Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 14

Gaṇeśa Mantra-vidhi: Mahāgaṇapati Gāyatrī, Vakratuṇḍa Mantra, Nyāsa, Homa, Āvaraṇa-pūjā, and Caturthī Vrata

पादयोश्चैव विन्यस्य मूलने व्यापकं चरेत् । वदेत्तत्पुरुषायांते विद्महेति पदं ततः ॥ १४ ॥

pādayoścaiva vinyasya mūlane vyāpakaṃ caret | vadettatpuruṣāyāṃte vidmaheti padaṃ tataḥ || 14 ||

పాదాలపై కూడా న్యాసం చేసి, తరువాత మూలస్థానంలో వ్యాపక న్యాసం చేయాలి. తత్పురుష మంత్రాంతంలో ఆపై ‘విద్మహే’ అనే పదాన్ని ఉచ్చరించాలి।

पादयोःon the two feet
पादयोः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी विभक्ति, द्विवचन (Locative/Dual or Genitive/Dual); here locative sense ‘at/on the two feet’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
विन्यस्यhaving placed
विन्यस्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नि-अस्/न्यस् (धातु: न्यस्) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having placed’
मूलनेat the root/base place
मूलने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूलन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
व्यापकम्the all-pervading (one)/Vyāpaka
व्यापकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्यापक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); object of caret
चरेत्should move/practice
चरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वदेत्should say
वदेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्पुरुषायाम्in the Tatpuruṣā (mantra/section)
तत्पुरुषायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतत्पुरुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
विद्महेwe know
विद्महे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन
इतिthus/“…”
इति:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक अव्यय (quotative particle)
पदम्the word/phrase
पदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
ततःthen/thereafter
ततः:
Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक (then/thereafter)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

T
Tatpuruṣa
V
Vidmahe

FAQs

It teaches disciplined mantra-upāsanā: purifying and sacralizing the body through nyāsa, then completing the mantra-form correctly by adding the appropriate pada (“vidmahe”) at the proper place.

Bhakti here is expressed as reverent, rule-based worship: the devotee internalizes the deity/mantra through nyāsa and recites with precision, showing devotion through careful ritual attention rather than mere sentiment.

It reflects mantra-prayoga and phonetic/recitational discipline (Śikṣā) and correct pada-usage in a mantra sequence—practical rules for how specific words are placed and recited in ritual.