Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 30

The Exposition of Hanumān’s Protective Kavaca

Māruti-kavaca

Devanagari script

ऋग्यजुःसामरूपश्च प्रणवस्त्रिवृदध्वरः । तस्मै स्वस्मै च सर्वस्मै नतोऽस्म्यात्मसमाधिना ॥ ३० ॥

Transliteration

ṛgyajuḥsāmarūpaśca praṇavastrivṛdadhvaraḥ | tasmai svasmai ca sarvasmai nato'smyātmasamādhinā || 30 ||

Translation

ఋగ్-యజుః-సామ స్వరూపుడైనవాడికి, పవిత్ర ప్రణవమైన ‘ఓం’కీ, త్రివిధ యజ్ఞస్వరూపుడికీ—ఆయనకూ, అంతరాత్మగా ఉన్న స్వస్వరూపానికీ, సర్వస్వరూపానికీ—ఆత్మసమాధితో నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

Word by Word

• ऋग्यजुःसामरूपः: one whose form is the Ṛg, Yajus and Sāman
• ऋग्यजुःसामरूपः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: ऋक् (प्रातिपदिक) + यजुः (प्रातिपदिक) + सामन् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्वन्द्वपूर्वपदसमाहारः + तत्पुरुषः (ऋग्-यजुः-साम-रूपः = having the form of Ṛg/Yajus/Sāman)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• प्रणवः: the praṇava (Oṃ)
• प्रणवः: कर्ता-विशेष्य (Predicate)
• Type: Noun
• Root: प्रणव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्रिवृत्: threefold
• त्रिवृत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + वृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (threefold)

• अध्वरः: sacrifice
• अध्वरः: कर्ता-विशेष्य (Predicate)
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्मै: to him
• तस्मै: सम्प्रदान (Sampradāna/Dative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम

• स्वस्मै: to oneself (to the Self)
• स्वस्मै: सम्प्रदान (Sampradāna/Dative)
• Type: Noun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; आत्मवाचक सर्वनाम

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• सर्वस्मै: to the all (to the universal one)
• सर्वस्मै: सम्प्रदान (Sampradāna/Dative)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• नतः: bowed
• नतः: कर्ता-विशेषण (Predicate of speaker)
• Type: Adjective
• Root: नम् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नतः’ = bowed

• अस्मि: am
• अस्मि: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• आत्मसमाधिना: by self-absorption (samādhi)
• आत्मसमाधिना: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक) + समाधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (आत्मनि समाधिः/आत्मसमाधिः)

Speaker

Narada (in a verse of salutation within the Vedanga/technical discourse context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Pranava (Om)
• Rigveda
• Yajurveda
• Samaveda

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies the Supreme as the very essence of the Vedas, Oṁ, and yajña, and teaches a non-dual reverence—bowing to the same Reality as God (tasmai), as the indwelling Self (svasmai), and as all existence (sarvasmai).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverent surrender to the Lord present in sacred sound (Veda and Oṁ) and in worship (yajña), while deepening into inward contemplation (ātma-samādhi), uniting devotion with inner realization.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights the Vedic framework where mantra (Ṛg), ritual formulas (Yajus), and melody/chant (Sāman) together constitute sacrificial practice (adhvara), with Praṇava (Oṁ) as the unifying seed-sound for recitation and contemplation.