Rig Veda 10.86.20: Mandala 10, Sukta 86, Mantra 20

Sukta 10.86

Rishi: RV 10.86 dialogue cycle attribution (variable)

Devata: Indra (refrain); Vṛṣākapi addressed

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

धन्व च यत्कृन्तत्रं च कति स्वित्ता वि योजना । नेदीयसो वृषाकपेऽस्तमेहि गृहाँ उप विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

Transliteration

dhanva ca yat kṛntatraṃ ca kati svit tā vi yojanā | nedīyaso vṛṣākape ’stam ehi gṛhā̃ upa viśvasmād indra uttarāḥ ||

Translation

ధన్వ (వెర్రివెలి విస్తారం) మరియు కృతంత్ర (కత్తిరించిన మార్గాలు) దాటి—అవి ఎన్ని యోజనాల దూరం? ఓ వృషాకపి, మరింత దగ్గరకు రా; ఇళ్ల వైపు, గృహాలలోకి రా—ఈ విధంగా ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించి ఉద్ధరించుచున్నాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धन्व: bow (weapon)
• धन्व: Karma (यत्-कृन्तत्रम् इत्यस्य सह-समुच्चितं ‘कृन्तति’ इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: धन्वन् (प्रातिपदिक) / धनु- (सम्बद्ध)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• यत्: which/that
• यत्: Karma (कृन्तत्रम् इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• कृन्तत्रम्: cutter; cutting-implement (knife/axe)
• कृन्तत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृन्तत्र (प्रातिपदिक; कृन्त्-धातोः कर्तृ/करण-नाम)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• कति: how many
• कति: Karma/Prashna (संख्याप्रश्नः)
• Type: Pronoun
• Root: कति (प्रश्न-संख्यावाचक)

• स्वित्: indeed? / pray
• स्वित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वित्

• इत्ता: just so; exactly
• इत्ता: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्त (निपात/अव्यय; ‘इति+त’/‘इत्था’सम्बद्ध)

• वि: apart; asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि

• योजना: yokings; distances; separations
• योजना: Karma (वि-योजनाः = ‘separations/distances’ इत्यर्थे कर्म)
• Type: Noun
• Root: योजन (प्रातिपदिक; √युज् ‘to yoke/join’)

• नेदीयसः: of the nearer (one)
• नेदीयसः: Apādāna/Relation (विश्वस्मात् इत्यस्य सह ‘from the nearer one’/‘than the nearer’ प्रकारे सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: नेदीयस् (तुलनात्मक; ‘nearer’)

• वृषाकपे: O Vṛṣākapi
• वृषाकपे: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: वृषाकपि (प्रातिपदिक; संबोधन-नाम)

• अस्तम्: home; to the house
• अस्तम्: Karma (गन्तव्य-लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: अस्त (प्रातिपदिक; ‘home’/‘setting’)

• एहि: come!
• एहि: Kriyā (आह्वान-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इ (गत्यर्थ)

• गृहान्: houses; homes
• गृहान्: Karma (उप-गमनस्य लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)

• उप: towards; near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• विश्वस्मात्: from everyone/everything
• विश्वस्मात्: Apādāna
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: विश्व (सर्व) (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• उत्तरः: higher; superior; further (away)
• उत्तरः: Kartā/Predicative (अस्ति-लोपे ‘(त्वम्) उत्तरः’)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)