Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 27, Shloka 12

सीताया वनगमननिश्चयः

Sita’s Resolve to Accompany Rama to the Forest

Devanagari script

शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी।सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु।।।।

Transliteration

śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī | saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu ||

Translation

నేను నిత్యం మీ సేవలో నిమగ్నమై, నియమంతో బ్రహ్మచర్యవ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ ఉంటాను. ఓ వీరా! మధుగంధంతో సువాసనలెత్తే అరణ్యాలలో నేను మీతో కలిసి విహరిస్తాను.

Word by Word

• शुश्रूषमाणा: serving
• शुश्रूषमाणा: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √śruṣ/śuśrūṣ (धातु)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present middle participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘serving’

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदानम्)
• Type: Noun
• Root: yuzmad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी/षष्ठी एकवचन; अत्र चतुर्थी (to you)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: nitya (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे द्वितीया-प्रयोगः; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)

• नियता: disciplined
• नियता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: niyata (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• ब्रह्मचारिणी: one observing brahmacarya
• ब्रह्मचारिणी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: brahmacārin (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; आश्रम/व्रतवाची

• सह: together with
• सह: Sahakari (सहकारी)
• Type: Indeclinable
• Root: saha (अव्यय)
• Form: सहकारक-अव्यय; तृतीया-सहयोगे (with + instrumental)

• रंस्ये: I shall sport/delight
• रंस्ये: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √ram (धातु)
• Form: लृट्-लकार; उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• त्वया: with you
• त्वया: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: yuzmad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया, एकवचन

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: vīra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन

• वनेषु: in forests
• वनेषु: Adhikarana (अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: vana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, बहुवचन

• मधुगन्धिषु: honey-scented
• मधुगन्धिषु: Adhikarana (अधिकरणम्)
• Type: Adjective
• Root: madhu (प्रातिपदिक) + gandhin (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मधोः गन्धः यस्य); बहुव्रीहि-भावार्थे विशेषण-प्रयोग; पुं/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (qualifying वनेषु)

Context

I shall wander with you, O heroic Rama! in the honey-scented forest remaining self-possessed, always doing your service, and observing the vow of celibacy.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• forest (vana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is disciplined devotion: service (śuśrūṣā) and self-restraint are presented as the ethical way to share hardship.

What is the narrative situation?

Sītā outlines how she will live during exile—serving Rāma and maintaining austere conduct.

Which character virtue is emphasized?

Self-control (niyama) joined with loving commitment.