Rig Veda 8.1.27: Mandala 8, Sukta 1, Mantra 27
Sukta 8.1
Rishi: Medhyātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 8.1)
Devata: Indra (dominant in RV 8.1; epithet śiprī supports Indra-identification)
Chandas: Jagatī (probable; requires full metrical count verification)
Samhita Patha (Devanagari)
य एको अस्ति दंसना महाँ उग्रो अभि व्रतैः । गमत्स शिप्री न स योषदा गमद्धवं न परि वर्जति ॥
Transliteration
yá éko ásti daṃsánā mahā́m ugró abhí vratáiḥ | gámatsá śiprī́ ná sá yóṣadā́ gámad dhávam ná párī varjati ||
Translation
ఏకైకుడైనవాడు—దంసనా (కార్యసిద్ధి-శక్తి) లో మహానూ, వ్రతైః (నియమ-బలం) వల్ల ఉగ్రుడూ—అతడు రాగాక. శిప్రీ (దీప్త-ఓష్ఠుడు) వలె అతడు సమ్మతిస్తాడు; పిలుపుకు వచ్చి, ధృఢ ఆధారంలా, మా ఆహ్వానాన్ని విడిచి ఎటూ తొలగడు.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देशक (यः = ‘he who’, मुख्यवाक्यस्य कर्तृ-निर्देशः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एकःalone, one
एकः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
अस्तिis, exists
अस्ति:
क्रिया (भवति/विद्यते)
TypeVerb
Rootअस् (अस्ति)
दंसना(one) of wondrous deeds, wondrous power
दंसना:
विशेषण/उपाधि (यस्य ‘अद्भुतकर्म’)
TypeNoun (epithet) / Adjective-like
Rootदंसना (प्रातिपदिक; ‘दंस’ = अद्भुतकर्म/कौशल)
महान्great
महान्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
उग्रःfierce, mighty
उग्रः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, against, over
अभि:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः (towards/against/over)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतैःby (his) ordinances, by vows/commands
व्रतैः:
करणम् (येन/यैः = by means of his ordinances/commands)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
गमत्may he come
गमत्:
क्रिया (आह्वान/प्रार्थना)
TypeVerb
Rootगम्
सःhe
सः:
कर्तृ (पूर्वोक्तस्य निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शिप्रीthe Shiprī (Indra-epithet)
शिप्री:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective (epithet)
Rootशिप्री (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्—‘शिप्र’/‘शिप्रा’ सम्बन्धि)
नlike, as
न:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योषदाgiver of women/consorts; women-winning (epithet)
योषदा:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootयोषद्/योषा-द (प्रातिपदिक; ‘योषा’ = स्त्री, + -द ‘दातृ/प्रद’ अथवा ‘योषद्’ = स्त्रीसम्बन्धि)
गमत्may he come
गमत्:
क्रिया (आह्वान)
TypeVerb
Rootगम्
हवम्invocation, call
हवम्:
कर्म (यत् परितः न वर्जति)
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से)
नlike, as
न:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
परिaround; away (with √वृज्: ‘avoid’)
परि:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः (around, away)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
वर्जतिavoids, turns away
वर्जति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृज्/वर्ज् (वर्जने)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.