Rig Veda 6.20.9: Mandala 6, Sukta 20, Mantra 9

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

स ईं स्पृधो वनते अप्रतीतो बिभ्रद्वज्रं वृत्रहणं गभस्तौ । तिष्ठद्धरी अध्यस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रमृष्वम् ॥

Transliteration

sá īṃ spṛ́dho vanate ápratīto bíbhrad vájraṃ vṛtrá-haṇaṃ gábhastau | tíṣṭhadd hárī ádhy astéva gárte vaco-yújā vahata índram ṛ́ṣvam ||

Translation

అతడు అప్రతిహతుడై సవాలు చేసే వారిని జయిస్తాడు; తన గభస్తౌ (పట్టులో) వృత్రహణ వజ్రాన్ని ధరించి. అతని రెండు హరీలు యోకస్థానంలో, గర్తంలో నిలిచిన రెండు అశ్వాల వలె స్థిరంగా నిలుస్తాయి; వాక్యయుక్తమై అవి ఉన్నతుడైన, ఋష్వుడైన ఇంద్రుని వహిస్తాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• ईम्: indeed; just; him
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/अव्यय)

• स्पृधः: hostilities; rivalries; opponents
• स्पृधः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्पृध् (स्त्री. प्रातिपदिक) / स्पृध्- (विरोध/प्रतिस्पर्धा)

• वनते: conquers; wins
• वनते: —
• Type: Verb
• Root: √वन् (वनते) जीतौ/प्राप्तौ

• अप्रतितः: unopposed; irresistible
• अप्रतितः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: प्रति-√इ (प्रति + √इ ‘to go/approach’) → प्रतित (ppp); नञ्-समासः

• बिभ्रत्: bearing; carrying
• बिभ्रत्: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √भृ (बिभर्ति) धारणे; शतृ-प्रत्ययः

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• वृत्रहणम्: Vṛtra-slaying
• वृत्रहणम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृत्र-हन् (तत्पुरुषः; हन् ‘to slay’) → वृत्रहन्

• गभस्तौ: in (his) hand; in the grasp
• गभस्तौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गभस्ति (प्रातिपदिक)

• तिष्ठत्: standing
• तिष्ठत्: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √स्था (तिष्ठति) स्थितौ; शतृ-प्रत्ययः

• हरी: the two tawny steeds
• हरी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• अधि: upon; over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्ते: sits
• अस्ते: —
• Type: Verb
• Root: √आस् (आस्ते) उपवेशने/आसने

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात/अव्यय)

• गर्ते: in a chariot-seat; in a pit/seat
• गर्ते: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गर्त (प्रातिपदिक)

• वचोयुजा: yoked by (sacred) words; word-yoked
• वचोयुजा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: वचस्-युज् (बहुव्रीहि/तत्पुरुषः; √युज् ‘to yoke’) → वचोयुज्

• वहतः: they carry; they convey
• वहतः: —
• Type: Verb (finite) / Vedic present form
• Root: √वह् (वहति) वहने; शतृ/लट्-रूपसाम्ये वैदिकम्

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ऋष्वम्: lofty; mighty
• ऋष्वम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: ऋष्व (प्रातिपदिक)