Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

विभञ्जनांते ब्रह्मास्त्रब्रह्मशक्ति ग्रसेति च । लक्ष्मणांते शक्तिभेदनिवारणपदं वदेत् ॥ ७९ ॥

Transliteration

vibhañjanāṃte brahmāstrabrahmaśakti graseti ca | lakṣmaṇāṃte śaktibhedanivāraṇapadaṃ vadet || 79 ||

Translation

‘విభంజనా’ మంత్రాంతంలో—“బ్రహ్మాస్త్రం, బ్రహ్మశక్తి గ్రసింపబడుగాక” అని పలకాలి. ‘లక్ష్మణా’ మంత్రాంతంలో శక్తి-భేదనను నివారించే ప్రతిమంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Word by Word

• विभञ्जन-अन्ते: at the end of ‘splitting’ (phrase-end marker)
• विभञ्जन-अन्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: विभञ्जन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय-प्रयोगः (locative sense: ‘at the end of/after’)

• ब्रह्म-अस्त्र-ब्रह्म-शक्ति: Brahmāstra and Brahma-śakti
• ब्रह्म-अस्त्र-ब्रह्म-शक्ति: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + ब्रह्म (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (शक्ति-प्रधान), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; द्वन्द्व-समास (ब्रह्मास्त्रं च ब्रह्मशक्तिश्च)

• ग्रसेति: ‘devours’ (as the quoted word)
• ग्रसेति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: ग्रस् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; इति-समाप्त्यर्थे उद्धरणरूपम् (‘…’ इति)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• लक्ष्मण-अन्ते: at the end of ‘Lakṣmaṇa’ (phrase-end marker)
• लक्ष्मण-अन्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय-प्रयोगः (locative sense: ‘at the end of/after’)

• शक्ति-भेद-निवारण-पदम्: the word/phrase for preventing the piercing of the śakti
• शक्ति-भेद-निवारण-पदम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक) + निवारण (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थः (‘शक्तेः भेदस्य निवारणं’ इति)

• वदेत्: should utter
• वदेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; विध्यर्थः ‘should say’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical prayoga of protective mantras)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Brahmāstra
• Brahmaśakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames mantra as a dharmic technology: destructive forces (astras/śaktis) are not met with greater violence but are ritually dissolved through precise recitation and counter-formulas.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it implies reliance on sacred speech under guru-guidance rather than egoic power; this disciplined surrender to mantra-vidhi aligns with bhakti’s trust in higher order and divine protection.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga and correct padānta usage—knowing exactly which words to append at a mantra’s end—reflects applied Śikṣā (phonetics) and Vyākaraṇa (word-form precision) in ritual practice.