Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 23

The Exposition of the Krishna Mantra (Kṛṣṇa-mantra-prakāśa): Nyāsa, Dhyāna, Worship, Yantra, and Prayoga

चतुर्भिः षड्भर्द्वाभ्यां च मूलमंत्रेण मंत्रवित् । केचिदाहुरिहाचार्याः प्राणायामोत्तरं पुनः ॥ २३ ॥

caturbhiḥ ṣaḍbhardvābhyāṃ ca mūlamaṃtreṇa maṃtravit | kecidāhurihācāryāḥ prāṇāyāmottaraṃ punaḥ || 23 ||

మంత్రవేత్త సాధకుడు మూలమంత్రంతో నాలుగు సార్లు, లేదా ఆరు సార్లు, లేక రెండు సార్లు జపించాలి. కొందరు ఆచార్యులు—ప్రాణాయామం అనంతరం మళ్లీ చేయవలెనని కూడా చెబుతారు.

चतुर्भिःwith four (units/times)
चतुर्भिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (संख्याशब्द), तृतीया, बहुवचन; करण (by four [times/units])
षड्भिःwith six (units/times)
षड्भिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootषष्/षड् (प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द, तृतीया, बहुवचन; करण
द्वाभ्याम्with two (units/times)
द्वाभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द, तृतीया, द्विवचन; करण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मूल-मन्त्रेणwith the root mantra
मूल-मन्त्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण—‘with the root-mantra’
मन्त्र-वित्a knower of mantras
मन्त्र-वित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + विद् (प्रातिपदिक, ‘knower’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता—‘one who knows mantras’
केचित्some
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (some)
आहुःsay
आहुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘they say’
इहhere, in this context
इह:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
आचार्याःteachers
आचार्याः:
Karta (कर्ता) (appositional)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अप्पोजिशन to केचित्
प्राणायाम-उत्तरम्after prāṇāyāma / subsequent to breath-control
प्राणायाम-उत्तरम्:
Karma (कर्म) / Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राणायाम (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—‘subsequent to prāṇāyāma’ (as object/complement)
पुनःagain, further
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति/अनुवाद-अव्यय (again/further)

Sanatkumara (ācārya tradition cited within the dialogue to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It standardizes disciplined mantra-practice by tying japa-counts to the mūla-mantra and linking them with prāṇāyāma, showing that inner purification and precise method support spiritual efficacy.

While technical, it supports Bhakti by prescribing a focused way to repeat the root-mantra with regulated breath—helping steady attention and deepen devotional absorption in the deity invoked by the mantra.

A practical ritual-technical rule: specific japa counts (2/4/6) with the mūla-mantra and the sequencing of japa in relation to prāṇāyāma—typical of procedural guidance aligned with śikṣā and kalpa-style instruction.