Rig Veda 5.32.9: Mandala 5, Sukta 32, Mantra 9

Sukta 5.32

Rishi: Atri (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः । इमे चिदस्य ज्रयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.32.9

Transliteration

kó asya śúṣmaṃ táviṣīṃ varāte éko dhánā bharate ápratītaḥ | imé cid asya jráyaso nú devī́ índrasyáujaso bhiyásā jihāte ||

Translation

అతని ఉగ్ర శుష్మం (వేగం) మరియు తవిషీ (ఫలప్రదమైన పరాక్రమం) ఎవరు అడ్డగించగలరు? ఒక్కడే—అప్రతీతుడు (అప్రతిహతుడు)—ధనాలను మోస్తాడు. ఇవే దేవీశక్తులూ, అతని దృఢ శక్తులైనప్పటికీ, ఇంద్రుని ఓజస్సు భయంతో వెనుదిరుగుతాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कः: who?
• कः: कर्तृ (प्रश्न-कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (of Indra)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुष्मम्: might, impetuous power
• शुष्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शुष्म (प्रातिपदिक)

• तविषीम्: strength, force
• तविषीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: तविषी (प्रातिपदिक)

• वरात्: from choice/boon; from (his) excellence
• वरात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• एकः: alone, one
• एकः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• धनानि: riches, prizes
• धनानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• भरते: bears, brings, wins
• भरते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• अप्रतितः: unopposed, irresistible
• अप्रतितः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रति-इ (धातु) / प्रतित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अ- (निषेध)

• इमे: these
• इमे: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: निपात (अवधारण/अपि-अर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्य: of him (Indra)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ज्रयःसः: swift ones; rushing powers/impulses
• ज्रयःसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ज्रयस् (प्रातिपदिक)

• नु: now, indeed
• नु: निपात (सम्प्रति/एव-अर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• देवी: the goddess (Dawn/Divinity)
• देवी: कर्तृ (सम्बोधन/उपमान-प्रयोगः सम्भवः)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ओजसः: of the might/strength
• ओजसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• भियसा: by fear, through dread
• भियसा: करण
• Type: Noun
• Root: भियस् (प्रातिपदिक)

• जिहाते: they leave off, withdraw, fall back
• जिहाते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हा (धातु) + जि- (पुनरुक्ति/अभ्यास; जिहा-)