Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

सीतानिवर्तनप्रयत्नः

Rama’s Attempt to Dissuade Sita from Forest Exile

सीते यथा त्वां वक्ष्यामि तथा कार्यं त्वयाऽबले। वने हि बहवो दोषा वदतस्तान्निबोध मे।।2.28.4।।

sīte yathā tvāṃ vakṣyāmi tathā kāryaṃ tvayā ’bale |

vane hi bahavo doṣā vadatas tān nibodha me || 2.28.4 ||

హే సీతా, సుకుమారిణీ! నేను చెప్పినట్లే నీవు చేయాలి. అరణ్యంలో నిజంగా అనేక దోషాలు, కష్టాలు ఉన్నాయి; నేను చెప్పేవాటిని జాగ్రత్తగా విను।

सीतेO Sītā
सीते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यथाas
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक/यथार्थक (as)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formद्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
तथाso/accordingly
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (so/accordingly)
कार्यम्what should be done
कार्यम्:
Karma (कर्म) (of implied ‘to be done’)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (that which is to be done)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (कर्ता) (agent in passive/gerundive sense)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
अबलेO helpless one
अबले:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअबल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण-रूपेण संबोधन (vocative epithet)
वनेin the forest
वने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (indeed/for)
बहवःmany
बहवः:
Karta (कर्ता) (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of दोषाः)
दोषाःfaults/dangers
दोषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वदतःof (me) speaking
वदतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-कृदन्त, पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of me who am speaking’
तान्those (dangers)
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम (referring to दोषाः)
निबोधunderstand/heed
निबोध:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
मेfrom me / my
मे:
Apādāna (अपादान) / Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूप (मे), एकवचन; ‘of me/from me/to me’ contextually ‘from me’

Anger and greed have to be given up, with the mind preoccupied with ascetic practices. One should not be afraid of fearful situations. Hence forest (life) always very hard.

S
Sītā
R
Rāma
V
vana (forest)

FAQs

Dharma here is expressed as responsible counsel: the duty to warn truthfully and to guide loved ones away from foreseeable harm.

Rāma begins listing the dangers of forest life to dissuade Sītā from insisting on accompanying him.

Rāma’s clarity and guardianship—he speaks firmly yet with care, aiming at Sītā’s safety.