Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

पुनर्बीजत्रयं न्यस्य मूर्ध्नि गुह्ये च वक्षसि । नव योन्पाभिधं न्यासे नवकृत्वो मनुं न्यसेत् ॥ ५ ॥

Transliteration

punarbījatrayaṃ nyasya mūrdhni guhye ca vakṣasi | nava yonpābhidhaṃ nyāse navakṛtvo manuṃ nyaset || 5 ||

Translation

తర్వాత మూడు బీజాక్షరాలను మళ్లీ న్యసించి శిరస్సు, గుహ్యప్రదేశం, వక్షస్థలంలో స్థాపించాలి. ‘నవ-యోన్పా’ అనే న్యాసంలో మంత్రాన్ని తొమ్మిది సార్లు స్థాపించాలి.

Word by Word

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• बीजत्रयम्: the three seed(-mantras)
• बीजत्रयम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: बीज + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणि बीजानि)

• न्यस्य: having placed
• न्यस्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय/तुमुन्-समकक्षः; ल्यप् (absolutive/gerund), ‘having placed’

• मूर्ध्नि: on the head
• मूर्ध्नि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• गुह्ये: in the genital/secret region
• गुह्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘गुह्ये’ = in the secret part (genitals)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• वक्षसि: on the chest
• वक्षसि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• नव: nine
• नव: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अभिधं इति विशेष्ये)

• योनि: yoni/source
• योनि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; ‘योनि-’ इत्युपसर्जनम् (योनि-अप-अभिधम्)

• अप: off/away (prefix)
• अप: Upasarga (उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)
• Form: उपसर्ग; ‘अप-’ = away/off (in compound)

• अभिधम्: the one called/named
• अभिधम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभिध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘named/called’ (अभिधान)

• न्यासे: in the nyāsa (ritual placement)
• न्यासे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: न्यास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in the nyāsa’

• नवकृत्वः: nine times
• नवकृत्वः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नव + कृत्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb) = nine times

• मनुम्: the mantra
• मनुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मन्त्रविशेषः

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches internalization of mantra through nyāsa—ritually installing sacred sound in specific bodily loci so the practitioner’s body becomes a fit vessel for upāsanā and concentrated remembrance.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing disciplined mantra-installation, it supports bhakti as a structured practice: devotion is stabilized through repeated, embodied remembrance of the deity via mantra and bīja-syllables.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights technical ritual procedure (mantra-vidhi/nyāsa) and precise recitation counts (ninefold placement), reflecting applied śikṣā-style attention to correct usage of sacred sound in practice.