Shloka 53
Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
न कामये भर्तृविनाकृता सुखं न कामये भर्त॒विनाकृता दिवम् । न कामये भर्तविनाकृता श्रियं न भर्तहीना व्यवसामि जीवितुम्,पतिके बिना यदि कोई सुख मिलता है तो वह मुझे नहीं चाहिये। पतिदेवके बिना मैं स्वर्गलोकमें भी जानेकी इच्छा नहीं रखती। पतिके बिना मुझे धन-सम्पत्तिकी भी इच्छा नहीं है। अधिक क्या कहूँ, मैं पतिके बिना जीवित रहना भी नहीं चाहती
na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ sukhaṃ na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ divam | na kāmaye bhartṛ-vinākṛtāṃ śriyaṃ na bhartṛ-hīnā vyavasāmi jīvitum ||
భర్త లేక లభించే సుఖం నాకు వద్దు. భర్త లేక స్వర్గం కూడా నాకు వద్దు. భర్త లేక ఐశ్వర్యం కూడా నాకు వద్దు. నిజంగా, భర్తలేక జీవించాలనే సంకల్పం కూడా నాకు లేదు.
यम उवाच
Educational Q&A
The verse upholds pativratā-dharma: ethical steadfastness and single-minded loyalty in marriage, valuing righteous relational duty over personal pleasure, wealth, or even heavenly reward.
In a dialogue where Yama is the speaker, the statement emphasizes an uncompromising stance: the speaker rejects all desirable goals—comfort, heaven, and prosperity—if separated from the husband, presenting devotion as the decisive motive guiding action.