Sukta 6
Sukta 1.6
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; for 1.6 commonly Vaiśvāmitra lineage)
Indra (with solar/rocanā imagery; the verse evokes the yoking of the radiant power in Indra’s cosmic action)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for early RV 1 hymns to Indra)
ఋగ్వేదం 1.6 గాయత్రీ ఛందస్సులోని ఇంద్ర స్తోత్రం; ఇందులో ఇంద్రుని విజయశక్తిని ప్రకాశమయమైన సౌర ‘రోచనా’ (దీప్తి/కాంతి)తో అనుసంధానించి, విశ్వక్రియ కోసం దానిని యోగం చేసి చలనం కలిగించినట్లు వర్ణిస్తుంది. కవులు ప్రేరిత వాక్కుతో ఇంద్రుని సమీపించి, స్వర్గం, భూమి, మరియు విస్తారమైన మధ్యలోకాలు—అన్నీ స్థాయిల నుంచీ ‘సాతి’ (జయం/సాధన) కోరుతారు; విజయబలం వారి జీవితం మరియు యజ్ఞకర్మలో ప్రత్యక్షంగా నిలవాలని.
Mantras
Mantra 1
युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः । रोचन्ते रोचना दिवि ॥
వారు పరిభ్రమిస్తూ సంచరించే అరుణ, ప్రకాశమయ ‘బ్రధ్న’ (తేజోమయ శక్తి)ని యోగం చేస్తారు; దాని చుట్టూ స్థిరశక్తులు నిలిచి ఉంటాయి. దివిలో ప్రకాశలోకాలు వెలుగుతో జ్వలిస్తాయి.
Mantra 2
युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे । शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥
ఆయన కొరకు—కామ్యా—రెండు హరి (తామ్రవర్ణ) అశ్వాలను రథానికి యోకుతారు; అవి విపక్షసా (విస్తృత-పక్షాలు/విస్తృత-గతి), శోణ (రక్తిమ), ధృష్ణు (ప్రబల), నృవాహస (మనుష్యుని మోసేవి).
Mantra 3
केतुं कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे । समुषद्भिरजायथाः ॥
అకేతవ (కేతు లేనివాడు) కొరకు కేతు (ప్రకాశ-చిహ్నం/వివేకం) కల్పిస్తూ, అపేశస (రూపహీనుడు) కొరకు పేశస్ (సుందర రూపం) ప్రసాదిస్తూ—హే ఇంద్రా—నీవు సముషద్భిః (ఉద్వేగభరిత ఆకాంక్షలతో) కలిసి జన్మించావు.
Mantra 4
आदह स्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे । दधाना नाम यज्ञियम् ॥
అప్పుడు వారు స్వధా (స్వీయ శక్తి) ను అనుసరించి, మళ్లీ గర్భత్వం (అంతర్భావం/ఉద్భవ స్థితి) వైపు కదిలారు; యజ్ఞియ (యజ్ఞానికి యోగ్యమైన) నామాన్ని ధరించి.
Mantra 5
वीळु चिदारुजत्नुभिर्गुहा चिदिन्द्र वह्निभिः । अविन्द उस्रिया अनु ॥
ఓ ఇంద్రా! నీ ప్రబల శక్తులతో దృఢంగా నిలిచిన అడ్డంకినికూడా నీవు ఛేదిస్తావు; మరుగైన గుహలోనూ నీవు కనుగొని, క్రమంగా ఉష్రియా—దీప్తిమయ కిరణాలు (గావులు)—ను అగ్నిమయ వహ్నుల ద్వారా వెలికి తెస్తావు।
Mantra 6
देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुं गिरः । महामनूषत श्रुतम् ॥
దేవయంత—దైవాన్వేషకులైన—మా ప్రేరిత గిరః (స్తుతివాక్యాలు) నిజమైన ధనాన్ని కనుగొనే జాగృత మతిని లక్ష్యంగా నేరుగా సాగుతాయి; అవి ‘మహాన్’—విశాలమైనది, ‘శ్రుత’—సుప్రసిద్ధ సత్యం—అదిని గానంచేశాయి।
Mantra 7
इन्द्रेण सं हि दृक्षसे संजग्मानो अबिभ्युषा । मन्दू समानवर्चसा ॥
ఇంద్రునితోనే నీవు సంయుక్తంగా దర్శనమిస్తావు—అభిభ్యుషా, వెనుకాడని (ఆత్మశక్తి)తో కలిసి; ఓ మందూ! నీవు సమానవర్చసా—ఒకే కాంతిలో, సమదీప్తితో—చలిస్తావు।
Mantra 8
अनवद्यैरभिद्युभिर्मखः सहस्वदर्चति । गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥
అనవద్యమైన, అభిద్యుభి (దివ్యాన్ని ప్రేరేపించి పైకి నెట్టే) శక్తులతో కూడిన మఖ (యజ్ఞబలం) పరిపూర్ణ సామర్థ్యంతో స్తోత్రాన్ని ఆలపిస్తుంది; ఇంద్రుని కామ్య (ఇష్టమైన) గణములతో (ఏకమై ఉద్ధరింపబడేందుకు) ఆకాంక్షిస్తుంది.
Mantra 9
अतः परिज्मन्ना गहि दिवो वा रोचनादधि । समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥
కాబట్టి, హే పరిజ్మన్ (సర్వదిక్కులా సంచరించేవాడా), ఇక్కడికి రా—దివో రోచన (ప్రకాశమయ) లోకంనుండో, లేదా దాని పైని కాంతిమయ ప్రాంతంనుండో; ఇక్కడ (మా యజ్ఞంలో) ప్రేరిత వాక్కులు (గిరః) సమస్వరమై నీకోసం సన్నద్ధమవుతున్నాయి.
Mantra 10
इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि । इन्द्रं महो वा रजसः ॥
ఇక్కడినుంచే మేము సాతి (విజయం) కోరుతున్నాం—దివో ప్రకాశమయ లోకంనుండో, లేదా పార్థివ ఆధారంనుండో; లేక మహో రజసః (విశాల అంతరిక్ష లోకాలు) నుండీ ఇంద్రుని పిలుస్తున్నాం—విజయాన్ని మా అంతరంలో స్థాపించమని.
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the power of victory and illumination, using imagery of a radiant force being “yoked” and the heavenly light-realms (rocanā) shining. The hymn asks Indra to grant successful attainment (sāti) in life and ritual.
Rocanā points to luminous heavenly regions and the manifestation of light that accompanies Indra’s cosmic victories. Symbolically, it also suggests inner clarity that appears when obstacles are broken.
It can be recited as an Indra-stuti for strength, protection, and success—especially in morning worship or yajña contexts. The focus is on calling Indra’s victorious energy and aligning one’s thought and speech with that power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.