Rig Veda 2.19.9: Mandala 2, Sukta 19, Mantra 9

Sukta 2.19

Rishi: Gṛtsamada (traditional attribution for Maṇḍala 2 hymns to Indra; specific verse-level r̥ṣi not separately indicated here)

Devata: Indra (with Bhaga invoked as the power of right allotment/felicity)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.19; verse appears in the standard Indra-triṣṭubh style)

Samhita Patha (Devanagari)

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Transliteration

nū́naṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhī́yád indra dákṣiṇā maghónī | śíkṣā stotṛ́-bhyo mā́ áti dhák bhágo no bṛhád vadema vidáthe su-vī́rāḥ ||

Translation

ఇప్పుడే నిశ్చయంగా, ఓ ఇంద్రా, గాయకుని కోసం నీకు ప్రతిగా ఆ సమృద్ధితో నిండిన ఉదార దక్షిణా (దానం) దోహింపబడుగాక. స్తోతృలకు అనుగ్రహం/దానం ప్రసాదించు; మా ‘భగ’ (కల్యాణభాగం) దగ్ధం కాక, క్షీణించకుండుగాక. విధథే (సభ/యజ్ఞసమావేశం) లో మేము ‘బృహత్’ (మహత్తర వాక్కు/స్తుతి) పలుకుదుము—సువీరాః (శ్రేష్ఠ వీరశక్తి గలవారు) గా.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नूनम्: now; indeed
• नूनम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)

• सा: she (that one)
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to you; your
• ते: Sampradāna (दत्तेः) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in return
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• वरम्: a choice gift; boon
• वरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• जरित्रे: to the singer/praiser
• जरित्रे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक)

• दुहीयत्: may she milk/yield
• दुहीयत्: —
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: —
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दक्षिणा: the sacrificial fee; gift
• दक्षिणा: Kartā
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• मघोनी: bountiful; generous
• मघोनी: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मघोनी (प्रातिपदिक)

• शिक्षा: grant; bestow
• शिक्षा: —
• Type: Verb
• Root: शिक्ष् (धातु)

• स्तोतृभ्यः: to the praisers
• स्तोतृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक)

• मातिम्: thought; inspiration
• मातिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• धक्: indeed; then
• धक्: —
• Type: Indeclinable
• Root: धक् (निपात/अव्यय, वैदिक)

• भगः: Bhaga; fortune
• भगः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• नः: to us; our
• नः: Sampradāna / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बृहद्वदेम: may we speak greatly
• बृहद्वदेम: —
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु) + बृहद् (उपपद/क्रियाविशेषण)

• विदथे: in the rite/assembly
• विदथे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• सुवीराः: having good heroes/sons; strong in heroes
• सुवीराः: Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुवीर (प्रातिपदिक)