Adhyaya 24

Verse 1

सूत उवाच । हतं श्रुत्वा दितिः पुत्रं सुबलं बलमेव च । रुदितं करुणं कृत्वा हा हा कष्टं भृशं मम

సూతుడు చెప్పెను—సుబలుడు, బలుడు అనే తన కుమారులు హతులయ్యారని విని దితి కరుణగా విలపిస్తూ, “హా హా! నా దుఃఖం ఎంత ఘోరం!” అని అరిచింది।

Verse 2

एवं सुकरुणं कृत्वा बहुकालं तपस्विनी । सा गता कश्यपं कांतं तमुवाच यशस्विनी

ఇలా చాలాకాలం కరుణాభావంలో ఉండిన ఆ తపస్విని, యశస్విని దితి తన ప్రియుడైన కశ్యపుని వద్దకు వెళ్లి అతనితో పలికింది।

Verse 3

तव पुत्रो महापाप इंद्रः सुरगणेश्वरः । सागरोपगतं दृष्ट्वा बलं मे ब्रह्मलक्षणम्

నీ కుమారుడైన ఇంద్రుడు, దేవగణాధిపతి, మహాపాపి; నా బ్రహ్మలక్షణముతో కూడిన బలం సముద్రంలో ప్రవేశించుట చూచి అతడు అలాగే ప్రవర్తించాడు।

Verse 4

वज्रेण घातयामास संध्यामास्यंतमेव हि । एवं श्रुत्वा ततः क्रुद्धो मरीचितनयस्तदा

సంధ్యాసమయములోనే అతడు వజ్రంతో ఘాతము చేసి సంహరించాడు; ఇది విని మరీచి కుమారుడు అప్పుడు క్రోధంతో రగిలిపోయాడు।

Verse 5

क्रोधेन महताविष्टः प्रजज्वालेव वह्निना । अवलुंच्य जटामेकां शुच्यग्नौ स द्विजोत्तमः

తీవ్ర క్రోధంతో ఆవిష్టుడై అతడు అగ్నివలె జ్వలించాడు; ఆ ద్విజోత్తముడు జటలో ఒక ముడిని పీకి శుచియైన యజ్ఞాగ్నిలో వేసెను।

Verse 6

इंद्रस्यैव वधार्थाय पुत्रमुत्पादयाम्यहम् । तस्मात्कुंडात्समुत्पन्नो हुताशनमुखादपि

“ఇంద్రుని వధించుటకే నేను కుమారుని ఉత్పత్తి చేయుదును; అతడు ఆ కుండమునుండి—హుతాశనుని ముఖమునుండి నైనట్లు—సముత్పన్నుడగును।”

Verse 7

कृष्णांजनचयोपेतः पिंगाक्षो भीषणाकृतिः । दंष्ट्राकरालवक्त्रांतो जगतां भयदायकः

కృష్ణాంజనపు ముద్దతో లేపింపబడి, పింగాక్షుడై భీషణాకృతితో—దంష్ట్రల వల్ల వికరాళమైన ముఖాంతముతో—లోకములకు భయకారకుడయ్యెను।

Verse 8

महाचर्वरिको घोरः खड्गचर्मधरस्तथा । सर्वांगतेजसा दीप्तो महामेघोपमो बली

ఘోరుడైన మహాచర్వరికుడు ఖడ్గము మరియు చర్మము (ఢాలు) ధరించి, సర్వాంగ తేజస్సుతో దీప్తుడై—బలవంతుడై మహామేఘసమానుడై కనిపించెను।

Verse 9

उवाच कश्यपं विप्रमादेशो मम दीयताम् । कस्मादुत्पादितो विप्र भवता कारणं वद

అతడు కశ్యప బ్రాహ్మణునితో అన్నాడు—“నాకు మీ ఆదేశము దయచేయండి. ఓ విప్రా, మీరు నన్ను ఏ కారణముచేత ఉత్పత్తి చేసితిరి? కారణము చెప్పండి.”

Verse 10

तमहं साधयिष्यामि प्रसादात्तव सुव्रत । कश्यप उवाच । अस्या मनोरथं पुत्र पूरयस्व ममैव हि

హే సువ్రతా! నీ ప్రసాదంతో నేను ఆ కార్యాన్ని సాధిస్తాను. కశ్యపుడు అన్నాడు—పుత్రా, నా కోసమే ఆమె మనోరథాన్ని నెరవేర్చు.

Verse 11

अदित्यास्त्वं महाप्राज्ञ जहि इंद्रं दुरात्मकम् । निहते देवराजे हि ऐंद्रं पदं प्रभुंक्ष्व च

హే మహాప్రాజ్ఞా! నీవు ఆదిత్యులలో ఒకవాడవు; దురాత్ముడైన ఇంద్రుణ్ని సంహరించు. దేవరాజు హతుడైతే ఐంద్ర పదవిని, ఆ ప్రభుత్వాన్ని అనుభవించు.

Verse 12

एवं तेन समादिष्टः कश्यपेन महात्मना । वृत्रस्तु उद्यमं चक्रे तस्येंद्रस्य वधाय च

ఇలా మహాత్ముడైన కశ్యపుని ఆజ్ఞ పొందిన వృత్రుడు ఇంద్రవధార్థం ప్రయత్నాన్ని, సిద్ధతను ప్రారంభించాడు.

Verse 13

धनुर्वेदस्य चाभ्यासं स चक्रे पौरुषान्वितः । बलं वीर्यं तथा क्षात्रं तेजो धैर्यसमन्वितम्

పౌరుషంతో కూడి అతడు ధనుర్వేదాభ్యాసం చేశాడు—బలం, వీర్యం, క్షాత్రభావం, తేజస్సు, ధైర్యంతో సమన్వితుడై.

Verse 14

दृष्ट्वा हि तस्य दैत्यस्य सहस्राक्षो भयातुरः । उपायं चिंतितं तस्य वृत्रस्यापि दुरात्मनः

ఆ దైత్యుణ్ని చూసి సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) భయంతో కలవరపడ్డాడు; ఆ దురాత్మ వృత్రుని ఎదుర్కొనే ఉపాయాన్ని ఆలోచించసాగాడు.

Verse 15

वधार्थं देवदेवेन समाहूय महामुनीन् । सप्तर्षीन्प्रेषयामास वृत्रं दैत्येश्वरं प्रति

వృత్రవధార్థంగా దేవదేవుడు మహామునులను సమాహ్వానించి, దైత్యేశ్వరుడైన వృత్రుని వైపు సప్తర్షులను పంపెను।

Verse 16

भवंतस्तत्र गच्छंतु यत्र वृत्रः स तिष्ठति । संधिं कुर्वंतु वै तेन सार्द्धं मम मुनीश्वराः

వృత్రుడు నిలిచియున్న చోటుకు మీరు అందరూ వెళ్లండి; నా మునీశ్వరులారా, అతనితో నిశ్చయంగా సంధి చేయండి।

Verse 17

एवं तेन समादिष्टा मुनयः सप्त ते तदा । वृत्रासुरं ततः प्रोचुः सहस्राक्ष प्रचालिताः

అతని ఆజ్ఞను స్వీకరించిన ఆ సప్తమునులు, సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) ప్రేరేపించగా, వృత్రాసురునితో అప్పుడు పలికిరి।

Verse 18

सख्यं कर्तुं प्रयच्छेत्स क्रियतां दैत्यसत्तम । ऋषयः सप्ततत्त्वज्ञा ऊचुर्वृत्रं महाबलम्

హే దైత్యసత్తమా, సఖ్యతను ప్రసాదించుము—సఖ్యం చేయబడుగాక. అని తత్త్వజ్ఞులైన సప్తర్షులు మహాబలుడైన వృత్రునితో పలికిరి।

Verse 19

सहस्राक्षो महाप्राज्ञो भवता सह सत्तम । मैत्रमिच्छति वै कर्तुं तत्कथं न करोषि किम्

హే సత్తమా, సహస్రాక్షుడైన మహాప్రాజ్ఞ ఇంద్రుడు నీతో నిజంగా మైత్రి చేయదలచెను; మరి నీవెందుకు చేయుటలేదు?

Verse 20

अर्धमैंद्रं पदं वीर सत्वं भुंक्ष्व सुखेन वै । वर्तंत्वर्द्धेन इंद्रस्तु असुरा देवतास्तथा

హే వీరా, ఇంద్రపదంలోని అర్ధభాగాన్ని నీవు సుఖంగా అనుభవించు; ఇంద్రుడు మిగిలిన అర్ధంతో జీవించుగాక, అలాగే అసురులు దేవతలూ.

Verse 21

सुखं वर्तंतु ते सर्वे वैरं चैव विसृज्य वै । वृत्र उवाच । यदि सत्येन देवेंद्रो मैत्रमिच्छति सत्तमः

మీ అందరూ సుఖంగా ఉండండి; శత్రుత్వాన్ని నిజంగా విడిచిపెట్టండి. వృత్రుడు అన్నాడు—సత్యంతో దేవేంద్రుడు, సత్తముడు, మైత్రి కోరితే…

Verse 22

सत्यमाश्रित्य चैवाहं करिष्ये नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

సత్యాన్ని ఆశ్రయించి నేనది తప్పక చేస్తాను—ఇందులో సందేహం లేదు. కానీ ఇంద్రుడు మాయను ముందుంచి ద్రోహం చేశాడు.

Verse 23

तदा किं क्रियते विप्रा इत्यर्थे प्रत्ययं हि किम् । ऋषयस्त्विंद्रमाचख्युरित्यर्थं प्रत्ययं वद

‘అప్పుడు ఏమి చేయాలి, ఓ విప్రులారా?’—ఇక్కడ ‘కిమ్’ అనే పదం ప్రశ్నార్థకంగా ఉంది. అలాగే ఋషులు ఇంద్రుని ప్రస్తావించారు—ఆ ఉక్తి భావమూ చెప్పండి.

Verse 24

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे वृत्र । वंचनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం పంచపంచాశత్సహస్రసంహితలోని భూమిఖండంలో ‘వృత్రవంచనం’ అనే ఇరవై నాలుగవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Verse 25

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

బ్రహ్మహత్యాది పాపాలవల్ల నేను ఇక్కడ నిశ్చయంగా కలుషితుడనవుతాను—ఇందులో సందేహం లేదు. ఇలా మాయమాటను ముందుంచి ఇంద్రుడు ద్రోహం చేయును.

Verse 26

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । इत्युवाच महाप्राज्ञ त्वामेवं स पुरंदरः

“బ్రహ్మహత్యాది పాపాలవల్ల నేను ఇక్కడ కలుషితుడనై ఉన్నాను—ఇందులో సందేహం లేదు.” ఓ మహాప్రాజ్ఞా, ఈ విధంగా పురందరుడు (ఇంద్రుడు) నీతో అన్నాడు.

Verse 27

एतेन प्रत्ययेनापि सख्यं कुरु महामते । वृत्र उवाच । भवतां शिष्टमार्गेण सत्येनानेन तस्य च

“ఈ నమ్మకంతోనైనా, ఓ మహామతీ, స్నేహబంధం ఏర్పరచు.” వృత్రుడు అన్నాడు—“మీ శిష్టమార్గానుసారమైన సత్యాచరణతో, అలాగే అతని ఈ సత్యంతో కూడ…”

Verse 28

मैत्रमेवं करिष्यामि तेन सार्द्धं द्विजोत्तमाः । वृत्रमिंद्रस्यसंस्थानं नीतं ब्राह्मणपुङ्गवैः

ఓ ద్విజోత్తములారా, నేను అతనితో ఇలానే మైత్రి స్థాపించెదను. ఇంద్రుని సమానమైన బలం-స్థానముగల వృత్రుని శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు నడిపించి తీసికెళ్లిరి.

Verse 29

इन्द्रस्तमागतं दृष्ट्वा वृत्रं मित्रार्थमुद्यतः । सिंहासनात्समुत्थाय अर्घमादाय सत्वरः

వృత్రుడు వచ్చినట్లు చూసి, మైత్రి కోసమే ఉత్సుకుడైన ఇంద్రుడు సింహాసనంనుండి లేచి, వెంటనే అర్ఘ్యాన్ని తీసుకొని అతనిని సత్కరించెను.

Verse 30

ददौ तस्मै स धर्मात्मा वृत्राय द्विजसत्तम । अर्धं भुंक्ष्व महाप्राज्ञ ऐंद्रमेतन्महत्पदम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! ఆ ధర్మాత్ముడు వృత్రునికి ఈ మహత్తరమైన ఐంద్రసమ రాజపదాన్ని ఇచ్చి—“హే మహాప్రాజ్ఞా, దీని అర్ధభాగాన్ని అనుభవించు” అని అన్నాడు.

Verse 31

वर्तितव्यं सुखेनापि आवाभ्यां दैत्यसत्तम । एवं विश्वासयन्दैत्यं वृत्र मैत्रेण वै तदा

“హే దైత్యశ్రేష్ఠా, మన ఇద్దరం కూడా సుఖంగా జీవించాలి.” అని చెప్పుతూ వృత్రుడు ఆ సమయంలో స్నేహభావంతో దైత్యుని నమ్మబలికాడు.

Verse 32

गतेषु तेषु विप्रेषु स्वस्थानं द्विजसत्तम । छिद्रं पश्यति दुष्टात्मा वृत्रस्यापि सदैव हि

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! ఆ బ్రాహ్మణులు వెళ్లిపోయిన తరువాత, ఆ దుష్టాత్ముడు తన స్థానానికి వెళ్లి వృత్రునిలో కూడా లోపం కోసం ఎల్లప్పుడూ చిద్రం వెదకసాగాడు.

Verse 33

सावधानत्वमिंद्रोपि दिवारात्रौ प्रचिंतयेत् । तस्यच्छिद्रं न पश्येत वृत्रस्यापि महात्मनः

ఇంద్రుడు కూడా పగలు-రాత్రి అప్రమత్తతను నిరంతరం ఆలోచించాలి; ఎందుకంటే ఆ మహాత్మ వృత్రునిలో ఎలాంటి లోపమూ—చిద్రమూ—అతనికి కనిపించదు.

Verse 34

उपायं चिंतयामास तस्यैव वधहेतवे । रंभा संप्रेषिता तेन मोहयस्व महासुरम्

అతని వధకారణం కోసమే అతడు ఒక ఉపాయాన్ని ఆలోచించాడు; ఆపై రంభను పంపించి—“ఆ మహాసురుణ్ని మోహింపజేయి” అని ఆజ్ఞాపించాడు.

Verse 35

येनकेनाप्युपायेन यथा हत्वा लभे सुखम् । तथा कुरुष्व कल्याणि संमोहाय सुरद्विषः

ఏ ఉపాయమైనా సరే—అతనిని సంహరించి నాకు సుఖం లభించేలా—అదే విధంగా చేయుము, ఓ కల్యాణీ, దేవద్వేషులను మోహింపజేయుటకై।

Verse 36

वनं पुण्यं महादिव्यं पुण्यपादपसेवितम् । बहुवृक्षफलोपेतं मृगपक्षिसमाकुलम्

ఆ వనం పుణ్యమైనది, మహాదివ్యమైనది; పుణ్యవృక్షాల సేవతో విరాజిల్లి, అనేక వృక్షఫలాలతో సమృద్ధిగా, మృగపక్షులతో నిండియుండెను।

Verse 37

विमानमंदिरैर्दिव्यैः सर्वत्र परिशोभितम् । दिव्यगंधर्वसंगीतं भ्रमराकुलितं सदा

అది సర్వత్రా దివ్య విమానమందిరములతో అలంకృతమై యుండెను; దివ్య గంధర్వసంగీతం నినదించుచు, ఎల్లప్పుడూ భ్రమరసమూహములతో నిండియుండెను।

Verse 38

कोकिलानां रुतैः पुण्यैः सर्वत्र मधुरायतैः । शिखिसारंगनादैश्च सर्वत्र सुसमाकुलम्

సర్వత్రా కోకిలల పుణ్యమైన కూయుటలు మధురంగా ప్రతిధ్వనించుచుండెను; అలాగే సర్వత్రా నెమళ్లు, జింకల నాదములతో అది సుసమాకులమై యుండెను।

Verse 39

दिव्यैस्तु चंदनैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतम् । वापीकुंडतडागैश्च जलपूर्णैर्मनोहरैः

అది సర్వత్రా దివ్య చందనవృక్షములతో అలంకృతమై యుండెను; మరియు జలపూర్ణమైన మనోహర వాపీలు, కుండాలు, తడాగములతో కూడి యుండెను।

Verse 40

कमलैः शतपत्रैश्च पुष्पितैः समलंकृतम् । देवगंधर्वसंसिद्धैश्चारणैश्चैव किन्नरैः

ఆ స్థలం వికసించిన కమలములు, శతపత్ర పుష్పములతో సుందరంగా అలంకృతమైయుండెను. దేవగంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు, కిన్నరులతో నిండియుండెను.

Verse 41

मुनिभिः शुशुभे दिव्यैर्दिव्योद्यानवरेण च । अप्सरोगणसंकीर्णं नानाकौतुकमंगलैः

అది దివ్య మునులచే, అలాగే శ్రేష్ఠమైన దివ్య ఉద్యానముచే మహాశోభను పొందెను. అప్సరాగణములతో నిండిపోయి, నానావిధ కౌతుకోత్సవ మంగళకర్మలతో అలంకృతమైయుండెను.

Verse 42

हेमप्रासादसंबाधं दंडच्छत्रैश्च चामरैः । कलशैश्च पताकाभिः सर्वत्रसमलंकृतम्

అది హేమప్రాసాదములతో నిండినదై యుండెను. దండములు, ఛత్రములు, చామరములు, కలశములు, పతాకములతో సర్వత్ర సుందరంగా అలంకృతమైయుండెను.

Verse 43

वेदध्वनिसमाकीर्णं गीतध्वनिसमाकुलम् । एवं नंदनमासाद्य सा रंभा चारुहासिनी

అది వేదపఠన ధ్వనితో నిండిపోయి, గీతధ్వనితో కలకలలాడుచుండెను. ఈ విధంగా నందనమును చేరి, చారుహాసిని రంభా అక్కడ ప్రవేశించెను.

Verse 44

अप्सरोभिः समं तत्र क्रीडत्येवं विलासिनी । सूत उवाच । एकदा तु स वृत्रो वै कालाकृष्टो गतो वनम्

అక్కడ ఆ విలాసిని అప్సరలతో కలిసి ఈ విధంగా క్రీడించుచుండెను. సూతుడు పలికెను—ఒకసారి ఆ వృత్రుడు కాలప్రేరితుడై వనమునకు వెళ్లెను.

Verse 45

कतिभिर्दानवैः सार्द्धं मुदया परया युतः । अलक्ष्ये भ्रमते पार्श्वं तस्यैव च महात्मनः

కొద్దిమంది దానవులతో కలిసి, పరమానందంతో నిండిన వాడు అదృశ్యుడై ఆ మహాత్ముని పక్కనే తిరుగుతూ సంచరించాడు.

Verse 46

देवराजोपि विप्रेंद्रश्छिद्रान्वेषी द्विषां किल । स हि वृत्रो महाप्राज्ञो विश्वस्तः सर्वकर्मसु

ఓ విప్రేంద్రా! దేవరాజుడైన ఇంద్రుడుకూడా శత్రువుల లోపాలను వెదకేవాడని చెబుతారు; కాని వృత్రుడు మహాప్రాజ్ఞుడు, అన్ని కార్యాలలో విశ్వసనీయుడు.

Verse 47

इंद्रं मित्रं परं जानन्भयं चक्रे न तस्य सः । भ्रममाणो वनं पश्येत्सर्वत्र परमं शुभम्

ఇంద్రుడిని పరమ మిత్రుడిగా తెలిసి అతడు భయాన్ని కలిగించలేదు. అడవిలో సంచరిస్తూన్నా కూడా ఎక్కడ చూసినా పరమ శుభమే దర్శించేవాడు.

Verse 48

सुरम्यं कौतुकवनं वनितागणसंकुलम् । चंदनस्यापि वृक्षस्य छायां शीतां सुपुण्यदाम्

అది సుందరమైన కౌతుకవనం, స్త్రీల గణాలతో నిండినది; అలాగే చందన వృక్షాల చల్లని నీడ కూడా ఉంది—అతి శుభకరమై పుణ్యప్రదమైనది.

Verse 49

समाश्रित्य विशालाक्षी रंभा तत्र प्रदीव्यति । सखीभिस्तु महाभागा दोलारूढा यशस्विनी

అక్కడ విశాలనేత్రి రంభా ఆశ్రయమొందీ ప్రకాశించింది. ఆ యశస్విని మహాభాగ్యవతి సఖులతో కలిసి ఊయలపై ఆసీనమై ఉంది.

Verse 50

गायते सुस्वरं गीतं सर्वविश्वप्रमोहनम् । तत्र वृत्रः समायातः कामाकुलितमानसः

సుస్వరముగా, సమస్త విశ్వమును మోహింపజేసే గీతము ఆలపించబడుచుండెను. అక్కడికి వృత్రుడు వచ్చెను; అతని మనస్సు కామవికారముతో వ్యాకులమైయుండెను.

Verse 51

दोलारूढां समालोक्य रंभां चारुसुलोचनाम्

ఊయలపై ఆసీనమైన, సుందర విశాలనేత్రాల రంభను చూచి,