Rig Veda 5.36.4: Mandala 5, Sukta 36, Mantra 4
Sukta 5.36
Rishi: Atri (Ātreya) (verify)
Devata: Indra
Chandas: Jagati (likely; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
एष ग्रावेव जरिता त इन्द्रेयर्ति वाचं बृहदाशुषाणः । प्र सव्येन मघवन्यंसि रायः प्र दक्षिणिद्धरिवो मा वि वेनः ॥
Transliteration
eṣá grā́veva jaritā́ ta indrā́yarti vā́caṁ bṛhád āśuṣāṇáḥ | prá savyéna maghavan yáṁsi rāyáḥ prá dakṣiṇíd harivo mā́ ví venaḥ ||
Translation
ఈ జరితా, గ్రావా వలె, హే ఇంద్రా, యజ్ఞాసక్తితో నీ వైపు మహత్తర వాచాన్ని ప్రేరేపిస్తున్నాడు. హే మఘవన్, నీ ఎడమతోను కుడితోను మా కొరకు రాయిని విస్తరింపజేయి; హే హరివో, మాపై నుండి ముఖం తిప్పకుము.
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रावाa pressing-stone
ग्रावा:
Kartā (उपमान/विशेषण-भावे) अथवा Adhikaraṇa (उपमेय-निर्देशे)
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
जरिताthe singer/praiser
जरिता:
Kartā
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक) अथवा √जृ (स्तु/गिर्-प्रयोगे) कर्तरि तृच्
तेto you / of you
ते:
Sampradāna (यदि चतुर्थी) / सम्बन्ध (यदि षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ईयर्तिsets in motion, impels, sends forth
ईयर्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√ईर् (ईरयति/ईयर्ति)
वाचम्speech, hymn
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
बृहदाmightily, in a lofty way
बृहदा:
Karaṇa/Adhikaraṇa (क्रियाविशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
आशुषाणःeager, swiftly striving
आशुषाणः:
Kartā (एषः/जरिता इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√श्वस्/शु (शीघ्र-प्रवृत्तौ) → आशु-; कृदन्त: आशुषाण (परस्मै/आत्मने?; अत्र वर्तमान-कृदन्तः)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
सव्येनwith the left (hand/side)
सव्येन:
Karaṇa
TypeAdjective/Noun
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
यंसिyou extend, you bestow
यंसि:
Kriyā
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति/यंसि)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
दक्षिणित्possessing/giving the dakṣiṇā (fee), right-handed
दक्षिणित्:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootदक्षिणित् (प्रातिपदिक; वैदिक-विशेषरूप, ‘दक्षिणा-युक्त/दक्षिणा-प्रदाता’)
हरिवःO you of the tawny steeds
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवस् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम् ‘हरि-युक्त’)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि
वेनःdo not waver/stray; do not fail (in granting)
वेनः:
Kriyā
TypeVerb
Root√वन्/√वे (वेने/वेनति; ‘to desire/strive’), अथवा √विन् (to find) — वैदिके ‘वेन’ = ‘to long for/seek’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.