Shloka 38
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
याज उवाच याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजाभिमन्त्रितम् । कथं काम न संदध्यात् सा त्वं विप्रेहि तिष्ठ वा,याजने कहा--इस हविष्यको स्वयं याजने पकाकर तैयार किया है और उपयाजने इसे अभिमन्त्रित किया है; अतः तुम आओ या वहीं खड़ी रहो, यह हविष्य यजमानकी कामनाको पूर्ण कैसे नहीं करेगा?
Translation
యాజుడు పలికెను— “ఈ హవిష్యాన్ని నేనే వండించి సిద్ధం చేసితిని; ఉపయాజుడు దీనిని మంత్రబలంతో అభిమంత్రించెను. అటువంటిది యజమానుని కోరికను ఎలా నెరవేర్చదు? నీవు రా, లేక అక్కడే నిలుచుండుము.”
Word by Word
याजःYāja (proper name)
याजः:
Karta
TypeNoun
Rootयाज
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
याजेनby Yāja
याजेन:
Karana
TypeNoun
Rootयाज
FormMasculine, Instrumental, Singular
श्रपितम्cooked/prepared
श्रपितम्:
TypeVerb
Rootश्रप्
Formक्त, Neuter, Nominative/Accusative, Singular
हव्यम्oblation; sacrificial offering
हव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
उपयाजाभिमन्त्रितम्consecrated/enchanted by Upayāja (with mantras)
उपयाजाभिमन्त्रितम्:
TypeVerb
Rootअभि-मन्त्र्
Formक्त, Neuter, Nominative/Accusative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
कामO dear / O beloved (address)
काम:
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संदध्यात्would accomplish/bring about
संदध्यात्:
TypeVerb
Rootसम्-धा
FormOptative (Vidhi-lin), 3, Singular
साthat (she/it)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
विप्रेहिcome forth/come here
विप्रेहि:
TypeVerb
Rootवि-प्र-इ
FormImperative (Lot), 2, Singular
तिष्ठstand; stay
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था
FormImperative (Lot), 2, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Speaker
याज उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes