Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 139

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

Devanagari script

वर्षकोटिसहस्रं तु सहस्राब्दैरथान्वहम् । भक्त्या संपूजितोऽपीश पादो नो दर्शितस्त्वया ॥ १३९ ॥

Transliteration

varṣakoṭisahasraṃ tu sahasrābdairathānvaham | bhaktyā saṃpūjito'pīśa pādo no darśitastvayā || 139 ||

Translation

హే ఈశ్వరా! కోట్ల సంవత్సరాలు, సహస్రాబ్దాల తరబడి నిరంతరం భక్తితో మేము నిన్ను పూజించాము; అయినా నీవు నీ పాదమాత్రమైనా మాకు దర్శింపజేయలేదు।

Word by Word

• वर्ष-कोटि-सहस्रम्: a thousand crores of years
• वर्ष-कोटि-सहस्रम्: Karma (कर्म/कालपरिमाण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-समासः (कोटि-सहस्रं वर्षाणाम् = a thousand crores of years)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrast/emphasis)

• सहस्र-अब्दैः: by thousands of years
• सहस्र-अब्दैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक) + अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (सहस्राणि अब्दाः = thousand years; instrumental ‘by/with’)

• अथ: and then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then/and)

• अन्वहम्: day after day
• अन्वहम्: Adhikarana (अधिकरण/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्वहम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb) = प्रतिदिनम् (day by day)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• संपूजितः: (I am) worshipped
• संपूजितः: Kriya (क्रिया/कर्मणि)
• Type: Verb
• Root: संपूजित (कृदन्त; सम्-√पूज्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः (having been worshipped)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also/even)

• ईश: O Lord
• ईश: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• पादः: foot
• पादः: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नः: to us/our
• नः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (our)

• दर्शितः: shown
• दर्शितः: Kriya (क्रिया/कर्मणि)
• Type: Verb
• Root: दर्शित (कृदन्त; √दृश्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः (shown)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Devotees/sages addressing the Lord (Vishnu) in a lament/prayerful appeal within the dialogue context

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Vishnu (Īśa)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the devotee’s intense longing for direct divine experience (darśana), showing that spiritual life is not merely duration of practice but a heartfelt plea for the Lord’s grace and presence.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is portrayed as sustained, continuous worship “day after day,” yet the verse also emphasizes humility: even long practice does not compel God—darśana is ultimately granted by the Lord’s will and grace.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse implicitly stresses the discipline of regular practice (anvaham—daily continuity), a principle aligned with Vedic ritual order and observance; it prioritizes inner devotion as the animating force behind any technical or formal practice.