Rig Veda 5.85.3 — Mandala 5, Sukta 85, Mantra 3
Sukta 5.85
Rishi: Atri (Ātreya tradition; hymn to Varuṇa in Maṇḍala 5 commonly ascribed to the Atris)
Devata: Varuṇa (Āditya; guardian of ṛta, moral-cosmic law, and the vast waters/sky)
Chandas: Triṣṭubh (11 syllables per pāda; typical of Maṇḍala 5 hymns to Ādityas)
Samhita Patha (Devanagari)
नीचीनबारं वरुणः कवन्धं प्र ससर्ज रोदसी अन्तरिक्षम् । तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा यवं न वृष्टिर्व्युनत्ति भूम ॥
Transliteration
nīcī́nabāraṃ váruṇaḥ kávandhaṃ prá sasarja ródasī antárikṣam | téna víśvasya bhúvanasya rājā yávam ná vṛṣṭír vyùnatti bhū́ma ||
Translation
వరుణుడు ద్యావా‑పృథివీ మధ్యనున్న క్రిందికి లాగబడిన ఆవరణం (కవంధం) ను అంతరిక్షంలోకి విడిచిపెట్టాడు. ఆ కార్యంతో సమస్త భువనాల రాజు, వర్షం యవ క్షేత్రాన్ని సడలించి తెరచినట్లే, భూమిని విడదీసి విస్తరింపజేసి సారవంతం చేస్తాడు.
Word by Word
नीचीनबारम्downward-hanging/low-drawn covering
नीचीनबारम्:
Karma (कवन्धम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootनीचीन- + बार (प्रातिपदिक) < √वृ (वरणे/आवरणे) से ‘बार’ = आवरण/बन्धन (वैदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
कवन्धम्enveloping mass; cloud/cover (dark covering)
कवन्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootकवन्ध (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
ससर्जhe released/sent forth
ससर्ज:
क्रिया (कर्तृ: वरुणः; कर्म: कवन्धम्)
TypeVerb
Root√सृज् (सर्जने)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Adhikaraṇa (अन्तर ‘between’ के साथ)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
अन्तरिक्षम्the midspace; atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Adhikaraṇa (स्थान/विस्तार: in the midspace)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
तेनby that; thereby
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
विश्वस्यof all; of the whole
विश्वस्य:
Sambandha (genitive)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world/creaturely realm
भुवनस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) < √भू (भवने)
राजाking
राजा:
Kartā (अन्तर्निहित: वरुणः = राजा)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
यवम्barley
यवम्:
Karma (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
नlike; as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
वृष्टिःrain
वृष्टिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे)
व्यु॑नत्तिsoaks; wets; drenches
व्यु॑नत्ति:
क्रिया (कर्तृ: वृष्टिः; कर्म: भूमम्/भूमि-)
TypeVerb
Rootवि + √उन्द्/√उन्त् (उन्दने/सिञ्चने; वैदिक ‘उन्ति/उन्दति’), वर्ग: 7/9-प्रयोग वैदिक
भूमम्the ground; earth (surface)
भूमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमन्/भूम (प्रातिपदिक) < √भू
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.