ్ని (వాహకుడు/అగ్నిసదృశ వాహకుడు)ను ప్రకాశింపజేస్తూ శుద్ధి చేసి, ఆయనను సదనాలు/స్థానాల వైపు నడిపిస్తారు.
Mantra 12
अपामिवेदूर्मयस्तर्त्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चाच विशन्त्युशतीरुशन्तम्
నీటి తరంగాలు వేగంగా పరుగెత్తినట్లే, మనీషాలు (స్తోత్రధారలు) లేచి సోముని వైపు సాగుతాయి. నమస్కరిస్తూ అవి దగ్గరకు వస్తాయి; కలిసి ప్రవేశించి, ఆతురతతో, కోరుకున్న—ఆ ప్రియ సోముని—అన్వేషిస్తాయి.
Frequently Asked Questions
They link Indra’s power to win victory and cattle with Soma’s purified flow: the offering is prepared, praised, and directed so Indra is effectively drawn to grant success and rewards.
These are ritual-poetic images for Indra’s triumph and wealth-bestowal. “Seeking cattle” signals prosperity gained through Indra’s favor, not merely a battlefield scene.
As Soma is purified through waters, the priests’ praises also ‘move’ toward the offering—converging in sound and intent—so the rite becomes a unified current carrying the oblation to the gods.