Shloka 13
योद्धालोग युद्धमें किसी तरह चैन न पाकर युधिष्छिरकी सेनामें घुसने लगे। उन्हें तितर- बितर और युद्धसे विमुख हुआ देख घटोत्कचको बड़ा रोष हुआ ।। आस्थाय तं काउचनरत्नचित्रं रथोत्तमं सिंहवत् संननाद । वैकर्तनं कर्णमुपेत्य चापि विव्याध वज़प्रतिमै: पृषत्कै:,वह सुवर्ण एवं रत्नोंसे जटित होनेके कारण विचित्र शोभायुक्त उत्तम रथपर आरूढ़ हो सिंहके समान गर्जना करने लगा और वैकर्तन कर्णके पास जाकर उसे वच्ञतुल्य बाणोंद्वारा बींधने लगा
yoddhālog yuddheṁ kisī tarah caina na pākar yudhiṣṭhirakī senāmeṁ ghusne lage | tān titar-bitarān yuddhase vimukhān dṛṣṭvā ghaṭotkaco mahān roṣam āpede || āsthāya taṁ kāñcanaratnacitraṁ rathottamaṁ siṁhavat saṁnanāda | vaikartanaṁ karṇam upetya cāpi vivyādha vajrapratimaiḥ pṛṣatkaiḥ ||
సంజయుడు పలికెను—యుద్ధపు గందరగోళంలో క్షణమాత్రమూ సుఖం లభించక యోధులు యుధిష్ఠిరుని సేనలోకి చొచ్చుకుపోయిరి. వారిని చెదరిపోయి యుద్ధమునకు విముఖులైయుండుట చూచి ఘటోత్కచుడు ఘోర క్రోధముతో ఉవ్వెత్తున లేచెను. స్వర్ణరత్నవిచిత్రముగా అలంకృతమైన శ్రేష్ఠ రథమును అధిరోహించి సింహమువలె గర్జించెను; తదుపరి వైకర్తన కర్ణుని సమీపించి వజ్రసమానమైన భయంకర బాణములతో అతనిని విద్ధించెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how quickly fear and disarray in war can trigger harsher retaliation: when fighters lose steadiness and turn away, a powerful champion responds with intensified force. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s recurring warning that anger (roṣa) amplifies violence and accelerates the spiral of destruction, even when framed within kṣatriya duty.
Some warriors, unable to find relief in the battle, push into Yudhiṣṭhira’s formation but become scattered and begin to withdraw. Ghaṭotkaca, enraged at this sight, mounts his gem-and-gold-adorned chariot, roars like a lion, approaches Karṇa, and strikes him with thunderbolt-like arrows.