Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 17

The Account of Kārtavīrya’s Protective Kavaca

Kārtavīrya-kavaca-vṛttānta

क्षेमंकरीशक्तियुतश्चौरवर्गविभञ्जनः । प्राचीं दिशं रक्षतु मे बाणबाणासनायुधः ॥ १७ ॥

kṣemaṃkarīśaktiyutaścauravargavibhañjanaḥ | prācīṃ diśaṃ rakṣatu me bāṇabāṇāsanāyudhaḥ || 17 ||

క్షేమంకరీ-శక్తితో యుక్తుడై, దొంగల గుంపులను ఛేదించువాడు, బాణములు మరియు ధనుస్సును ఆయుధాలుగా కలిగిన ప్రభువు నా తూర్పు దిశను రక్షించుగాక।

क्षेमंकरि-शक्ति-युतःendowed with the ‘kṣemaṃkarī’ power
क्षेमंकरि-शक्ति-युतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षेमंकरि (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक) + युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nominative singular); तत्पुरुषः—‘क्षेमंकरि-शक्त्या युतः’ (endowed with the kṣemaṃkarī power)
चौर-वर्ग-विभञ्जनःdestroyer of the band of thieves
चौर-वर्ग-विभञ्जनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचौर (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक) + विभञ्जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; तत्पुरुषः—‘चौरवर्गस्य विभञ्जनः’ (destroyer/scatterer of the band of thieves)
प्राचीम्eastern
प्राचीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
रक्षतुmay (he) protect
रक्षतु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष एकवचन (3rd sg)
मेme, for me
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन (Genitive/Dative singular)
बाण-बाणासन-आयुधःhe whose weapons are arrows and bow
बाण-बाणासन-आयुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक) + बाणासन (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; बहुव्रीहिः—‘बाणं बाणासनं च आयुधं यस्य सः’ (he whose weapons are arrows and bow)

Narada (within a technical/protective recitation context taught in the Vedanga-oriented section)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

K
Kṣemaṅkarī-Śakti

FAQs

It is a directional protection (dik-rakṣā) prayer: the devotee invokes a powerful, welfare-bestowing protector to guard the east, emphasizing safety, auspiciousness, and removal of hostile forces.

Bhakti here is expressed as śaraṇāgati (seeking refuge): the speaker entrusts personal protection to a divine power, affirming dependence on sacred guardianship rather than mere human strength.

It reflects applied ritual practice—using structured, direction-wise recitation for protection (a prayoga aligned with mantra-vidhi and ritual procedure), typical of Vedanga-oriented, technical sections.