Adhyaya 79

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भक्तिमहिमवर्णनं नामाष्टसप्ततितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं पूज्यो महादेवो मर्त्यैर्मन्दैर्महामते कल्पायुषैर् अल्पवीर्यैर् अल्पसत्त्वैः प्रजापतिः

ఇట్లు శ్రీలింగమహాపురాణ పూర్వభాగంలో ‘భక్తిమహిమావర్ణనం’ అనే ఎనభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ప్రారంభమైంది. ఋషులు పలికిరి—ఓ మహామతీ! మందబుద్ధి, ఈ కల్పంలో అల్పాయుష్కులు, అల్పవీర్యులు, అల్పసత్త్వులు అయిన మానవులు ప్రజాపతి మహాదేవుని ఎలా పూజించగలరు?

Verse 2

संवत्सरसहस्रैश् च तपसा पूज्य शङ्करम् न पश्यन्ति सुराश्चापि कथं देवं यजन्ति ते

వేల సంవత్సరాలు తపస్సుతో శంకరుని పూజించినా దేవతలకైనా ఆయన దర్శనం కలగదు. ఆ దేవుని చూడలేకపోతే, వారు ఆయనను నిజంగా ఎలా యజించగలరు?

Verse 3

सूत उवाच कथितं तथ्यम् एवात्र युष्माभिर् मुनिपुङ्गवाः तथापि श्रद्धया दृश्यः पूज्यः संभाष्य एव च

సూతుడు అన్నాడు—ఓ మునిపుంగవులారా, మీరు ఇక్కడ చెప్పింది నిజమే. అయినా శ్రద్ధతో ఆయనను ఆశ్రయించాలి—భక్తితో దర్శించాలి, పూజించాలి, వినయంగా సంభాషించాలి.

Verse 4

प्रसंगाच्चैव सम्पूज्य भक्तिहीनैरपि द्विजाः भावानुरूपफलदो भगवानिति कीर्तितः

ఓ ద్విజులారా, సందర్భవశాత్తు భక్తి లేకపోయినా పూజ చేసినా, భగవంతుడు ‘భావానికి తగిన ఫలాన్ని ఇచ్చేవాడు’ అని కీర్తించబడుతున్నాడు.

Verse 5

उच्छिष्टः पूजयन्याति पैशाचं तु द्विजाधमः संक्रुद्धो राक्षसं स्थानं प्राप्नुयान् मूढधीर् द्विजाः

ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఉచ్ఛిష్ట స్థితిలో పూజ చేసే అధమ ద్విజుడు పిశాచ స్థితిని పొందుతాడు. మోహబుద్ధితో కోపంలో పూజిస్తే రాక్షస స్థానాన్ని పొందుతాడు.

Verse 6

अभक्ष्यभक्षी सम्पूज्य याक्षं प्राप्नोति दुर्जनः गानशीलश् च गान्धर्वं नृत्यशीलस्तथैव च

అభక్ష్యాన్ని భక్షించే దుర్జనుడు పూజ చేసినా యక్ష స్థితిని పొందుతాడు. గానంలో ఆసక్తి ఉన్నవాడు గంధర్వ స్థితిని, నృత్యంలో ఆసక్తి ఉన్నవాడు అలాగే తగిన స్థితిని పొందుతాడు.

Verse 7

ख्यातिशीलस् तथा चान्द्रं स्त्रीषु सक्तो नराधमः मदार्तः पूजयन् रुद्रं सोमस्थानमवाप्नुयात्

ఖ్యాతిశీలుడైనా, చంద్రస్వభావుడైనా, స్త్రీలపై ఆసక్తుడై మదంతో బాధపడే నరాధముడైనా—రుద్రుని పూజిస్తే సోమస్థానం (చంద్రలోకం) పొందుతాడు.

Verse 8

गायत्र्या देवमभ्यर्च्य प्राजापत्यमवाप्नुयात् ब्राह्मं हि प्रणवेनैव वैष्णवं चाभिनन्द्य च

గాయత్రీమంత్రంతో దేవుని అర్చిస్తే ప్రాజాపత్యపదం లభిస్తుంది; కేవలం ప్రణవం (ఓం) ద్వారానే బ్రాహ్మపదం సిద్ధిస్తుంది; భక్తితో అభినందన-స్తుతి చేస్తే వైష్ణవపదమూ లభిస్తుంది.

Verse 9

श्रद्धया सकृदेवापि समभ्यर्च्य महेश्वरम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रैः सार्धं प्रमोदते

శ్రద్ధతో ఒక్కసారి మాత్రమే మహేశ్వరుని సమ్యకంగా అర్చించినా జీవుడు రుద్రలోకాన్ని పొందుతాడు; రుద్రలోకానికి చేరి రుద్రగణులతో కలిసి ఆనందిస్తాడు.

Verse 10

संशोध्य च शुभं लिङ्गम् अमरासुरपूजितम् जलैः पूतैस्तथा पीठे देवमावाह्य भक्तितः

దేవతలచే పూజింపబడిన, అసురులలోనూ గౌరవింపబడిన ఆ శుభలింగాన్ని ముందుగా శుద్ధి చేయాలి; తరువాత పవిత్ర జలాలతో స్నాపించి, పీఠంపై భక్తితో దేవుని ఆవాహన చేయాలి.

Verse 11

दृष्ट्वा देवं यथान्यायं प्रणिपत्य च शङ्करम् कल्पिते चासने स्थाप्य धर्मज्ञानमये शुभे

విధి ప్రకారం దేవుని దర్శించి, శంకరునికి నమస్కరించి, ధర్మజ్ఞానమయమైన శుభంగా సిద్ధం చేసిన ఆసనంపై ఆయనను స్థాపించాలి.

Verse 12

वैराग्यैश्वर्यसम्पन्ने सर्वलोकनमस्कृते ओङ्कारपद्ममध्ये तु सोमसूर्याग्निसंभवे

వైరాగ్యైశ్వర్యసంపన్నుడవై, సర్వలోకనమస్కృతుడవైన ప్రభూ! ఓంకారపద్మమధ్యంలో మీరు సోమ-సూర్య-అగ్ని త్రివిధ తేజస్సుగా అవతరించి ప్రకాశిస్తారు।

Verse 13

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं दत्त्वा रुद्राय शंभवे स्नापयेद्दिव्यतोयैश् च घृतेन पयसा तथा

రుద్రుడైన మంగళస్వరూప శంభువుకు పాద్యము, ఆచమనీయం, అర్ఘ్యము సమర్పించి, దివ్యజలాలతోను అలాగే నెయ్యితోను పాలతోను శివలింగాన్ని స్నాపించాలి।

Verse 14

दध्ना च स्नापयेद्रुद्रं शोधयेच्च यथाविधि ततः शुद्धांबुना स्नाप्य चन्दनाद्यैश् च पूजयेत्

పెరుగుతో రుద్రుని స్నాపించి, విధి ప్రకారం శోధన చేయాలి; ఆపై శుద్ధజలంతో స్నానం చేయించి, చందనాది ఉపచారాలతో పూజించాలి।

Verse 15

रोचनाद्यैश् च सम्पूज्य दिव्यपुष्पैश् च पूजयेत् बिल्वपत्रैरखण्डैश् च पद्मैर्नानाविधैस् तथा

రోచనాది పవిత్ర లేపనాలతో సమ్యక్ పూజించి, దివ్య పుష్పాలతో ఆరాధించాలి; అలాగే అఖండ బిల్వపత్రాలు మరియు నానావిధ పద్మాలను సమర్పించాలి।

Verse 16

नीलोत्पलैश् च राजीवैर् नद्यावर्तैश् च मल्लिकैः चम्पकैर् जातिपुष्पैश्च बकुलैः करवीरकैः

నీలోత్పలాలు, రాజీవాలు, నంద్యావర్త పుష్పాలు, మల్లిక, చంపక, జాతి పుష్పాలు, బకులం, కరవీర పుష్పాలతో (శివలింగాన్ని) పూజించాలి।

Verse 17

शमीपुष्पैर् बृहत्पुष्पैर् उन्मत्तागस्त्यजैरपि अपामार्गकदम्बैश् च भूषणैरपि शोभनैः

శమీ పుష్పాలు, పెద్ద పుష్పాలు, ఉన్మత్తా మరియు అగస్త్య పుష్పాలు, అలాగే అపామార్గం, కదంబ పుష్పాలు మరియు శోభనమైన భూషణాలతో శివలింగాన్ని అలంకరించాలి. పాశబద్ధమైన పశువును విమోచించే పతి (శివ) పూజ ఇలాగా వైభవిస్తుంది.

Verse 18

दत्त्वा पञ्चविधं धूपं पायसं च निवेदयेत् दधिभक्तं च मध्वाज्यपरिप्लुतमतः परम्

ఐదు విధాల ధూపాన్ని అర్పించి పాయసం (క్షీరం) నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. అనంతరం ఉత్తమ అర్పణగా దధిభక్తం (పెరుగు అన్నం)ను తేనె మరియు నెయ్యితో బాగా సिक्तం చేసి అర్పించాలి. ఇలా శివలింగ ఉపచారాలు సంపూర్ణమవుతాయి.

Verse 19

शुद्धान्नं चैव मुद्गान्नं षड्विधं च निवेदयेत् अथ पञ्चविधं वापि सघृतं विनिवेदयेत्

శుద్ధ అన్నం మరియు ముద్గాన్నం (పెసర అన్నం)ను ఆరు విధాలుగా నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. లేదా నెయ్యితో కూడిన ఐదు విధాల భోజనాలను అర్పించవచ్చు. ఇలా భక్తుడు పతి శివునికి భక్తితో నైవేద్యం సమర్పిస్తాడు.

Verse 20

केवलं चापि शुद्धान्नम् आढकं तण्डुलं पचेत् कृत्वा प्रदक्षिणं चान्ते नमस्कृत्य मुहुर्मुहुः

కేవలం శుద్ధ అన్నమును కూడా—ఒక ఆఢక పరిమాణం బియ్యం తీసుకొని—వండాలి. తరువాత చివరలో ప్రదక్షిణ చేసి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించాలి.

Verse 21

स्तुत्वा च देवमीशानं पुनः सम्पूज्य शङ्करम् ईशानं पुरुषं चैव अघोरं वाममेव च

ఈశాన దేవుని స్తుతించి, మళ్లీ శంకరుని యథావిధిగా పూజించాలి. తరువాత శివుని ఈశాన, పురుష (తత్పురుష), అఘోర మరియు వామ (వామదేవ) రూపాలుగా ధ్యానించి భక్తితో ఆరాధించాలి.

Verse 22

सद्योजातं जपंश्चापि पञ्चभिः पूजयेच्छिवम् अनेन विधिना देवः प्रसीदति महेश्वरः

సద్యోజాత మంత్రాన్ని జపిస్తూ పంచబ్రహ్మ విధానంతో శివుని పూజించాలి; ఈ విధానంతోనే దేవుడు మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడవుతాడు।

Verse 23

वृक्षाः पुष्पादिपत्राद्यैर् उपयुक्ताः शिवार्चने गावश्चैव द्विजश्रेष्ठाः प्रयान्ति परमां गतिम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! వృక్షాల పుష్పాలు, ఆకులు మొదలైనవి శివార్చనలో వినియోగించబడితే, అలాగే గోవులు కూడా—అన్నీ పరమగతిని పొందుతాయి।

Verse 24

पूजयेद्यः शिवं रुद्रं शर्वं भवमजं सकृत् स याति शिवसायुज्यं पुनरावृत्तिवर्जितम्

ఎవడు ఒక్కసారైనా శివుడు—రుద్రుడు, శర్వుడు, భవుడు, అజుడు—అని పూజిస్తాడో, అతడు శివసాయుజ్యాన్ని పొంది పునరావృత్తి లేనివాడవుతాడు।

Verse 25

अर्चितं परमेशानं भवं शर्वमुमापतिम् सकृत्प्रसंगाद्वा दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

పూజింపబడిన పరమేశానుడు—భవుడు, శర్వుడు, ఉమాపతి—ని ఒక్కసారి, యాదృచ్ఛికంగానైనా దర్శించినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 26

पूजितं वा महादेवं पूज्यमानमथापि वा दृष्ट्वा प्रयाति वै मर्त्यो ब्रह्मलोकं न संशयः

మహాదేవుని పూజ పూర్తై ఉండినా లేదా జరుగుతున్నా—ఆ పూజను కేవలం దర్శించిన మాత్రాన మానవుడు నిస్సందేహంగా బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 27

श्रुत्वानुमोदयेच्चापि स याति परमां गतिम् यो दद्याद् घृतदीपं च सकृल्लिङ्गस्य चाग्रतः

ఇది విని భక్తితో సమ్మతించువాడు పరమగతిని పొందును. మరి లింగమునకు ముందర ఒక్కసారైనా ఘృతదీపం సమర్పించువాడు పశువును బంధించే పాశములను శిథిలపరచి పతి శివసన్నిధిలో పరమపదమును చేరును.

Verse 28

स तां गतिम् अवाप्नोति स्वाश्रमैर् दुर्लभां स्थिराम् दीपवृक्षं पार्थिवं वा दारवं वा शिवालये

తన తమ ఆశ్రమాలలో స్థిరులైనవారికీ దుర్లభమైన ఆ స్థిరగతిని అతడు పొందును. శివాలయంలో మట్టితో గాని చెక్కతో గాని చేసిన దీపవృక్షం (దీపస్తంభం) ప్రతిష్ఠించుట వలన ఆ గతి లభించును.

Verse 29

दत्त्वा कुलशतं साग्रं शिवलोके महीयते आयसं ताम्रजं वापि रौप्यं सौवर्णिकं तथा

శతకుటుంబాలకు ఉపకారకమైన సంపూర్ణ దానం ఇచ్చినవాడు శివలోకంలో మహిమ పొందును. (ఆ దానం) ఇనుము, తామ్రం, వెండి మరియు బంగారంతో చేసినదై ఉండవచ్చు.

Verse 30

शिवाय दीपं यो दद्याद् विधिना वापि भक्तितः सूर्यायुतसमैः श्लक्ष्णैर् यानैः शिवपुरं व्रजेत्

విధిగా గాని కేవలం భక్తితో గాని శివునికి దీపం అర్పించువాడు, పదివేల సూర్యుల వంటి కాంతితో మెరిసే సుందర యానములపై శివపురమునకు చేరును.

Verse 31

कार्तिके मासि यो दद्याद् घृतदीपं शिवाग्रतः सम्पूज्यमानं वा पश्येद् विधिना परमेश्वरम्

కార్తిక మాసంలో శివుని ముందర ఘృతదీపం అర్పించువాడు, లేదా విధిగా పూజింపబడుచున్న పరమేశ్వరుని దర్శించువాడు, శివభక్తిజనిత శుభఫలమును పొందును.

Verse 32

स याति ब्रह्मणो लोकं श्रद्धया मुनिसत्तमाः आवाहनं सुसान्निध्यं स्थापनं पूजनं तथा

హే మునిశ్రేష్ఠులారా, ఎవడు శ్రద్ధతో లింగంలో ప్రభువును ఆవాహనము చేసి, శుభసాన్నిధ్యస్థాపన, ప్రతిష్ఠాపన మరియు పూజను నిర్వహిస్తాడో, వాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 33

सम्प्रोक्तं रुद्रगायत्र्या आसनं प्रणवेन वै पञ्चभिः स्नपनं प्रोक्तं रुद्राद्यैश् च विशेषतः

ఆసనము రుద్రగాయత్రీతోను, అలాగే ప్రణవం (ఓం)తోను విధించబడింది। స్నపనము (అభిషేకము) ఐదు శుద్ధి-మంత్రాలతో, ప్రత్యేకంగా రుద్రమంత్రాదులతో బోధించబడింది।

Verse 34

एवं सम्पूजयेन्नित्यं देवदेवमुमापतिम् ब्रह्माणं दक्षिणे तस्य प्रणवेन समर्चयेत्

ఇలా నిత్యం దేవదేవుడైన ఉమాపతిని సమ్యక్‌గా పూజించాలి। ఆయన కుడి వైపున బ్రహ్మను కూడా ప్రణవం (ఓం)తో సమర్చన చేయాలి।

Verse 35

उत्तरे देवदेवेशं विष्णुं गायत्रिया यजेत् वह्नौ हुत्वा यथान्यायं पञ्चभिः प्रणवेन च

తదుపరి ఉత్తర దిశలో దేవదేవేశుడైన విష్ణువును గాయత్రీతో యజించాలి। అలాగే నియమానుసారం అగ్నిలో హవిస్సు అర్పించి, ప్రణవం (ఓం)తో కూడిన ఐదు ఆహుతులనూ సమర్పించాలి।

Verse 36

स याति शिवसायुज्यम् एवं सम्पूज्य शङ्करम् इति संक्षेपतः प्रोक्तो लिङ्गार्चनविधिक्रमः

ఇలా శంకరుని సమ్యక్‌గా పూజించినవాడు శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు। సంక్షేపంగా ఇదే లింగార్చన విధిక్రమమని చెప్పబడింది।

Verse 37

व्यासेन कथितः पूर्वं श्रुत्वा रुद्रमुखात्स्वयम्

పూర్వం వ్యాసుడు స్వయంగా రుద్రుని ముఖమునుండి విని ఈ ఉపదేశాన్ని వివరించాడు. ఈ విధంగా ఇది పతిరూప శివుని ప్రత్యక్ష ప్రకటనగా, బద్ధమైన పశు-జీవుని విమోచనార్థం నిలిచింది.