Shloka 8
आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च
Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration
उशनसो दुहिता देवयानी; वृषपर्वणश्न दुहिता शर्मिष्ठा नाम,दक्षसे अदिति, अदितिसे विवस्वान् (सूर्य), विवस्वानसे मनु, मनुसे इला, इलासे पुरूरवा, पुरूरवासे आयु, आयुसे नहुष और नहुषसे ययातिका जन्म हुआ। ययातिकी दो पत्नियाँ थीं पहली शुक्राचार्यकी पुत्री देवयानी तथा दूसरी वृषपर्वाकी पुत्री शर्मिष्ठा
Vaiśampāyana uvāca: Uśanaso duhitā Devayānī; Vṛṣaparvaṇaś ca duhitā Śarmiṣṭhā nāma. Dakṣāt Aditiḥ, Aditer Vivasvān (Sūryaḥ), Vivasvataḥ Manuḥ, Manoḥ Ilā, Ilāyāḥ Purūravāḥ, Purūravasaḥ Āyuḥ, Āyoḥ Nahuṣaḥ, Nahuṣāt Yayātiḥ jātaḥ. Yayāteḥ dve patnyau—prathamā Śukrācāryasya putrī Devayānī, dvitīyā Vṛṣaparvaṇaḥ putrī Śarmiṣṭhā.
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—ఉశనసుడు (శుక్రాచార్యుడు) కుమార్తె దేవయానీ; వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠా అని పేరుగలది. దక్షుని నుండి అదితి, అదితి నుండి వివస్వాన్ (సూర్యుడు), వివస్వానుని నుండి మనువు, మనువుని నుండి ఇళా, ఇళా నుండి పురూరవుడు, పురూరవుని నుండి ఆయువు, ఆయువు నుండి నహుషుడు, నహుషుని నుండి యయాతి జన్మించారు. యయాతికి రెండు భార్యలు—శుక్రాచార్యుని కుమార్తె దేవయానీ, వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠా.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the weight of lineage and lawful social bonds: personal relationships (especially marriage) are not merely private but shape dynastic continuity and moral responsibility, setting the stage for later ethical consequences in Yayāti’s story.
Vaiśampāyana recounts a genealogical chain leading to King Yayāti and identifies his two wives—Devayānī (daughter of Śukra) and Śarmiṣṭhā (daughter of Vṛṣaparvan)—establishing key characters and relationships for the ensuing episode.