Rig Veda 8.36.3 — Mandala 8, Sukta 36, Mantra 3

Sukta 8.36

Rishi: Not specified in the provided excerpt; likely Kāṇva-associated.

Devata: Indra (with Maruts)

Chandas: As in 8.36.1; requires verification

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्जा देवाँ अवस्योजसा त्वां पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो । यं ते भागमधारयन्विश्वाः सेहानः पृतना उरु ज्रयः समप्सुजिन्मरुत्वाँ इन्द्र सत्पते ॥

Transliteration

ūrjā́ devā́ṃ avasy ójasā tvāṃ píbā sómaṃ mádāya káṃ śatakrato | yáṃ te bhāgám ádhārayan víśvāḥ sehānáḥ pṛ́tanāḥ urú jráyaḥ sám apsu-jín marútvān índra sat-pate ||

Translation

ఓ శతక్రతో! ఊర్జతో నీవు దేవులను ఆధారపరచువాడవు; నీ ఓజస్సుతో నీవే రక్షక సహాయం. మదార్థం సోమాన్ని పానము చేయి. నీకోసం ధారితమైన భాగముతో సమస్త యుద్ధాలను జయించి, విశాలమైన విజయవేగాన్ని పొందు; గాఢమైన అప్సులలో (లోతు జలాలలో) కూడ జయించు—మరుత్వాన్ ఇంద్రా, సత్పతే!

Word by Word

• ऊर्जा: with strength/with invigorating power
• ऊर्जा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक) < ऊर्ज् (बल/पोषण)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अवस्यो: O helper/aid-giver (desirous of helping)
• अवस्यो: Sambodhana
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: अवस् (प्रातिपदिक ‘सहाय/उपकार’); अवस्यु (इच्छुक) → अवस्यो (सम्बोधन)

• जसा: with might/force
• जसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: जस् (प्रातिपदिक ‘वेग/बल’)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• पिब: drink!
• पिब: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (पिबति) ‘पान’

• सोमम्: Soma
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• मदाय: for exhilaration/intoxication
• मदाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक ‘उन्माद/हर्ष/मद’)

• कम्: whom/indeed (enclitic ‘kaṃ’)
• कम्: (अन्वय-निर्भर)
• Type: Pronoun (enclitic) / particle
• Root: क (सर्वनाम/प्रश्न/अनिर्दिष्ट)

• शतक्रतो: O hundred-powered/possessing a hundred stratagems
• शतक्रतो: Sambodhana
• Type: Noun (epithet)
• Root: शत-क्रतु (बहुव्रीहि प्रातिपदिक)

• यम्: which/whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम)

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• भागम्: share/portion
• भागम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)

• अधारयन्: they placed/established
• अधारयन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धृ (धारणे) + अधि-

• विश्वाः: all (of them)
• विश्वाः: Kartā
• Type: Adjective used substantively
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सेहानः: conquering/overpowering
• सेहानः: Kartā (with implied verb)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: सह् (सहते) ‘सहन/विजय’ → सेह् (परिपूर्ण/परस्मै) ; सेहान (कृदन्त)

• पृतनाः: battles/hosts
• पृतनाः: Karma
• Type: Noun
• Root: पृतना (प्रातिपदिक ‘सेना/युद्ध’)

• उरु: wide/broad
• उरु: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• ज्रयः: rush/impetuous onset
• ज्रयः: Karma (prob.)
• Type: Noun
• Root: ज्रय (प्रातिपदिक; ‘वेग/धावन/प्रेरणा’—Vedic)

• समप्सुजित्: victorious in the waters (or: in the midst of waters)
• समप्सुजित्: Kartā/Viśeṣaṇa
• Type: Adjective (compound epithet)
• Root: सम्-अप्सु-जित् (समास; √जि ‘जय’)

• मरुत्वान्: accompanied by the Maruts
• मरुत्वान्: Kartā/Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: मरुत्वत् (प्रातिपदिक; ‘मरुत्-सहित’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सत्पते: O lord of the good/true (lord of the virtuous)
• सत्पते: Sambodhana
• Type: Noun (epithet)
• Root: सत्-पति (समास; ‘सत्’ + ‘पति’)