Rig Veda 7.93.3: Mandala 7, Sukta 93, Mantra 3

Sukta 7.93

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra-Agni (dual)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

उपो ह यद्विदथं वाजिनो गुर्धीभिर्विप्राः प्रमतिमिच्छमानाः । अर्वन्तो न काष्ठां नक्षमाणा इन्द्राग्नी जोहुवतो नरस्ते ॥

Transliteration

úpo ha yád vidáthaṃ vājíno gúr dhībhír viprā́ḥ prámatim icchámānāḥ | árvanto na kā́ṣṭhāṃ nákṣamāṇā indrāgnī jóhuvato náras te ||

Translation

ప్రేరిత విప్రులు సరైన ‘ప్రమతి’ (ఉచిత మార్గదర్శనం) కోరుతూ, తమ ‘ధీ’ (ఏకాగ్రచింతన)లతో ‘విదథ’ (సభ/యజ్ఞసమాగమం) సమీపానికి వచ్చినప్పుడు, లక్ష్యాన్ని చేరే అశ్వాల వలె ముందుకు సాగుతారు. హే ఇంద్రాగ్నీ, మీ ‘నర’ (జనులు) మిమ్మల్ని మళ్లీ మళ్లీ ‘జోహ్వతే’ (ఆహ్వానిస్తారు).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उपो: near, up; indeed
• उपो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात) + उ (उ = ‘also/indeed’ निपात) → उपो (sandhi)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विदथम्: the ritual gathering/assembly
• विदथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly/ritual session’)

• वाजिनः: the prize-winners/strong ones (steed-like)
• वाजिनः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• गुर्धीभिः: with eager thoughts/impulses
• गुर्धीभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गुर्धी (प्रातिपदिक; ‘eager thought/impulse’, Vedic)

• विप्राः: inspired seers/priests
• विप्राः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• प्रमतिम्: insight/wise counsel
• प्रमतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रमति (प्रातिपदिक; ‘forethought/insight’)

• इच्छमानाः: seeking, desiring
• इच्छमानाः: Kartā
• Type: Participle
• Root: इष्/इच्छ् (धातु) → इच्छमान (वर्तमान-कृदन्त)

• अर्वन्तः: steeds/horses
• अर्वन्तः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अर्वन्त् (प्रातिपदिक; ‘steed/horse’)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा/निपात)

• काष्ठाम्: a goal/limit; (lit.) a post, boundary
• काष्ठाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: काष्ठा (प्रातिपदिक)

• नक्षमाणाः: reaching, attaining
• नक्षमाणाः: Kartā
• Type: Participle
• Root: नश् (धातु ‘to reach’) → नक्षमाण (वर्तमान-कृदन्त; Vedic)

• इन्द्राग्नी: O Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: Sampradāna
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र + अग्नि (देवनाम; द्वन्द्व)

• जोहुवतः: invoking repeatedly, calling
• जोहुवतः: Kartā
• Type: Participle
• Root: हु (धातु ‘to call/invoke’) → जोहुवत् (intensive/reduplicated present participle, Vedic)

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• ते: those (they)
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)