Rig Veda 9.95.5: Mandala 9, Sukta 95, Mantra 5

Sukta 9.95

Devata: Soma Pavamāna (with Indra as associated power)

Samhita Patha (Devanagari)

इष्यन्वाचमुपवक्तेव होतुः पुनान इन्दो वि ष्या मनीषाम् । इन्द्रश्च यत्क्षयथः सौभगाय सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥

Transliteration

íṣyan vā́cam upavaktéva hótuḥ punāná índo ví ṣyā manīṣā́m | índraś ca yát kṣáyathaḥ saúbhagāya su-vī́ryasya pátayaḥ syāma ||

Translation

హోతృ (Hotṛ) యొక్క ఉపవక్త వలె వాక్కును కోరుతూ, శుద్ధమవుతున్న ఇందు (సోమా), మా మనీషా—అంతఃప్రేరణ—ను విస్తరింపజేయుము. మరియు నీవు, ఇంద్రుడు మా సౌభాగ్యార్థం నివసించుచున్నందున, నిజంగా బలమైన వీర్యశక్తికి మేము అధిపతులమగుదుము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इष्यन्: desiring, striving
• इष्यन्: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: इष् (धातु) / इष्यत् (वर्तमान कृदन्त)

• वाचम्: speech, utterance
• वाचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाच् (स्त्री. प्रातिपदिक)

• उपवक्तेव: like an assistant-speaker (prompting priest)
• उपवक्तेव: Kartā
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: उपवक्तृ (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• होतुः: of the Hotṛ-priest
• होतुः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• पुनानः: purifying himself / being purified
• पुनानः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: पू (धातु) → पुनान (वर्तमान मध्यम/आत्मनेपद कृदन्त)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• ष्या: may (I/he) be
• ष्या: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) — Vedic optative form

• मनीषाम्: thought, insight, inspired intelligence
• मनीषाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मनीषा (स्त्री. प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• क्षयथः: you two dwell/abide
• क्षयथः: Kartā
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु) / क्षय (प्रातिपदिक-भाव) — Vedic finite form

• सौभगाय: for good fortune, for prosperity
• सौभगाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सौभग (नपुं/पुं प्रातिपदिक) → सौभग्य/सौभग (भाव)

• सुवीर्यस्य: of good heroism/valour
• सुवीर्यस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सुवीर्य (नपुं प्रातिपदिक)

• पतयः: lords, masters
• पतयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• स्याम: may we be
• स्याम: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)