Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

तपस्विनाम् औत्सुक्यं राक्षसत्रासश्च

Ascetics’ Anxiety and the Fear of Rakshasas

अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम्।स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिस्सह।।2.116.24।।

abhinandya samāpṛcchya samādhāya ca rāghavam |

sa jagāmāśramaṁ tyaktvā kulaiḥ kulapatiḥ saha ||2.116.24||

రాఘవుని అభినందించి, ఆయనతో వీడ్కోలు తీసుకొని, విషయాన్ని సవ్యంగా నిర్ణయించుకొని, ఆ కులపతి తన సమూహంతో కలిసి ఆశ్రమాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాడు.

abhinandyahaving greeted/commended
abhinandya:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootnand (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/क्त्वा), 'अभि-नन्द्य'
samāpṛcchyahaving taken leave
samāpṛcchya:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootprach (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), 'सम्-आ-पृच्छ्य'
samādhāyahaving reassured/settled (him)
samādhāya:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootdhā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), 'सम्-आ-धाय'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
rāghavamRama
rāghavam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
jagāmawent
jagāma:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
āśramamto the hermitage
āśramam:
Karma (कर्म/Goal)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
tyaktvāhaving left/abandoned
tyaktvā:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), 'त्यक्त्वा'
kulaiḥwith his group
kulaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक/Accompaniment)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; 'कुल' here = 'समूह/परिवार/गण'
kulapatiḥthe chief (of the group)
kulapatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootkulapati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कुलस्य पतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक/Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition-like indeclinable)

The leader of the group quit the hermitage along with his companions after paying respect to Rama, convincing him and taking leave of him.

R
Rāghava (Rāma)
K
kulapati (chief ascetic)
Ā
āśrama (hermitage)

FAQs

Dharma in social conduct: respectful leave-taking and clear resolution (samādhāya) preserve harmony even amid crisis, reflecting satya in communication and orderly action.

The ascetic leader formally takes leave of Rāma and departs with his followers, giving up the threatened hermitage.

Courtesy and composure: both sides maintain dignified conduct, even while facing danger and separation.