Adhyaya 98

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्ते शुभे वाक्ये विज्वलेन महात्मना । कुंजलो वदतां श्रेष्ठः स्तोत्रं पुण्यमुदैरयत्

సూతుడు పలికెను—మహాత్ముడైన విజ్వలుడు ఆ శుభవాక్యములు పలికిన వెంటనే, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడైన కుంజలుడు పుణ్యస్తోత్రమును ఉచ్చరించెను.

Verse 2

ध्यात्वा नत्वा हृषीकेशं सर्वक्लेशविनाशनम् । सर्वश्रेयः प्रदातारं हरेः स्तोत्रमुदीरितम्

హృషీకేశుని ధ్యానించి నమస్కరించి—సర్వక్లేశనాశకుడూ, సమస్త శ్రేయస్సు ప్రసాదించువాడూ అయినవాడికి—హరి స్తోత్రము ఉచ్చరింపబడును.

Verse 3

वासुदेवाभिधानं तत्सर्वश्रेयः प्रदायकम् । मोक्षद्वारं सुखोपेतं शांतिदं पुष्टिवर्द्धनम्

‘వాసుదేవ’ అనే ఆ నామస్తవము సర్వశ్రేయస్సును ప్రసాదించును; అది మోక్షద్వారం, సుఖసహితం, శాంతిదాయకం, పుష్టి-సంపదలను వర్ధింపజేయును.

Verse 4

सर्वकामप्रदातारं ज्ञानदं ज्ञानवर्द्धनम् । वासुदेवस्य यत्स्तोत्रं विज्वलाय प्रकाशितम्

సర్వకామాలను ప్రసాదించేది, జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది, జ్ఞానాన్ని వృద్ధి చేసేది అయిన వాసుదేవుని స్తోత్రము విజ్వలాకు ప్రకాశింపబడింది.

Verse 5

वासुदेवाभिधानं चाप्रमेयं पुण्यवर्द्धनम् । सोऽवगम्य पितुः सर्वं विज्वलः पक्षिणांवरः

అతడు వాసుదేవుని అప్రమేయమైన, పుణ్యవర్ధకమైన పవిత్ర నామాన్ని గ్రహించాడు; పక్షుల్లో శ్రేష్ఠుడైన విజ్వలుడు తండ్రి ద్వారా సమస్తమును తెలిసికొన్నాడు.

Verse 6

तत्रगंतुंप्रचक्रामपितुःपृष्टंतदानृप । एवं गंतुं कृतमतिं विज्वलं ज्ञानपारगम्

ఓ రాజా! అప్పుడు తండ్రి అడిగిన తరువాత అతడు అక్కడికి వెళ్లుటకు బయలుదేరాడు. ఈ విధంగా ప్రయాణ నిర్ణయం చేసుకొని, జ్ఞానపారగామి అయిన ప్రకాశవంతుడు విజ్వలుడు ముందుకు సాగాడు.

Verse 7

उवाच पुत्रं धर्मात्मा उपकारसमुद्यतम्

ధర్మాత్ముడు ఉపకారం చేయుటకు సిద్ధమైన తన కుమారునితో పలికెను.

Verse 8

कुंजल उवाच । पुत्र तस्य महज्जाने पातकं भूपतेः शृणु । यतो गत्वा पठ स्वत्वं सुबाहोश्चोपशृण्वतः

కుఞ్జలుడు పలికెను—కుమారా! నాకు బాగా తెలిసిన ఆ రాజుని మహాపాతకాన్ని విను. అక్కడికి వెళ్లి యథార్థ వృత్తాంతాన్ని పఠించు; సుబాహువు కూడా వినునట్లు చేయి.

Verse 9

यथायथा श्रोष्यति स्तोत्रमुत्तमं तथा तथा ज्ञानमयो भविष्यति । श्रीवासुदेवस्य न संशयो वै तस्य प्रसादात्सुशिवं मयोक्तम्

ఎవరెవరు ఈ ఉత్తమ స్తోత్రాన్ని మళ్లీ మళ్లీ శ్రవణం చేస్తారో, వారివారిలో అంతంతగా సత్యజ్ఞానం పరిపూర్ణమవుతుంది. శ్రీ వాసుదేవుని విషయమై సందేహమే లేదు; ఆయన ప్రసాదంతోనే నేను ఈ పరమ మంగళ వాక్యాన్ని పలికితిని.

Verse 10

आमंत्र्य स गुरुं पश्चादुड्डीय लघुविक्रमः । आनंदकाननं पुण्यं संप्राप्तो विज्वलस्तदा

గురువును ఆమంత్రించి అనుమతి తీసుకొని, లఘువిక్రముడైన విజ్వలుడు అప్పుడు ఎగిరి వెళ్లి పుణ్యమైన ‘ఆనందకాననం’ అనే పవిత్ర వనాన్ని చేరుకున్నాడు.

Verse 11

वृक्षच्छायां समाश्रित्य उपविष्टो मुदान्वितः । समालोक्य स राजानं विमानेनागतं पुनः

చెట్టు నీడను ఆశ్రయించి అతడు ఆనందంతో కూర్చున్నాడు. ఆపై అతడు చూచెను—ఆ రాజు మళ్లీ దివ్య విమానంలో వచ్చుచున్నాడు.

Verse 12

एष्यत्यसौ कदा राजा सुबाहुः प्रियया सह । पातकान्मोचयिष्यामि स्तोत्रेणानेन वै कदा

ఆ రాజు సుబాహు తన ప్రియతో కలిసి ఎప్పుడు వస్తాడు? మరియు నేను ఈ స్తోత్రం ద్వారా అతనిని పాపాల నుండి ఎప్పుడు విముక్తుడిని చేస్తాను?

Verse 13

तावद्विमानः संप्राप्तः किंकिणीजालमंडितः । घंटारवसमाकीर्णो वीणावेणुसमन्वितः

అంతలోనే కింకిణీ జాలంతో అలంకరించబడిన, గంటల నాదంతో నిండిన, వీణా-వేణు మధుర ధ్వనులతో కూడిన దివ్య విమానం చేరివచ్చింది.

Verse 14

गंधर्वस्वरसंघुष्टश्चाप्सरोभिः समन्वितः । सर्वकामसमृद्धस्तु अन्नोदकविवर्जितः

గంధర్వుల స్వరాలతో మార్మోగుతూ, అప్సరసలతో సమన్వితమైన అది సమస్త కోరికలతో సమృద్ధిగా ఉన్నది; అయితే అన్నం, నీరు లేనిదిగా ఉన్నది.

Verse 15

तस्मिन्याने स्थितो राजा सुबाहुः प्रियया सह । समुत्तीर्णो विमानात्स सुतार्क्ष्य प्रियया सह

ఆ యానంలో కూర్చున్న రాజు సుబాహు తన ప్రియతో కూడి ఉన్నాడు; తరువాత అతడు విమానమునుండి దిగాడు—సుతార్క్ష్యుడు కూడా తన ప్రియతో కూడి దిగాడు.

Verse 16

शस्त्रमादाय तीक्ष्णं तु यावत्कृंतति तच्छवम् । तावद्धि विज्वलेनापि समाह्वानं कृतं तदा

తీక్ష్ణమైన శస్త్రాన్ని తీసుకొని అతడు ఆ శవాన్ని ఎంతసేపు కోస్తూ ఉన్నాడో, అంతసేపే ఆ సమయంలో విజ్వలుడిచేత కూడా ఆహ్వానం (సమనము) చేయబడింది.

Verse 17

भो भोः पुरुषशार्दूल देवोपम भवानिदम् । करोति निर्घृणं कर्म नृशंसैर्न च शक्यते

ఓ ఓ పురుషశార్దూలా, దేవసమానుడా! నీవు చేస్తున్న ఈ నిర్ఘృణమైన కార్యం క్రూరచిత్తులకైనా సహించదగినది కాదు.

Verse 18

कर्तुं पुरुषशार्दूल कोऽयं विधिविपर्ययः । दुष्कृतं साहसं कर्म निंद्यं लोकेषु सर्वदा

ఓ పురుషశార్దూలా! నీవు చేయబోయే ఈ విధి-ధర్మ విపర్యయం ఏమిటి? ఇలాంటి సాహసకార్యం దుష్కృతమే; లోకములలో సదా నిందితమే.

Verse 19

वेदाचारविहीनं तु कस्मात्प्रारब्धवानि ह । तन्मे त्वं कारणं सर्वं कथयस्व यथा तथा

హే! వేదాచారము లేనివాడవై నీవు ఈ కార్యాన్ని ఎందుకు ప్రారంభించితివి? దాని సమస్త కారణాన్ని యథాతథంగా నాకు చెప్పుము.

Verse 20

इत्येवं भाषितं तस्य विज्वलस्य महात्मनः । समाकर्ण्य महाराजः स्वप्रियां वाक्यमब्रवीत्

ఆ మహాత్ముడు విజ్వలుడు ఇలా పలికిన మాటలు విని మహారాజు తన ప్రియతో ఈ విధంగా పలికెను.

Verse 21

प्रिये वर्षशतं भुक्तं मयेदं पापकर्मणा । कदा न भाषितं केन यथायं परिभाषते

ప్రియే, నా పాపకర్మ వలననే నేను ఈ బాధను వంద సంవత్సరాలు అనుభవించితిని. ఈవాడు ఇప్పుడు నన్ను ఎలా పలుకుతున్నాడో అలా ఇంతకు ముందు ఎవరూ పలుకలేదు.

Verse 22

ममैवं पीड्यमानस्य क्षुधया हृदयं प्रिये । निर्गतं चोत्सुकं कांते शांतिश्चित्ते प्रवर्तते

ప్రియే, ఆకలిచేత ఇలా బాధపడుతున్న నా హృదయం దేహాన్ని విడిచి వెళ్లిపోవాలనుకున్నట్లుగా అశాంతిగా ఉంది; కాంతే, మనస్సులో శాంతి కలగడం లేదు.

Verse 23

यावदस्य श्रुतं वाक्यं सर्वदुःखस्य शांतिदम् । तावच्चित्ते समाह्लादो वर्तते चारुहासिनि

చారుహాసినీ, సమస్త దుఃఖాలను శమింపజేసే అతని వాక్యము వినబడుతున్నంతకాలం హృదయంలో గాఢమైన ఆనందం నిలిచి ఉంటుంది.

Verse 24

कोयं देवो नु गंधर्वः सहस्राक्षो भविष्यति । मुनीनां स्याद्वचः सत्यं यदुक्तं मुनिना पुरा

ఇతడు ఎవరు—దేవుడా గంధర్వుడా—భవిష్యత్తులో ‘సహస్రాక్షుడు’ అవబోయేవాడు? ముని పూర్వం చెప్పినట్లు ఋషుల వాక్యం సత్యమగుగాక।

Verse 25

एवमाभाषितं श्रुत्वा प्रियस्यानंतरं प्रिया । राजानं प्रत्युवाचाथ भार्या पतिपरायणा

ప్రియుడు పలికిన మాటలు విని, వెంటనే పతిపరాయణమైన ప్రియ భార్య రాజునకు ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది।

Verse 26

सत्यमुक्तं त्वया नाथ इदमाश्चर्यमुत्तमम् । यथा ते वर्तते कांत मम चित्ते तथा पुनः

నాథా! మీరు పలికింది సత్యమే; ఇది అత్యుత్తమ ఆశ్చర్యం. కాంతా! మీలో ఉన్న భావం ఎలా ఉందో, అలాగే మళ్లీ నా హృదయంలోనూ ఉంది।

Verse 27

पक्षिरूपधरः कोऽयं पृच्छते हितकारिवत् । एवमाभाषितं श्रुत्वा प्रियायाः पृथिवीपतिः

పక్షిరూపం ధరించి, హితైషిలా ప్రశ్నించే ఈవాడు ఎవరు? ప్రియ మాటలు ఇలా విని, భూపతి (రాజు) …

Verse 28

बद्धांजलिपुटोभूत्वा पक्षिणं वाक्यमब्रवीत् । सुबाहुरुवाच । स्वागतं ते महाप्राज्ञ पक्षिरूपधरः प्रभो

అంజలి బద్ధంగా చేతులు జోడించి, అతడు ఆ పక్షితో మాటలాడాడు. సుబాహు అన్నాడు—మహాప్రాజ్ఞా! పక్షిరూపధారి ప్రభో! మీకు స్వాగతం।

Verse 29

शिरसा भार्यया सार्द्धं तव पादांबुजद्वयम् । नमस्करोम्यहं पुण्यमस्तु नस्त्वत्प्रसादतः

నేను భార్యతో కూడి శిరస్సు వంచి మీ పద్మపాదయుగ్మానికి నమస్కరిస్తున్నాను. మీ ప్రసాదముచే మాకు పుణ్యమూ మంగళమూ కలుగుగాక.

Verse 30

भवान्कः पक्षिरूपेण पुण्यमेवं प्रभाषते । यादृशं क्रियतेकर्म पूर्वदेहेन सत्तम

పక్షిరూపంలో ఉండి కూడా మీరు ఎవరు, ఇంత పుణ్యమైన మాటలు పలుకుతున్నారు? హే సత్తమా, పూర్వదేహంలో మీరు ఏ విధమైన కర్మ చేసారు?

Verse 31

सुकृतं दुष्कृतं वापि तदिहैव प्रभुज्यते । अथ तेनात्मकं वृत्तं तस्याग्रे च निवेदितम्

సుకృతమో దుష్కృతమో—దాని ఫలము నిశ్చయంగా ఇక్కడే అనుభవించబడుతుంది. అనంతరం ఆ కర్మవలన ఏర్పడిన జీవవృత్తాంతం అతని ముందే నివేదించబడుతుంది.

Verse 32

यथोक्तं कुंजलेनापि पित्रा पूर्वं श्रुतं तथा । कथयस्वात्मवृत्तांतं भवान्को मां प्रभाषते

కుంజల చెప్పినట్లే, నా తండ్రి ముందుగా విన్నట్లే, అలాగే చెప్పండి. మీ స్వవృత్తాంతం చెప్పండి—నాతో మాట్లాడుతున్న మీరు ఎవరు?

Verse 33

सुबाहुं प्रत्युवाचेदं वाक्यं पक्षिवरस्तदा । विज्वल उवाच । शुकजात्यां समुत्पन्नः कुंजलोनाम मे पिता

అప్పుడు శ్రేష్ఠ పక్షి సుబాహువుతో ఈ వాక్యమును పలికెను. విజ్వలుడు అన్నాడు—నేను శుకజాతిలో జన్మించాను; నా తండ్రి పేరు కుంజలుడు.

Verse 34

तस्याहं विज्वलो नाम तृतीयस्तु सुतेष्वहम् । नाहं देवो न गंधर्वो न च सिद्धो महाभुज

ఆయన కుమారులలో నేను మూడవవాడిని; నా పేరు విజ్వల. ఓ మహాబాహూ, నేను దేవుడను కాదు, గంధర్వుడను కాదు, సిద్ధుడను కూడా కాదు.

Verse 35

नित्यमेव प्रपश्यामि कर्म चैवं सुदारुणम् । कियत्कालं महत्कर्म साहसाकारसंयुतम्

నేను నిత్యం ఈ కార్యాన్ని చూస్తున్నాను—అత్యంత భయంకరం. సాహసం, దుస్సాహసంతో నిండిన ఈ మహత్తర ప్రయత్నం ఎంతకాలం కొనసాగాలి?

Verse 36

करिष्यसि महाराज तन्मे कथय सांप्रतम् । सुबाहुरुवाच । वासुदेवाभिधानं यत्पूर्वमुक्तं हि ब्राह्मणैः

ఓ మహారాజా, ఇప్పుడు మీరు ఏమి చేయబోతున్నారో నాకు చెప్పండి. సుబాహు అన్నాడు—‘వాసుదేవ’ అనే ఆ నామాన్ని పూర్వం బ్రాహ్మణులే పలికారు.

Verse 37

श्रोष्याम्यहं यदा भद्र गतिं स्वां प्राप्नुयां तदा । पुण्यात्मना भाषितं वै मुनिना संयतात्मना

ఓ భద్రా, నేను నా నియత గతిని పొందినప్పుడు, ఆ పుణ్యాత్ముడైన, సంయమిత ముని పలికిన వాక్యాన్ని నిశ్చయంగా వింటాను.

Verse 38

तदाहं पातकान्मुक्तो भविष्यामि न संशयः । विज्वल उवाच । तवार्थे पृच्छितस्तातस्तेन मे कथितं च यत्

అప్పుడు నేను పాపాల నుండి విముక్తుడనవుతాను—సందేహం లేదు. విజ్వల అన్నాడు—నీ కోసమే నా తండ్రిని ప్రశ్నించారు; ఆయన చెప్పినదే నాకు చెప్పబడింది.

Verse 39

तत्तेद्याहं प्रवक्ष्यामि शाश्वतं शृणु सत्तम

కాబట్టి ఇప్పుడు నేను నీకు ఆ శాశ్వత ఉపదేశాన్ని ప్రకటిస్తాను; ఓ సద్గుణశ్రేష్ఠా, శ్రద్ధగా విను।

Verse 40

ओंअस्य श्रीवासुदेवाभिधानस्य स्तोत्रस्य नारदऋषिरनुष्टुप्छंदः । ओंकारोदेवता सर्वपातकनाशनार्थे चतुर्वर्गसाधनार्थे च जपे विनियोगः । ओंनमो भगवते वासुदेवाय इति मंत्रः । पावनं परमं पुण्यं वेदज्ञं वेदमंदिरम् । विद्याधारं भवाधारं प्रणवं वै नमाम्यहम्

‘శ్రీ వాసుదేవ’ అనే ఈ స్తోత్రానికి ఋషి నారదుడు, ఛందస్సు అనుష్టుప్. దీని దేవత ఓంకారం; సమస్త పాపనాశనార్థం మరియు ధర్మ-అర్థ-కామ-మోక్ష అనే చతుర్వర్గసాధనార్థం జపవినియోగం. మంత్రం—“ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ।” నేను ప్రణవం (ఓం) కు నమస్కరిస్తాను—అది పవిత్రకరం, పరమ పుణ్యమయం, వేదజ్ఞం, వేదమందిరం; విద్యాధారం, భవాధారం।

Verse 41

निरावासं निराकारं सुप्रकाशं महोदयम् । निर्गुणं गुणसंबद्धं नमामि प्रणवं परम्

నేను పరమ ప్రణవం (ఓం) కు నమస్కరిస్తాను—అది నివాసరహితం, నిరాకారం, స్వయంప్రకాశమయం, మహోన్నతికి కారణం; గుణాతీతమై ఉండి కూడా గుణసంబంధంగా వ్యక్తమవుతుంది।

Verse 42

महाकांतं महोत्साहं महामोहविनाशनम् । आचिन्वंतं जगत्सर्वं गुणातीतं नमाम्यहम्

నేను మహాకాంతుడైన, మహోత్సాహవంతుడైన, మహామోహనాశకుడైన ఆయనకు నమస్కరిస్తాను—ఆయన సమస్త జగత్తును వ్యాపించి సమాహరించి ధరిస్తాడు; త్రిగుణాతీతుడు।

Verse 43

भाति सर्वत्र यो भूत्वा भूतानां भूतिवर्द्धनः । अभयं भिक्षुसंबद्धं नमामि प्रणवं शिवम्

నేను శివస్వరూపమైన పవిత్ర ప్రణవం (ఓం) కు నమస్కరిస్తాను—అది సర్వత్ర వ్యాపించి అన్ని చోట్ల ప్రకాశిస్తుంది; సమస్త జీవుల క్షేమాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది; అభయస్వరూపమై భిక్షు-మార్గం (సన్యాస) తో అనుబంధమైంది।

Verse 44

गायत्रीसाम गायंतं गीतं गीतप्रियं शुभम् । गंधर्वगीतभोक्तारं प्रणवं प्रणमाम्यहम्

గాయత్రీ, సామరూపంగా గేయమై, శుభమై గీతప్రియుడై, గంధర్వగీతభోక్తుడైన పవిత్ర ప్రణవం (ఓం)కు నేను ప్రణామం చేస్తాను।

Verse 45

विचारं वेदरूपं तं यज्ञस्थं भक्तवत्सलम् । योनिं सर्वस्य लोकस्य ओंकारं प्रणमाम्यहम्

వివేకతత్త్వరూపుడై, వేదస్వరూపుడై, యజ్ఞంలో స్థితుడై, భక్తవత్సలుడై, సమస్త లోకాల యోని (మూలకారణం) అయిన ఓంకారానికి నేను ప్రణామం చేస్తాను।

Verse 46

तारकं सर्वभूतानां नौरूपेण विराजितम् । संसारार्णवमग्नानां नमामि प्रणवं हरिम्

సర్వభూతాలకు తారకుడై, నౌకారూపంగా ప్రకాశించి, సంసారసముద్రంలో మునిగినవారిని దాటించేవాడైన ప్రణవరూప హరికి నేను నమస్కరిస్తాను।

Verse 47

सर्वलोकेषु वसते एकरूपेण नैकधा । धामकैवल्यरूपेण नमामि प्रणवं शिवम्

ఆయన సమస్త లోకాలలో నివసిస్తాడు—స్వరూపంగా ఒకడే, అనేకుడు కాదు. పరమధామం, కైవల్యస్వరూపమైన ప్రణవం—ఆ శివునికి నేను ప్రణామం చేస్తాను।

Verse 48

सूक्ष्मं सूक्ष्मतरं शुद्धं निर्गुणं गुणनायकम् । वर्जितं प्राकृतैर्भावैर्वेदस्थानं नमाम्यहम्

సూక్ష్మమై, ఇంకా సూక్ష్మతరమై, శుద్ధమై, నిర్గుణుడై గుణనాయకుడైన; ప్రాకృత భావాల నుండి విరక్తుడై, వేదాధిష్ఠానమైన ఆ తత్త్వానికి నేను ప్రణామం చేస్తాను।

Verse 49

देवदैत्यवियोगैश्च वर्जितं तुष्टिभिः सदा । दैवैश्च योगिभिर्ध्येयं तमोंकारं नमाम्यहम्

దేవ-దైత్య వియోగకలహాలకు అతీతంగా, నిత్య తృప్తితో యుక్తంగా, దేవులూ యోగులూ ధ్యానించదగిన ఆ ప్రణవస్వరూప ఓంకారానికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను।

Verse 50

व्यापकं विश्ववेत्तारं विज्ञानं परमं शुभम् । शिवं शिवगुणं शांतं वंदे प्रणवमीश्वरम्

సర్వవ్యాపకుడు, విశ్వవేత్త, పరమ విజ్ఞానస్వరూపుడు, పరమ శుభమయుడు; శివుడు, శివగుణసంపన్నుడు, శాంతస్వరూపుడు అయిన ఆ ప్రణవేశ్వరుని నేను వందిస్తున్నాను।

Verse 51

यस्य मायां प्रविष्टास्तु ब्रह्माद्याश्च सुरासुराः । न विंदंति परं शुद्धं मोक्षद्वारं नमाम्यहम्

య whose మాయలో బ్రహ్మాది దేవాసుర సమూహమంతా ప్రవేశించింది; వారు ఆ పరమ శుద్ధ తత్త్వాన్ని—మోక్షద్వారాన్ని—తెలుసుకోలేరు; ఆ పరమేశ్వరునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను।

Verse 52

आनंदकंदाय विशुद्धबुद्धये शुद्धाय हंसाय परावराय । नमोऽस्तु तस्मै गणनायकाय श्रीवासुदेवाय महाप्रभाय

ఆనందమూలమైనవాడా, విశుద్ధ బుద్ధిస్వరూపుడా, నిర్మల పరమహంసా, పర-అపరాలకు అతీతుడా; గణనాయకుడైన శ్రీ వాసుదేవ మహాప్రభువుకు నమస్కారం.

Verse 53

श्रीपांचजन्येन विराजमानं रविप्रभेणापि सुदर्शनेन । गदाब्जकेनापि विराजमानं प्रभुं सदैनं शरणं प्रपद्ये

శ్రీ పాంచజన్య శంఖంతో విరాజిల్లే, సూర్యప్రభలా దహించే సుదర్శన చక్రంతో దీప్తమయ్యే, గదా మరియు పద్మంతో కూడ శోభించే ఆ నిత్యప్రకాశ ప్రభువును నేను శరణు వేడుతున్నాను।

Verse 54

यं वेदगुह्यं सगुणं गुणानामाधारभूतं सचराचरस्य । यं सूर्यवैश्वानरतुल्यतेजसं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

వేదముల గూఢరహస్యమై, (నిర్గుణుడైయుండి) సగుణుడని కీర్తింపబడే వాడు, సమస్త గుణములకు ఆధారభూతుడై చరాచర జగత్తుకు ప్రతిష్ఠ అయినవాడు, సూర్యుడి మరియు వైశ్వానరాగ్ని సమాన తేజస్సు కలవాడు—ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుచున్నాను.

Verse 55

क्षुधानिधानं विमलं सुरूपमानंदमानेन विराजमानम् । यं प्राप्य जीवंति सुरादिलोकास्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

క్షుధితులకు నిధివలె నిలిచే వాడు, నిర్మలుడూ సురూపుడూ, ఆనందమనే ప్రమాణంతో విరాజిల్లే వాడు; ఆయనను పొందినచో దేవాది లోకములు నిజముగా జీవించునట్లు అవుతాయి—ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుచున్నాను.

Verse 56

तमोघनानां स्वकरैर्विनाशं करोति नित्यं परिकर्महेतुः । उद्द्योतमानं रविदीप्ततेजसं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

సర్వ సద్వ్యవస్థకు కారణభూతుడై, తన స్వహస్తములతో ఘనాంధకారాన్ని నిత్యము నశింపజేయువాడు; సూర్యదీప్తి సమాన తేజస్సుతో ప్రకాశించువాడు—ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుచున్నాను.

Verse 57

यो भाति सर्वत्र रविप्रभावैः करोति शोषं च रसं ददाति । यः प्राणिनामंतरगः स वायुस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

సూర్యప్రభావములతో సర్వత్ర ప్రకాశించువాడు, శోషణను కలిగించువాడూ రసమును (ఆర్ద్రతను) ప్రసాదించువాడూ; ప్రాణుల అంతరంలో వాయురూపంగా సంచరించువాడు—ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుచున్నాను.

Verse 58

स्वेच्छानुरूपेण स देवदेवो बिभर्ति लोकान्सकलान्महीपान् । संतारणे नौरिव वर्तते यस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

తన స్వేచ్ఛానుసారంగా ఆ దేవదేవుడు సమస్త లోకములను మరియు భూమిపైని సమస్త రాజులను ధరిస్తూ పోషించుచున్నాడు; సంసారసముద్రం దాటించుటకు నావవలె ఉండువాడు—ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుచున్నాను.

Verse 59

अंतर्गतो लोकमयः सदैव पचत्यसौ स्थावरजंगमानाम् । स्वाहामुखो देवगणस्य हेतुस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

అంతరంగంలో నివసించి లోకమంతా వ్యాపించి, స్థావర‑జంగమ సమస్త జీవులను నిత్యం పరిపక్వం చేసే వాడు. ‘స్వాహా’ నాదంతో ఆహ్వానింపబడే, దేవగణాలకు కారణమైన వాసుదేవుని శరణు పొందుదును।

Verse 60

रसैः सुपुण्यैः सकलैः सहैव पुष्णाति सौम्यो गुणदश्च लोके । अन्नानि योनिर्मल तेजसैव तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

సర్వ సుపుణ్య రసాలతో కూడి, ఆ సౌమ్యుడు లోకంలోని దశ గుణాలను పోషిస్తాడు. నిర్మల తేజస్సుతో ప్రకాశించే, అన్నముల ఆదిస్రోతసైన వాసుదేవుని శరణు పొందుదును।

Verse 61

अस्त्येव सर्वत्र विनाशहेतुः सर्वाश्रयः सर्वमयः स सर्वः । विना हृषीकैर्विषयान्प्रभुंक्ते तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ఆయన సర్వత్ర నిశ్చయంగా ఉన్నాడు—లయానికి కారణం, అందరికీ ఆశ్రయం, సర్వమయుడు, సర్వస్వరూపుడు. ఇంద్రియాలపై ఆధారపడకుండానే విషయానుభవం చేసే వాసుదేవుని శరణు పొందుదును।

Verse 62

जीवस्वरूपेण बिभर्ति लोकांस्ततः स्वमूर्तान्सचराचरांश्च । निष्केवलो ज्ञानमयः सुशुद्धस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

జీవస్వరూపంగా నిలిచి ఆయన లోకాలను ధరిస్తాడు; అలాగే తన స్వమూర్తులుగా చరాచర సమస్తాన్ని కూడా పోషిస్తాడు. నిరవయవుడు, జ్ఞానమయుడు, పరమశుద్ధుడు—ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుదును।

Verse 63

दैत्यांतकं दुःखविनाशमूलं शांतं परं शक्तिमयं विशालम् । यं प्राप्य देवा विनयं प्रयांति तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

దైత్యాంతకుడు, దుఃఖనాశమూలం, శాంతుడు, పరముడు, శక్తిమయుడు, విశాలుడు—ఆయనను పొందినపుడు దేవతలే వినయంతో వంగుతారు; ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుదును।

Verse 64

सुखं सुखांतं सुखदं सुरेशं ज्ञानार्णवं तं मुनिपं सुरेशम् । सत्याश्रयं सत्यगुणोपविष्टं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

నేను ఆ వాసుదేవుని శరణు పొందుతున్నాను—ఆయనే సుఖస్వరూపుడు, సుఖపరాకాష్ఠ, సుఖప్రదాత; దేవేశ్వరుడు; జ్ఞానసముద్రుడు; మునిపతి; సత్యాశ్రయుడు, సత్యగుణాలలో స్థితుడైనవాడు।

Verse 65

यज्ञांगरूपं परमार्थरूपं मायान्वितं मापतिमुग्रपुण्यम् । विज्ञानमेकं जगतां निवासं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

నేను వాసుదేవుని శరణు పొందుతున్నాను—ఆయన రూపమే యజ్ఞాంగరూపం, ఆయన స్వభావమే పరమార్థం; మాయతో అన్వితుడై ఉన్నప్పటికీ జగదాధిపతి-రక్షకుడు, పరమపుణ్యుడు; ఆయన ఏకైక విజ్ఞానం, సమస్త లోకాల నివాసస్థానం।

Verse 66

अंभोधिमध्ये शयनं हितस्य नागांगभोगे शयनं विशाले । श्रीपादपद्मद्वयमेव तस्य तद्वासुदेवस्य नमामि नित्यम्

నేను నిత్యం ఆ వాసుదేవునికి నమస్కరిస్తాను—ఆయన సముద్రమధ్య శయనించువాడు, విశాలమైన శేషనాగ భోగాలపై పరుండువాడు; ముఖ్యంగా ఆయన శ్రీపాదపద్మయుగళానికే నేను వందనం చేస్తాను।

Verse 67

पुण्यान्वितं शंकरमेव नित्यं तीर्थैरनेकैः परिसेव्यमानम् । तत्पादपद्मद्वयमेव तस्य श्रीवासुदेवस्य अघापहं तत्

శంకరుడు నిత్యంగా పుణ్యమయుడు, అనేక తీర్థాలచే సేవింపబడువాడు; అయినా నిజంగా పాపహరమైనది ఆ శ్రీ వాసుదేవుని పాదపద్మయుగళమే।

Verse 68

पादांबुजं रक्तमहोत्पलाभमंभोजसल्लिंगजयोपयुक्तम् । अलंकृतं नूपुरमुद्रिकाभिः श्रीवासुदेवस्य नमामि नित्यम्

నేను నిత్యం శ్రీ వాసుదేవుని పాదాంబుజాలకు నమస్కరిస్తాను—అవి ఎర్రని మహోత్పలంలా కాంతివంతంగా ఉండి, పద్మం-శంఖం-ధ్వజం అనే శుభచిహ్నాలతో యుక్తమై, నూపురాలు మరియు ఉంగరాలతో అలంకృతమై ఉంటాయి।

Verse 69

देवैः सुसिद्धैर्मुनिभिः सदैव नुतं सुभक्त्या उरगाधिपैश्च । तत्पादपंकेरुहमेवपुण्यं श्रीवासुदेवस्य नमामि नित्यम्

దేవులు, సిద్ధులు, మునులు మరియు నాగాధిపతులూ భక్తితో ఎల్లప్పుడూ స్తుతించే పరమ పుణ్యమైన కమలపాదములు గల శ్రీ వాసుదేవునికి నేను నిత్యం నమస్కరిస్తాను।

Verse 70

यस्यापि पादांभसि मज्जमानाः पूता दिवं यांति विकल्मषास्ते । मोक्षं लभंते मुनयः सुतुष्टास्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ఆయన పాదజలంలో మునిగినవారు పవిత్రులై పాపరహితులుగా స్వర్గానికి వెళ్తారు; సంతుష్ట మునులూ మోక్షాన్ని పొందుతారు. ఆ వాసుదేవుని శరణు నేను పొందుతున్నాను।

Verse 71

पादोदकं तिष्ठति यत्र विष्णोर्गंगादितीर्थानि सदैव तत्र । पिबंति येद्यापि सपापदेहास्ते यांति शुद्धाः सुगृहं मुरारेः

విష్ణువు పాదప్రక్షాళన జలం ఎక్కడ ఉంటే, అక్కడ గంగా మొదలైన అన్ని తీర్థాలూ నిత్యంగా ఉంటాయి. పాపభారిత దేహులైనా దానిని త్రాగితే శుద్ధులై మురారి శుభధామానికి చేరుతారు।

Verse 72

पादोदकेनाप्यभिषिच्यमाना उग्रैश्च पापैः परिलिप्तदेहाः । ते यांति मुक्तिं परमेश्वरस्य तस्यैव पादौ सततं नमामि

భయంకర పాపాలతో లిప్తమైన దేహులు కూడా ప్రభువు పాదజలంతో స్వల్పంగా అభిషేకింపబడితే పరమేశ్వరుని ముక్తిని పొందుతారు. ఆ పాదయుగ్మానికి నేను సదా నమస్కరిస్తాను।

Verse 73

नैवेद्यमात्रेण सुभक्षितेन सुचक्रिणस्तस्य महात्मनस्तु । श्रीवाजपेयस्य फलं लभंते सर्वार्थयुक्ताश्च नरा भवंति

సుందర చక్రధారి ఆ మహాత్మ ప్రభువుకు కేవలం సుసిద్ధమైన నైవేద్యాన్ని అర్పించడమే చేత మనుష్యులు శ్రీ వాజపేయ యాగ ఫలాన్ని పొందుతారు; అన్ని అభీష్టార్థాలతో సమృద్ధులవుతారు।

Verse 74

नारायणं तं नरकाधिनाशनं मायाविहीनं सकलं गुणज्ञम् । यं ध्यायमानाः सुगतिं प्रयांति तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

నరకాధిపత్యాన్ని నాశనం చేసే, మాయారహితుడు, సంపూర్ణుడు, సమస్త గుణజ్ఞుడు అయిన వాసుదేవ-నారాయణుని నేను శరణు పొందుతున్నాను; ఆయనను ధ్యానించువారు సుగతిని పొందుతారు।

Verse 75

यो वंद्यस्त्वृषिसिद्धचारणगणैर्देवैः सदा पूज्यते । यो विश्वस्य विसृष्टिहेतुकरणे ब्रह्मादिदेवप्रभुः । यः संसारमहार्णवे निपतितस्योद्धारको वत्सल । स्तस्यैवापि नमाम्यहं सुचरणौ भक्त्या वरौ पावनौ

ఋషి, సిద్ధ, చారణగణాలు మరియు దేవతలచే నిత్యం వందింపబడి పూజింపబడే, విశ్వసృష్టి కార్యంలో బ్రహ్మాది దేవులకూ ప్రభువైన, సంసార మహాసముద్రంలో పడినవారిని వాత్సల్యంతో उद्धరించే ఆయన పవిత్రమైన శ్రేష్ఠ పాదయుగ్మానికి నేను భక్తితో నమస్కరిస్తాను।

Verse 76

यो दृष्टो मखमंडपे सुरगणैः श्रीवामनः सामगः । सामोद्गीतकुतूहलः सुरगणैस्त्रैलोक्य एकः प्रभुः । कुर्वंतं नयनेक्षणैः शुभकरैर्निष्पापतां तद्बले । स्तस्याहं चरणारविंदयुगलं वंदे परं पावनम्

యజ్ఞమండపంలో దేవగణాలు దర్శించిన, సామగానకర్త శ్రీ వామనుడు—త్రిలోకానికి ఏకైక ప్రభువు—ఆయన సామోద్గీతంలోని ఆశ్చర్యరసంతో దేవగణాలు పరవశించినారు; మరియు ఆయన శుభదృష్టితో తన బలముచే పాపరహితత్వాన్ని ప్రసాదించెను—ఆ పరమపావన పద్మపాదయుగ్మానికి నేను వందనం చేస్తాను।

Verse 77

राजंतं द्विजमंडले मखमुखे ब्रह्मश्रियाशोभितं । दिव्येनापि सुतेजसा करमयं यं चेंद्रनीलोपमम् । देवानां हितकाम्यया सुतनुजं वैरोचनस्यापि तं । याचंतं मम दीयतां त्रिपदकं वंदे प्रभुं वामनम्

యజ్ఞముఖంలో ద్విజసమూహమధ్య రాజిల్లుతూ, బ్రహ్మశ్రీ శోభతో అలంకృతుడై, దివ్యోత్తమ తేజస్సుతో నిర్మితమైన శరీరము నీలమణి వలె ప్రకాశించుచున్న ప్రభు వామనుని నేను వందిస్తాను; దేవహితకాంక్షతో (బలి) వైరోచనపుత్రుడైయున్నవాడైన ఆయన, “నాకు మూడు అడుగుల భూమి ఇవ్వండి” అని యాచించాడు।

Verse 78

तं द्रष्टुं रविमंडले मुनिगणैः संप्राप्तवंतं दिवं । चंद्रार्कास्तमयांतरे किल पदा संच्छादयंतं तदा । तस्यैवापि सुचक्रिणः सुरगणाः प्रापुर्लयं सांप्रतं । का ये विश्वविकोशकेतमतुलं नौमि प्रभोर्विक्रमम्

ఆయనను దర్శించుటకు మునిగణాలు సూర్యమండలంలోని దివ్యలోకానికి చేరుకున్నారు. చంద్రుడు, సూర్యుడు అస్తమించే మధ్యకాలంలో ఆయన పాదాలు అన్నిటినీ కప్పివేసినట్లుగా కనిపించాయి. ఆ శుభచక్రధారి ప్రభువు సమక్షంలో దేవగణాలు కూడా ఇప్పుడు లయాన్ని చేరినట్లు అయ్యాయి. సమస్త విశ్వాన్ని వికసింపజేసే ధ్వజస్వరూపమైన ప్రభువు యొక్క అతుల విక్రమాన్ని నేను ఎలా సమ్యక్‌గా స్తుతించగలను?

Verse 98

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रेऽष्टनवतितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గత గురుతీర్థమాహాత్మ్యంలో చ్యవనచరిత్రమును వివరించిన ఎనభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।