The Characteristics of Devotion to Hari

Verse 1

नारद उवाच । समाख्यातानि सर्वाणि योगाङ्गानि महामुने । इदानीमपि सर्वज्ञ यत्पृच्छामि तदुच्यताम् 1. ॥ १ ॥

నారదుడు పలికెను—హే మహామునీ, యోగాంగములన్నియు వివరించబడినవి. ఇప్పుడు కూడా, హే సర్వజ్ఞా, నేను అడుగునది దయచేసి చెప్పుము.

Verse 2

योगो भक्तिमतामेव सिध्यतीति त्वयोदितम् । यस्य तुष्यति सर्वेशस्तस्य भक्तिश्च शाश्वतम् ॥ २ ॥

నీవు చెప్పినదేమనగా—యోగము భక్తులకే సిద్ధిస్తుంది. ఎవరి పట్ల సర్వేశ్వరుడు ప్రసన్నుడవుతాడో, అతని భక్తి శాశ్వతమగును.

Verse 3

यथा तुष्यति सर्वेशो देवदेवो जनार्दनः । तन्ममाख्याहि सर्वज्ञ मुने कारुण्यवारिधे ॥ ३ ॥

హే సర్వజ్ఞ మునీ, కరుణాసముద్రా, ఏ విధముగా సర్వేశ్వరుడు దేవదేవుడు జనార్దనుడు ప్రసన్నుడగునో అది నాకు చెప్పుము.

Verse 4

सनक उवाच । नारायणं परं देवं सच्चिदानन्दविग्रहम् । भज सर्वात्मना विप्र यदि मुक्तिमभीप्ससि ॥ ४ ॥

సనకుడు పలికెను—హే విప్రా, ముక్తిని కోరితే సచ్చిదానంద స్వరూపుడైన పరమదేవుడు నారాయణుని సంపూర్ణాత్మతో భజించుము.

Verse 5

रिपवस्तं न हिंसन्ति न बाधन्ते ग्रहाश्च तम् । राक्षसाश्च न चेक्षन्ते नरं विष्णुपरायणम् ॥ ५ ॥

విష్ణుపరాయణుడైన మనుష్యుని శత్రువులు హింసించరు, గ్రహములు బాధించవు; రాక్షసులు కూడ అతనిని చూడనూ చూడరు.

Verse 6

भक्तिर्दृढा भवेद्यस्य देवदेवे जनार्दने । श्रैयांसि तस्य सिध्यन्ति भक्तिमन्तोऽधिकास्ततः ॥ ६ ॥

దేవదేవుడైన జనార్దనునందు ఎవరి భక్తి దృఢమవుతుందో, అతనికి సమస్త శ్రేయస్సులు మరియు మంగళసిద్ధులు నెరవేరుతాయి; భక్తులే నిజంగా అందరిలో అధికులు.

Verse 7

पादौ तौ सफलौ पुंसां यौ विष्णुगृहगामिनौ । तौ करौ सफलौ ज्ञेयौ विष्णुपूजापरौ तु यौ ॥ ७ ॥

మనుష్యుని ఆ రెండు పాదాలే సఫలము—విష్ణుగృహం (ఆలయం) వైపు నడిచేవి; అలాగే విష్ణుపూజలో నిమగ్నమైన ఆ రెండు చేతులూ సఫలమని తెలుసుకొనుడి.

Verse 8

ते नेत्रे सुफले पुंसां पश्यतो ये जनार्दनम् । सा जिह्वा प्रोच्यते सद्भिर्हरिनामपरा तु या ॥ ८ ॥

జనార్దనుని దర్శించు మనుష్యుని నేత్రములే సుఫలము; మరియు హరినామంలో పరాయణమైన జిహ్వనే సద్భక్తులు నిజమైన జిహ్వగా ప్రకటిస్తారు.

Verse 9

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । तत्त्वं गुरुसमं नास्ति न देवः केशवात्परः ॥ ९ ॥

సత్యం, సత్యం, మళ్లీ సత్యం—భుజాన్ని ఎత్తి నేను ప్రకటిస్తున్నాను. గురువుతో సమానమైన తత్త్వం లేదు; కేశవుని మించిన దేవుడు లేడు.

Verse 10

सत्यं वच्मि हितं वच्मि सारं वच्मि पुनःपुनः । असारेऽस्मिस्तु संसारे सत्यं हरिसमर्चनम् ॥ १० ॥

నేను సత్యమే చెబుతున్నాను, హితమే చెబుతున్నాను, సారాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చెబుతున్నాను: ఈ అసార సంసారంలో నిజమైన సత్యం హరిని సమర్చించడం (ఆరాధన) మాత్రమే.

Verse 11

संसारपाशं सुदृढं महामोहप्रदायकम् । हरिभक्तिकुठारेण च्छित्त्वात्यन्तसुखी भव ॥ ११ ॥

మహామోహాన్ని కలిగించే బలమైన సంసారపాశాన్ని హరిభక్తి అనే గొడ్డలితో నరికివేసి పరమసుఖాన్ని పొందుము।

Verse 12

तन्मनः संयुतं विष्णौ सा वाणी यत्परायणा । ते श्रोत्रे तत्कथासारपूरिते लोकवन्दिते ॥ १२ ॥

విష్ణువులో లీనమైన మనస్సు ధన్యం; ఆయనకే అంకితమైన వాక్కు ధన్యం. ఆయన కథాసారంతో నిండిన, లోకమంతా ప్రశంసించే చెవులు ధన్యము।

Verse 13

आनन्दमक्षरं शून्यमवस्थात्रितयैरपि । आकाशमध्यगं देवं भज नारद सन्ततम् ॥ १३ ॥

ఓ నారదా! ఆనందస్వరూపుడైన, అక్షయుడైన, ఉపాధిరహిత శూన్యసదృశుడైన, జాగ్రత్-స్వప్న-సుషుప్తి మూడు స్థితులకూ అతీతుడైన, ఆకాశమధ్యగ (సర్వవ్యాపి) దేవుని నిత్యం భజించుము।

Verse 14

स्थानं न शक्यते यस्य स्वरूपं वा कदाचन । निर्देष्टुं मुनिशार्दूल द्र ष्टुं वाप्यकृतात्मभिः ॥ १४ ॥

ఓ మునిశార్దూలా! ఆయన స్థానం గానీ స్వరూపం గానీ ఎప్పుడూ ఖచ్చితంగా సూచించలేము; అంతేకాదు, అపవిత్రమైన అంతఃకరణం గలవారు ఆయనను దర్శించలేరు।

Verse 15

समस्तैः करणैर्युक्तो वर्त्ततेऽसौ यदा तदा । जाग्रदित्युच्यते सद्भिरन्तर्यामी सनातनः ॥ १५ ॥

ఆ సనాతన అంతర్యామి సమస్త ఇంద్రియ-కరణాలతో యుక్తుడై కార్యనిర్వహణం చేసే వేళ, సద్జనులు ఆ స్థితిని ‘జాగ్రత్’ అని అంటారు।

Verse 16

यदान्तःकरणैर्युक्तः स्वेच्छया विचरत्यसौ । स्वपन्नित्युच्यते ह्यात्मा यदा स्वापविवर्जितः ॥ १६ ॥

ఆత్మ మనస్సు-బుద్ధి-అహంకార-చిత్తమనే అంతఃకరణాలతో యుక్తమై స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తే అది ‘నిత్య-స్వప్నశీలి’ అని చెప్పబడుతుంది; నిద్రలేనప్పుడు అది ‘స్వాపాతీత’ ఆత్మగా ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.

Verse 17

न बाह्यकरणैर्युक्तो न चान्तः करणैस्तथा । अस्वरूपो यदात्मासौ पुण्यापुण्यविवर्जितः ॥ १७ ॥

ఆ ఆత్మ బాహ్య ఇంద్రియాలతో కూడి ఉండదు; అంతఃకరణంతో కూడ అలాగే కాదు. ఆత్మ ఏ ప్రత్యేక రూపానికి పరిమితం కాకపోతే, అది పుణ్యాపుణ్యాల నుండి విముక్తంగా ఉంటుంది.

Verse 18

सर्वोपाधिविनिर्मुक्तो ह्यानन्दो निर्गुणो विभुः । परब्रह्ममयो देवः सुषुप्त इति गीयते ॥ १८ ॥

సర్వ ఉపాధుల నుండి విముక్తుడై, ఆనందస్వరూపుడై, నిర్గుణుడై, సర్వవ్యాపియైన ఆ పరబ్రహ్మమయ దేవుడు ‘సుషుప్తి’ స్థితిగా గీయబడుతున్నాడు.

Verse 19

भावनामयमेतद्वै जगत्स्थावरजङ्गमम् । विद्युद्विलोलं विप्रेन्द्र भज तस्माज्जनार्दनम् ॥ १९ ॥

హే విప్రేంద్రా! స్థావర-జంగమములతో కూడిన ఈ జగత్తు భావనామయమే; అది మెరుపులా చంచలమైనది. కనుక జనార్దనుని భజించు.

Verse 20

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । वर्तन्ते यस्य तस्यैव तुष्यते जगतां पतिः ॥ २० ॥

ఎవరిలో అహింస, సత్యం, అస్తేయం, బ్రహ్మచర్యం, అపరిగ్రహం దృఢంగా స్థిరపడివుంటాయో—ఆ వ్యక్తిపైనే జగత్పతి భగవంతుడు ప్రసన్నుడవుతాడు.

Verse 21

सर्वभूतदयायुक्तो विप्रपूजा परायणः । तस्य तुष्टो जगन्नाथो मधुकैटभमर्दनः ॥ २१ ॥

సర్వభూతదయతో యుక్తుడై, విప్రపూజలో పరాయణుడైన వానిపై జగన్నాథుడు—మధు కైటభమర్దనుడు—ప్రసన్నుడగును।

Verse 22

सत्कथायां च रमते सत्कथां च करोति यः । सत्सङ्गो निरहङ्कारस्तस्य प्रीतो रमापतिः ॥ २२ ॥

సత్కథలో ఆనందించేవాడు, సత్కథను ప్రవర్తింపజేసేవాడు, సత్సంగంలో ఉండి అహంకారరహితుడైన వానిపై రమాపతి (విష్ణువు) ప్రీతిచెందును।

Verse 23

नामसङ्कीर्त्तनं विष्णोः क्षुत्तृट्प्रस्खलितादिषु । करोति सततं यस्तु तस्य प्रीतो ह्यधोक्षजः ॥ २३ ॥

ఆకలి, దాహం, తడబడటం మొదలైన వేళలలోనూ నిరంతరం విష్ణునామ సంకీర్తనం చేసేవానిపై అధోక్షజుడు ప్రీతిచెందును।

Verse 24

या तु नारी पतिप्राणा पतिपूजापरायणा । तस्यास्तुष्टो जगन्नाथो ददाति स्वपदं मुने ॥ २४ ॥

ఓ మునీ! యా స్త్రీ భర్తనే ప్రాణంగా భావించి, భర్తపూజా-సేవలో పరాయణగా ఉంటుందో, ఆమెపై ప్రసన్నుడై జగన్నాథుడు తన పరమపదాన్ని ప్రసాదించును।

Verse 25

असूयारहिता ये तु ह्यहङ्कारविवर्जिताः । देवपूजापराश्चैव तेषां तुष्यति केशवः ॥ २५ ॥

అసూయలేని, అహంకారరహితులై దేవపూజలో పరాయణులైన వారిపై కేశవుడు ప్రసన్నుడగును।

Verse 26

तस्माच्छृणुष्व देवर्षे भजस्व सततं हरिम् । मा कुरुष्व ह्यहङ्कारं विद्युल्लोलश्रिया वृथा ॥ २६ ॥

కాబట్టి, ఓ దేవర్షీ, శ్రద్ధగా వినుము; నిత్యం హరిని భజించుము. అహంకారము చేయకుము; మెరుపువలె చంచలమైన శ్రీ కోసం వ్యర్థ గర్వము ఫలించదు.

Verse 27

शरीरं मृत्युसंयुक्तं जीवनं चाति चञ्चलम् । राजादिभिर्धनं बाध्यं सम्पदः क्षणभङ्गुराः ॥ २७ ॥

ఈ శరీరం మరణంతో బంధింపబడి ఉంది; జీవితం అత్యంత చంచలము. ధనం రాజుల వంటి వారిచే అపహరింపబడగలదు; సంపదలు క్షణభంగురములు.

Verse 28

किं न पश्यसि देवर्षे ह्यायुषार्द्धं तु निद्र या । हतं च भोजनाद्यैश्च कियदायुः समाहृतम् ॥ २८ ॥

ఓ దేవర్షీ, నీవు చూడుటలేదా—ఆయుష్యంలోని సగం నిద్రచేత నశిస్తుంది? భోజనాది విషయాలలోనూ క్షయమవుతుంది; మరి పరమార్థానికి ఎంత జీవితం మిగులుతుంది?

Verse 29

कियदायुर्बालभावाद् वृद्धभावात्कियद् बृथा । कियद्विषयभोगैश्च कदा धर्मान्करिष्यति ॥ २९ ॥

ఎంత ఆయుష్యం బాల్యములో పోతుంది, ఎంత వృద్ధాప్యములో, ఎంత వ్యర్థంగా నశిస్తుంది. ఎంత విషయభోగములో గడుస్తుంది—అప్పుడు ధర్మాన్ని ఎప్పుడు ఆచరిస్తాడు?

Verse 30

बालभावे च वार्द्धक्ये न घटेताच्युतार्चनम् । वयस्येव ततो धर्मान्कुरु त्वमनहङ्कृतः ॥ ३० ॥

బాల్యములోను వృద్ధాప్యములోను అచ్యుతుని ఆరాధన యథావిధిగా జరగదు. కాబట్టి యౌవనంలోనే అహంకారరహితుడై ధర్మకార్యములు చేయుము.

Verse 31

मा विनाशं व्रज मुने मग्नः संसारगह्वरे । वपुर्विनाशनिलयमापदां परमं पदम् ॥ ३१ ॥

ఓ మునీ, సంసారమనే గహ్వరంలో మునిగి నాశమునకు పోకుము. ఈ దేహము క్షయనిలయము, ఆపదల పరమ పీఠము.

Verse 32

शरीरं भोगनिलयं मलाद्यैः परिदूषितम् । किमर्थं शाश्वतधिया कुर्यात्पापं नरो वृथा ॥ ३२ ॥

ఈ శరీరం భోగాల నివాసము, మలమూత్రాది వల్ల పూర్తిగా కలుషితము. శాశ్వతాన్ని తెలిసిన మనిషి వ్యర్థంగా పాపం ఎందుకు చేయాలి?

Verse 33

असारभूते संसारे नानादुःखसमन्विते । विश्वासो नात्र कर्त्तव्यो निश्चितं मृत्युसङ्कुले ॥ ३३ ॥

నానా దుఃఖాలతో నిండిన ఈ అసార సంసారంలో ఏ మాత్రం విశ్వాసం పెట్టకూడదు; ఇది నిశ్చయంగా మరణసంకులమే.

Verse 34

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र सत्यमेतद् ब्रवीम्यहम् । देहयोगनिवृत्यर्थं सद्य एव जनार्दनम् ॥ ३४ ॥

కాబట్టి ఓ విప్రేంద్రా, వినుము—నేను సత్యమే చెబుతున్నాను: దేహబంధన నివృత్తికై ఇప్పుడే జనార్దనుని శరణు పొందుము.

Verse 35

मानं त्यक्त्वा तथा लोभं कामक्रोधविवर्जितः । भजस्व सततं विष्णुं मानुष्यमतिदुर्लभम् ॥ ३५ ॥

మానము, లోభము విడిచి, కామక్రోధములను వర్జించుము. సదా విష్ణువును భజించుము—మానవజన్మ అతి దుర్లభము.

Verse 36

कोटिजन्मसहस्रेषु स्थावरादिषु सत्तम । सम्भ्रान्तस्य तु मानुष्यं कथञ्चित्परिलभ्यते ॥ ३६ ॥

హే సత్తమా! స్థావరాది యోనుల్లో వేల—కోట్ల జన్మల తరువాత, అంతరంగంలో జాగృతుడైన జీవుడికే ఏదో విధంగా మానవజన్మ లభిస్తుంది।

Verse 37

तत्रापि देवताबुद्धिर्दानबुद्धिश्च सत्तम । भोगबुद्धिस्तथा नॄणां जन्मान्तरतपः फलम् ॥ ३७ ॥

హే సత్తమా! ఆ మానవదేహంలోనూ దేవతల పట్ల భక్తిబుద్ధి, దానబుద్ధి, అలాగే మనుష్యులలో భోగాసక్తి—ఇవి పూర్వజన్మ తపస్సు ఫలాలు।

Verse 38

मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य यो हरिं नार्चयेत्सकृत् । मूर्खः कोऽस्ति परस्तस्माज्जडबुद्धिरचेतनः ॥ ३८ ॥

దుర్లభమైన మానవదేహం పొందీ, హరిని ఒక్కసారైనా ఆరాధించని వాడికంటే మూర్ఖుడు ఎవరు? అతడు జడబుద్ధి, వివేకహీనుడు।

Verse 39

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं नार्चयन्ति च ये हरिम् । तेषामतीव मूर्खाणां विवेकः कुत्र तिष्ठति ॥ ३९ ॥

దుర్లభమైన మానవజన్మ పొందీ కూడా హరిని ఆరాధించని వారిలో, అతి మూర్ఖులైన వారికి వివేకం ఎక్కడ నిలుస్తుంది?

Verse 40

आराधितो जगन्नाथो ददात्यभिमतं फलम् । कस्तं न पूजयेद्विप्र संसाराग्निप्रदीपितः ॥ ४० ॥

ఆరాధించబడిన జగన్నాథుడు అభీష్ట ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. హే విప్రా! సంసారాగ్నితో దగ్ధుడైన వాడు ఎవడు ఆయనను పూజించడు?

Verse 41

चण्डालोऽपि मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तो द्विजाधिकः । विष्णुभक्तिविहीनश्च द्विजोऽपि श्वपचाधमः ॥ ४१ ॥

మునిశ్రేష్ఠా! చండాలుడైనా విష్ణుభక్తుడైతే ద్విజునికన్నా అధికుడు; విష్ణుభక్తి లేని ద్విజుడైతే నిశ్చయంగా శ్వపచసమాన అధముడు।

Verse 42

तस्मात्कामादिकं त्यक्त्वा भजेत हरिमव्ययम् । यस्मिंस्तुष्टेऽखिलं तुष्येद्यतः सर्वगतो हरिः ॥ ४२ ॥

కాబట్టి కామాది దోషాలను విడిచి అవ్యయుడైన హరిని భజించాలి; ఆయన తృప్తి చెందితే సమస్తమూ తృప్తి చెందుతుంది, ఎందుకంటే హరి సర్వవ్యాపి।

Verse 43

यथा हस्तिपदे सर्वं पदमात्रं प्रलीयते । तथा चराचरं विश्वं विष्णावेव प्रलीयते ॥ ४३ ॥

ఏనుగు పాదముద్రలో ఇతర పాదముద్రలన్నీ కలిసిపోతున్నట్లే, చరాచరమైన సమస్త విశ్వం చివరకు విష్ణువులోనే లయమవుతుంది।

Verse 44

आकाशेन यथा व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् । तथैव हरिणा व्याप्तं विश्वमेतच्चराचरम् ॥ ४४ ॥

ఆకాశం స్థావరజంగమ జగత్తును వ్యాపించినట్లే, ఈ చరాచర విశ్వమంతా హరితో వ్యాపించి ఉంది।

Verse 45

जन्मनो मरणं नॄणां जन्म वै मृत्युसाधनम् । उभे ते निकटे विद्धि तन्नाशो हरिसेवया ॥ ४५ ॥

మనుష్యులకు జన్మ వెంటనే మరణం వస్తుంది; జన్మే మరణానికి కారణం. ఈ రెండూ చాలా సమీపమని తెలుసుకో; వాటి నాశనం హరి-సేవ ద్వారా కలుగుతుంది।

Verse 46

ध्यातः स्मृतः पूजितो वा प्रणतो वा जनार्दनः । संसारपाशविच्छेदी कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ ४६ ॥

ధ్యానించినా, స్మరించినా, పూజించినా, నమస్కరించినా—జనార్దనుడే సంసారపాశాలను ఛేదించువాడు; అటువంటివానిని ఎవడు ప్రతిపూజించడు?

Verse 47

यन्नामोच्चारणादेव महापातकनाशनम् । यं समभ्यर्च्य विप्रर्षे मोक्षभागी भवेन्नरः ॥ ४७ ॥

ఓ విప్రఋషిశ్రేష్ఠా! ఎవరి నామోచ్చారణమాత్రంతోనే మహాపాతకాలు నశిస్తాయో; మరియు ఎవరిని సమ్యకంగా అర్చించితే నరుడు మోక్షభాగి అవుతాడో.

Verse 48

अहो चित्रमहो चित्रमहो चित्रमिदं द्विज । हरिनाम्नि स्थिते लोकः संसारे परिवर्त्तते ॥ ४८ ॥

అహో, ఎంత ఆశ్చర్యం—ఎంత ఆశ్చర్యం, ఓ ద్విజా! హరినామం నిలిచియుండగా సంసారచక్రంలోనే లోకం మార్పు పొందుతుంది.

Verse 49

भूयो भूयोऽपि वक्ष्यामि सत्यमेतत्तपोधन । नीयमानो यमभटैरशक्तो धर्मसाधनैः ॥ ४९ ॥

ఓ తపోధనా! నేను మళ్లీ మళ్లీ చెబుతున్నాను—ఇది సత్యం: యమభటులు లాగుతూ తీసుకెళ్తున్నప్పుడు నరుడు ధర్మసాధనలకు అశక్తుడవుతాడు.

Verse 50

यावन्नेन्द्रि यवैकल्यं यावद्व्याधिर्न बाधते । तावदेवार्चयेद्विष्णुं यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ५० ॥

ఇంద్రియాలు క్షీణించకముందు, వ్యాధి బాధించకముందు—ముక్తిని కోరితే—విష్ణువును ఆలస్యం లేకుండా అర్చించాలి.

Verse 51

मातुर्गर्भाद्विनिष्क्रान्तो यदा जन्तुस्तदैव हि । मृत्युः संनिहितो भूयात्तस्माद्धर्मपरो भवेत् ॥ ५१ ॥

తల్లి గర్భం నుండి బయటికి వచ్చిన క్షణం నుంచే జీవికి మరణం సమీపంలోనే ఉంటుంది; అందుచేత ధర్మపరుడై ఉండాలి.

Verse 52

अहो कष्टमहो कष्टमहोकष्टमिदं वपुः । विनश्वरं समाज्ञाय धर्मं नैवाचरत्ययम् ॥ ५२ ॥

అయ్యో, ఎంత దుఃఖకరం—ఎంత దుఃఖకరం ఈ దేహం! ఇది నశ్వరమని తెలిసినా మనిషి ధర్మాన్ని ఆచరించడు.

Verse 53

सत्यं सत्यं पुनःसत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । दम्भाचारं परित्यज्य वासुदेवं समर्चयेत् ॥ ५३ ॥

సత్యం, సత్యం, మళ్లీ సత్యం—భుజం ఎత్తి ఇలా ప్రకటిస్తారు. కపటాచారాన్ని విడిచి వాసుదేవుని భక్తితో ఆరాధించాలి.

Verse 54

भूयो भूयो हितं वच्मि भुजमुद्धृत्य नारद । विष्णुः सर्वात्मना पूज्यस्त्याज्यासूया तथानृतम् ॥ ५४ ॥

ఓ నారదా, నేను మళ్లీ మళ్లీ హితవచనం చెబుతున్నాను—భుజం ఎత్తి: విష్ణువును సంపూర్ణంగా పూజించాలి; అసూయను మరియు అసత్యాన్ని విడిచిపెట్టాలి.

Verse 55

क्रोधमूलो मनस्तापः क्रोधः संसारबन्धनम् । धर्मक्षयकरः क्रोधस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५५ ॥

మనోవేదనకు మూలం కోపమే; కోపమే సంసార బంధనం. కోపం ధర్మాన్ని క్షయింపజేస్తుంది; అందుచేత దానిని పూర్తిగా వదలాలి.

Verse 56

काममूलमिदं जन्म कामः पापस्य कारणम् । यशःक्षयकरः कामस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५६ ॥

ఈ దేహధారి జన్మ కోరికమూలమైనది. కోరిక పాపానికి కారణం, యశస్సును క్షీణింపజేస్తుంది; కనుక దానిని విడిచిపెట్టాలి.

Verse 57

समस्तदुःखजालानां मात्सर्यं कारणं स्मृतम् । नरकाणां साधनं च तस्मात्तदपि सन्त्यजेत् ॥ ५७ ॥

సమస్త దుఃఖజాలానికి కారణం మాత్సర్యం (ఈర్ష్య) అని చెప్పబడింది; అది నరకాలకు దారితీసే సాధనమూ. కనుక దానిని పూర్తిగా విడిచిపెట్టాలి.

Verse 58

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । तस्मात्तदभिसंयोज्य परात्मनि सुखी भवेत् ॥ ५८ ॥

మనమే మనుష్యులకు బంధనమూ మోక్షమూ కలిగించే కారణం. కనుక ఆ మనస్సును పరమాత్మలో యోగం చేయగా సుఖి అవుతాడు.

Verse 59

अहो धैर्यमहो धैर्यमहो धैर्यमहो नृणाम् । विष्णौ स्थिते जगन्नाथे न भजन्ति मदोद्धताः ॥ ५९ ॥

అహో, మనుష్యుల ధృష్టత ఎంత ఆశ్చర్యం—ఎంత ధృష్టత—ఎంత ధృష్టత! జగన్నాథుడైన విష్ణువు సమీపంలో ఉన్నా గర్వోద్ధతులు ఆయనను భజించరు.

Verse 60

अनाराध्य जगन्नाथं सर्वधातारमच्युतम् । संसारसागरे मग्नाः कथं पारं प्रयान्ति हि ॥ ६० ॥

జగన్నాథుడైన సర్వధాత అచ్యుతుని ఆరాధించక, సంసారసాగరంలో మునిగినవారు ఎలా అవతలి తీరం చేరగలరు?

Verse 61

अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात् । नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥ ६१ ॥

అచ్యుత, అనంత, గోవింద నామాల ఉచ్చారణమే ఔషధమై అన్ని రోగాలను నశింపజేస్తుంది. ఇది సత్యం, సత్యమే—నేను ప్రకటిస్తున్నాను.

Verse 62

नारायण जगन्नाथ वासुदेव जनार्दन । इतीरयन्ति ये नित्यं ते वै सर्वत्र वन्दिताः ॥ ६२ ॥

ఎవరు నిత్యం నిరంతరం ‘నారాయణ, జగన్నాథ, వాసుదేవ, జనార్దన’ అనే నామాలను జపిస్తారో, వారు నిజంగా సర్వత్రా వందింపబడతారు.

Verse 63

अद्यापि च मुनिश्रेष्ठ ब्रह्माद्या अपि देवताः । यत्प्रभावं न जानन्ति तं याहि शरणं मुने ॥ ६३ ॥

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ఈనాటికీ బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు కూడా ఆయన ప్రభావాన్ని పూర్తిగా తెలియరు. కాబట్టి, ఓ మునీ, ఆయననే శరణు పొందు.

Verse 64

अहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यं दुरात्मनाम् । हृत्पद्मसंस्थितं विष्णुं न विजानन्ति नारद ॥ ६४ ॥

అయ్యో! ఎంత మూర్ఖత్వం, ఎంత మూర్ఖత్వం—దుర్మనస్కులది ఎంత ఘోర మూర్ఖత్వం! హృదయ పద్మంలో నివసించే విష్ణువును వారు గుర్తించరు, ఓ నారదా.

Verse 65

शृणुष्व मुनिशार्दूल भूयो भूयो वदाम्यहम् । हरिः श्रद्धावतां तुष्येन्न धनैर्न च बान्धवैः ॥ ६५ ॥

విను, ఓ మునిశార్దూలా! నేను మళ్లీ మళ్లీ చెబుతున్నాను: హరి శ్రద్ధగలవారితోనే తృప్తి చెందుతాడు; ధనంతో కాదు, బంధువులతో మాత్రమే కూడా కాదు.

Verse 66

बन्धुमत्वं धनाढ्यत्वं पुत्रवत्त्वं च सत्तम । विष्णुभक्तिमतां नॄणां भवेज्जन्मनि जन्मनि ॥ ६६ ॥

హే సత్తమా! విష్ణుభక్తులైన నరులకు జన్మ జన్మాంతరాలలో బంధువుల సమృద్ధి, మహాధనం, పుత్రసౌభాగ్యం కలుగును।

Verse 67

पापमूलमयं देहः पापकर्मरतस्तथा । एतद्विदित्वा सततं पूजनीयो जनार्दनः ॥ ६७ ॥

ఈ దేహం పాపమూలమయమైనది; మనిషి పాపకర్మలలోనూ ఆసక్తుడే. ఇది తెలిసి జనార్దనుని నిత్యం పూజించాలి।

Verse 68

पुत्रमित्रकलत्राद्या बहवः स्युश्च संपदः । हरिपूजारतानां तु भवन्त्येव न संशयः ॥ ६८ ॥

పుత్రులు, మిత్రులు, భార్య మొదలైనవారు మరియు అనేక సంపదలు కలుగవచ్చు; కానీ హరిపూజలో రతులైన వారికి ఇవి నిశ్చయంగా కలుగుతాయి—సందేహం లేదు।

Verse 69

इहामुत्र सुखप्रेप्सुः पूजयेत्सततं हरिम् । इहामुत्रासुखप्रेप्सुः परनिन्दापरो भवेत् ॥ ६९ ॥

ఇహలోకములోను పరలోకములోను సుఖం కోరువాడు హరిని నిత్యం పూజించాలి. ఇహములోనూ అములోనూ దుఃఖం కోరువాడు పరనిందలో ఆసక్తుడవుతాడు।

Verse 70

धिग्जन्म भक्तिहीनानां देवदेवे जनार्दने । सत्पात्रदानशून्यं यत्तद्धनं धिक्पुनः पुनः ॥ ७० ॥

దేవదేవుడైన జనార్దనునందు భక్తిలేనివారి జన్మ ధిక్కారయోగ్యం. సత్పాత్రదానానికి వినియోగించని ధనం కూడా మళ్లీ మళ్లీ ధిక్కారయోగ్యమే।

Verse 71

न नमेद्विष्णवे यस्य शरीरं कर्मभेदिने । पापानामाकरं तद्वै विज्ञेयं मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

కర్మానుసారంగా శరీరభేదం కలిగించు విష్ణువుకు నమస్కరించని వాడిని, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నిశ్చయంగా పాపాల ఆకరమని తెలుసుకొనుము.

Verse 72

सत्पात्रदानरहितं यद्द्र व्यं येन रक्षितम् । चौर्येण रक्षितमिव विद्धि लोकेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥

సత్పాత్రదానం లేకుండా ఎవడు ధనాన్ని కాపాడుతాడో, లోకాలలో అది నిశ్చయంగా దొంగతనంతో కాపాడినట్టే అని తెలుసుకొనుము.

Verse 73

तडिल्लोलश्रिया मत्ताः क्षणभङ्गुरशालिनः । नाराधयन्ति विश्वेशं पशुपाशविमोचकम् ॥ ७३ ॥

మెరుపులా చంచలమైన శ్రీతో మత్తులై, క్షణభంగుర సంపద కలవారు, పశుపాశవిమోచకుడైన విశ్వేశ్వరుని ఆరాధించరు.

Verse 74

सृष्टिस्तु विविधा प्रोक्ता देवासुरविभेदतः । हरिभक्तियुता दैवी तद्धीना ह्यासुरी महा ॥ ७४ ॥

దేవ-అసుర భేదముచే సృష్టి వివిధమని చెప్పబడింది. హరిభక్తి కలది దైవీ; అది లేనిది మహా ఆసురీ.

Verse 75

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र हरिभक्तिपरायणाः । श्रेष्ठाः सर्वत्र विख्याता यतो भक्तिः सुदुर्लभा ॥ ७५ ॥

కాబట్టి, ఓ విప్రేంద్రా, వినుము: హరిభక్తిలో పరాయణులైన వారు సర్వత్ర శ్రేష్ఠులుగా ప్రసిద్ధులు; ఎందుకంటే భక్తి అత్యంత దుర్లభము.

Verse 76

असूयारहिता ये च विप्रत्राणपरायणाः । कामादिरहिता ये च तेषां तुष्यति केशवः ॥ ७६ ॥

అసూయలేని వారు, బ్రాహ్మణుల రక్షణలో పరాయణులు, అలాగే కామాది వికారరహితులు—అటువంటి వారితో కేశవుడు ప్రసన్నుడగును।

Verse 77

सम्मार्जनादिना ये तु विष्णुशुश्रूषणे रताः । सत्पात्रदाननिरताः प्रयान्ति परमं पदम् ॥ ७७ ॥

చీపురు వేయడం, శుభ్రపరచడం వంటి సేవలతో విష్ణు-శుశ్రూషలో రతులై, సత్పాత్రదానంలో నిమగ్నులైన వారు పరమపదాన్ని పొందుతారు।

Verse 78

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे हरिभक्ति लक्षणं नामचतुस्त्रिंशोऽध्यायः ॥ ३४ ॥

ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణము పూర్వభాగము మొదటి పాదములో ‘హరిభక్తి-లక్షణం’ అను ముప్పై నాలుగవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।