Shloka 12
वंशानुकीर्तनम् — Genealogical Recitation from Dakṣa to Yayāti and the Establishment of the Paurava Line
रुवन्ति रावान् मधुरान् षट्पदा मधुलिप्सव: । तत्र प्रदेशांश्व बहून् कुसुमोत्करमण्डितान्,उस वनमें पुष्परूपी विचित्र वस्त्र धारण करनेवाले वृक्ष अद्भुत शोभा पा रहे थे। फूलोंके भारसे झुके हुए उनके कोमल पल््लवोंपर बैठे हुए मधुलोभी भ्रमर मधुर गुंजार कर रहे थे। राजा दुष्यन्तने वहाँ बहुत-से ऐसे रमणीय प्रदेश देखे जो फूलोंके ढेरसे सुशोभित तथा लतामण्डपोंसे अलंकृत थे। मनकी प्रसन्नताको बढ़ानेवाले उन मनोहर प्रदेशोंका अवलोकन करके उस समय महातेजस्वी राजाको बड़ा हर्ष हुआ
ruvanti rāvān madhurān ṣaṭpadā madhulipsavaḥ | tatra pradeśāṁś ca bahūn kusumotkaramaṇḍitān |
వైశంపాయనుడు పలికెను—అక్కడ మధులాలస భ్రమరాలు మధుర ధ్వనులతో గుంజారించుచుండెను. ఆ వనంలో రాజు పుష్పరాశులతో అలంకరించబడిన, లతాపుష్పసంపదతో శోభించిన అనేక రమణీయ ప్రదేశాలను చూశాడు. మనస్సు ఆనందాన్ని పెంపొందించే ఆ మనోహర స్థలాలను దర్శించి, తేజోవంతుడైన రాజు దుష్యంతుడు ఆ సమయంలో పరమానందంతో నిండిపోయాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how contact with a harmonious natural setting can elevate the mind and produce wholesome joy; it frames the king’s experience as a refined, non-violent delight that steadies and refreshes one’s inner state.
Vaiśampāyana describes a forest scene: honey-seeking bees hum sweetly, and many regions are richly adorned with heaps of flowers. King Duṣyanta observes these charming places and feels great happiness.