Adhyaya 28

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तविशो ऽध्याय व्यास उवाच एवं वनाश्रमे स्थित्वा तृतीयं भागमायुषः / चतुर्थमायुषो भागं संन्यासेन नयेत् क्रमात्

వ్యాసుడు పలికెను—ఇలా వానప్రస్థాశ్రమంలో ఉండి ఆయుష్షు యొక్క మూడవ భాగాన్ని గడిపి, ఆపై క్రమంగా నాల్గవ భాగాన్ని సన్న్యాసంలో నడిపించాలి।

Verse 2

अग्नीनात्मनी संस्थाप्य द्विजः प्रव्रजितो भवेत् / योगाभ्यासरतः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः

పవిత్ర అగ్నులను తన ఆత్మలోనే స్థాపించి ద్విజుడు ప్రవ్రజితుడై (సంన్యాసిగా) కావలెను—యోగాభ్యాసంలో నిమగ్నుడై, శాంతచిత్తుడై, బ్రహ్మవిద్యలో పరాయణుడై।

Verse 3

यदा मनसि संजातं वैतृष्ण्यं सर्ववस्तुषु / तदा संन्यासमिच्छेच्च पतितः स्याद् विपर्यये

మనస్సులో సమస్త విషయాల పట్ల నిజమైన వైతృష్ణ్యము (వైరాగ్యము) జన్మించినప్పుడు మాత్రమే సంన్యాసాన్ని కోరవలెను; దానికి విరుద్ధంగా—అంతర్వైరాగ్యం లేక సంన్యాసం కోరితే—పతితుడవుతాడు।

Verse 4

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा पुनः / दान्तः पक्वकषायो ऽसौ ब्रह्माश्रममुपाश्रयेत्

ప్రాజాపత్య యజ్ఞాన్ని—లేదా మరల ఆగ్నేయ ఇష్టిని—విధివిధానంగా నిర్వహించి, దాంతుడై ‘పక్వకషాయుడు’ (దోషరసాలు శమించినవాడు) అయిన వాడు బ్రహ్మాశ్రమం, అనగా బ్రహ్మచర్యధర్మాన్ని ఆశ్రయించవలెను।

Verse 5

ज्ञानसंन्यासिनः केचिद् वेदसंन्यासिनः परे / कर्मसंन्यासिनस्त्वन्ये त्रिविधाः परिकीर्तिताः

కొంతమంది జ్ఞానసంన్యాసులు, మరికొందరు వేదసంన్యాసులు; ఇంకొందరు కర్మసంన్యాసులు—ఇలా సంన్యాసం మూడు విధాలుగా కీర్తించబడింది।

Verse 6

यः सर्वसङ्गनिर्मुक्तो निर्द्वन्द्वश्चैव निर्भयः / प्रोच्यते ज्ञानसंन्यासी स्वात्मन्येव व्यवस्थितः

సర్వ సంగముల నుండి విముక్తుడై, ద్వంద్వాతీతుడై, నిర్భయుడై ఉన్నవాడు—జ్ఞానసంన్యాసి అని చెప్పబడును; అతడు స్వాత్మలోనే స్థిరంగా నిలిచియుంటాడు।

Verse 7

वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशी निष्परिग्रहः / प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेन्द्रियः

అతడు నిత్యం వేదమునే అభ్యసించాలి; ఆశలేని వాడై, అపరిగ్రహిగా ఉండాలి. ఇంద్రియజయుడై మోక్షకాంక్షి అయినవాడే ‘వేదసంన్యాసి’ అని చెప్పబడును.

Verse 8

यस्त्वग्नीनात्मसात्कृत्वा ब्रह्मार्पणपरो द्विजः / ज्ञेयः स कर्मसंन्यासी महायज्ञपरायणः

యే ద్విజుడు యజ్ఞాగ్నులను తనలోనే అంతర్గతం చేసుకొని, బ్రహ్మార్పణమునకు పరుడై ఉంటాడో, అతడిని కర్మసంన్యాసి అని తెలుసుకో; అతడు మహాయజ్ఞపరాయణుడు.

Verse 9

त्रयाणामपि चैतेषां ज्ञानी त्वभ्यधिको मतः / न तस्य विद्यते कार्यं न लिङ्गं वा विपश्चितः

ఈ ముగ్గురిలోనూ తత్త్వజ్ఞుడైన జ్ఞానియే అత్యుత్తముడని భావించబడును. ఆ వివేకికి చేయవలసిన కర్తవ్యం లేదు; గుర్తింపునకు బాహ్య లింగమూ లేదు.

Verse 10

निर्ममो निर्भयः शान्तो निर्द्वन्द्वः पर्णभोजनः / जीर्णकौपीनवासाः स्यान्नग्नो वा ध्यानतत्परः

మమకారరహితుడై, నిర్భయుడై, శాంతుడై, ద్వంద్వాతీతుడై అతడు ఆకులాహారం చేయాలి. జీర్ణ కౌపీనము ధరించాలి—లేదా నగ్నుడై ఉండవచ్చు—ధ్యానమునకు పూర్తిగా తత్పరుడై ఉండాలి.

Verse 11

ब्रह्मचारी मिताहारो ग्रामादन्नं समाहरेत् / अध्यात्ममतिरासीत निरपेक्षो निरामिषः

బ్రహ్మచారిగా, మితాహారిగా ఉండి అతడు గ్రామమునుండి భిక్షాన్నం సమాహరించాలి. అతని మతి అధ్యాత్మమునే స్థిరంగా ఉండాలి; అతడు నిరపేక్షుడై, నిరామిషుడై ఉండాలి.

Verse 12

आत्मनैव सहायेन सुखार्थं विचरेदिह / नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम्

ఈ లోకంలో ఆత్మనే సహాయకుడిగా చేసుకొని నిజమైన శ్రేయస్సుకోసం సంచరించాలి; మరణాన్ని ఆనందించకూడదు, జీవనాన్నీ ఆనందించకూడదు।

Verse 13

कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा / नाध्येतव्यं न वक्तव्यं श्रोतव्यं न कदाचन / एवं ज्ञात्वा परो योगी ब्रह्मभूयाय कल्पते

అతడు కేవలం కాలాన్నే ఎదురుచూడాలి, జీతగాడు ఆజ్ఞ కోసం ఎదురుచూసినట్లు. అధ్యయనం చేయకూడదు, మాట్లాడకూడదు, ఎప్పుడూ వినకూడదు. ఇలా తెలిసిన పరమయోగి బ్రహ్మభావానికి యోగ్యుడవుతాడు।

Verse 14

एकवासाथवा विद्वान् कौपीनाच्छादनस्तथा / मुण्डी शिखी वाथ भवेत् त्रिदण्डी निष्परिग्रहः / काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः

విద్వాన్ సన్యాసి ఒక వస్త్రమే ధరించవచ్చు లేదా కౌపీనంతో మాత్రమే ఆవరించబడవచ్చు. అతడు ముండితుడై ఉండవచ్చు లేదా శిఖాధారిగా ఉండవచ్చు; త్రిదండం ధరించి, పరిగ్రహరహితుడై ఉండాలి. కాషాయవస్త్రాలు ధరించి సదా ధ్యానయోగంలో పరాయణుడై ఉండాలి।

Verse 15

ग्रामान्ते वृक्षमूले वा वसेद् देवालये ऽपि वा / समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः / भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत् क्वचित्

అతడు గ్రామాంతంలో, చెట్టు మూలంలో, లేదా దేవాలయంలోనైనా నివసించాలి. శత్రువులోనూ మిత్రులోనూ, అలాగే మాన-అపమానాలలో సమభావంగా ఉండాలి. భిక్షతోనే నిత్యం జీవించాలి; ఎప్పుడూ అనేక రకాల ఆహారం కోరేవాడిగా కాకూడదు।

Verse 16

यस्तु मोहेन वालस्यादेकान्नादी भवेद् यतिः / न तस्य निष्कृतिः काचिद् धर्मशास्त्रेषु कथ्यते

కానీ మోహవశాత్తు యతి బాలిషుడై అలసత్వానికి లోనై—పేరుకే ఏకాన్నాది అయ్యితే—అతనికి ధర్మశాస్త్రాలలో ఏ ప్రాయశ్చిత్తమూ చెప్పబడలేదు।

Verse 17

रागद्वेषविमुक्तात्मा समलोष्टाश्मकाञ्चनः / प्राणिहंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात् सर्वनिस्पृहः

రాగద్వేషముల నుండి విముక్తమైన హృదయంతో, మట్టిగడ్డ, రాయి, బంగారాన్ని సమానంగా చూచి; ప్రాణిహింసను విడిచి; మౌనంగా వాక్సంయమంలో నిలిచి—సర్వస్పృహలేని వాడవుతాడు.

Verse 18

दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् / सत्यपूतां वदेद् वाणीं मनः पूतं समाचरेत्

జాగ్రత్త దృష్టితో శుద్ధి చేసుకొని పాదం ఉంచాలి; వస్త్రంతో వడకట్టి శుద్ధమైన నీటిని త్రాగాలి; సత్యంతో శుద్ధమైన వాక్యాన్ని పలకాలి; శుద్ధమైన మనస్సుతో ఆచరించాలి.

Verse 19

नैकत्र निवसेद् देशे वर्षाभ्यो ऽन्यत्र भिक्षुकः / स्नानशौचरतो नित्यं कमण्डलुकरः शुचिः

భిక్షువు వర్షాకాలాన్ని తప్ప ఒకే చోట నివసించకూడదు; ఇతర కాలాల్లో ఇతరత్రా సంచరించాలి. నిత్యం స్నానం, శౌచశుద్ధిలో నిమగ్నుడై, కమండలును ధరించి శుచిగా ఉండాలి.

Verse 20

ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत् / मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेन्द्रियः

అతడు నిత్యం బ్రహ్మచర్యంలో రతుడై, వనవాసానికి ఆసక్తుడై ఉండాలి; మోక్షశాస్త్రాలలో నిమగ్నుడై, యజ్ఞోపవీతధారిగా, ఇంద్రియజయుడై ఉండాలి.

Verse 21

दम्भाहङ्कारनिर्मुक्तो निन्दापैशुन्यवर्जितः / आत्मज्ञानगुणोपेतो यतिर्मोक्षमवाप्नुयात्

దంభం, అహంకారంల నుండి విముక్తుడై, నిందా మరియు పైశున్యాన్ని (దుష్ట చాడీ) వర్జించి, ఆత్మజ్ఞానగుణంతో యుక్తుడైన యతి—మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

Verse 22

अभ्यसेत् सततं वेदं प्रणवाख्यं सनातनम् / स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु

సనాతనమైన ప్రణవనామ వేదం (ఓం) ను నిత్యం అభ్యసించాలి. స్నానం చేసి విధిపూర్వకంగా ఆచమనం చేసి, ముఖ్యంగా దేవాలయాది పవిత్రస్థలాలలో శుచిగా ఉండాలి.

Verse 23

यज्ञोपवीती शान्तात्मा कुशपाणिः समाहितः / धौतकाषायवसनो भस्मच्छन्नतनूरहः

యజ్ఞోపవీతం ధరించి, మనస్సు శాంతంగా ఉంచి, చేతిలో కుశను పట్టుకొని, సమాధానంగా ఏకాగ్రుడై—కడిగిన కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి, దేహం మరియు కేశాలపై భస్మం ధరించాలి.

Verse 24

अधियज्ञं ब्रह्म जपेदाधिदैविकमेव च / आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्

అధియజ్ఞంగా, అధిదైవికంగా, అలాగే అధ్యాత్మంగా—వేదాంతంలో ఉపదేశించబడిన ఆ బ్రహ్మను నిత్యం జపించాలి.

Verse 25

पुत्रेषु वाथ निवसन् ब्रह्मचारी यतिर्मुनिः / वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम्

పుత్రుల మధ్య నివసించినా, బ్రహ్మచారియైనా, యతియైనా, మునియైనా—నిత్యం వేదమునే అభ్యసించాలి; దానివల్లనే పరమగతిని పొందుతాడు.

Verse 26

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तपः परम् / क्षमा दया च सतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः

అహింస, సత్యం, అస్తేయం, బ్రహ్మచర్యం, పరమ తపస్సు; అలాగే క్షమ, దయ, సంతోషం—ఇవే ప్రత్యేకంగా అతని ప్రధాన వ్రతాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

Verse 27

वेदान्तज्ञाननिष्ठो वा पञ्च यज्ञान् समाहितः / कुर्यादहरहः स्नात्वा भिक्षान्नेनैव तेन हि

వేదాంతజ్ఞానంలో స్థిరుడై, మనస్సు సమాహితముగా ఉంచి, ప్రతిదినం స్నానము చేసి పంచమహాయజ్ఞములను ఆచరించవలెను; భిక్షగా లభించిన అన్నముతోనే వాటిని నిర్వహించవలెను।

Verse 28

होममन्त्राञ्जपेन्नित्यं काले काले समाहितः / स्वाध्यायं चान्वहं कुर्यात् सावित्रीं संध्ययोर्जपेत्

సమాహితుడై తగిన తగిన కాలములలో నిత్యం హోమమంత్రాలను జపించవలెను. ప్రతిదినం స్వాధ్యాయము చేయవలెను; ఉదయ-సాయంకాల సంధ్యలలో సావిత్రీ (గాయత్రీ) జపించవలెను।

Verse 29

ध्यायीत सततं देवमेकान्ते परमेश्वरम् / एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम्

ఏకాంతములో పరమేశ్వర దేవుని నిరంతరం ధ్యానించవలెను; నిత్యం ఒక్క రకమైన అన్నమే తినుటను వర్జించవలెను; కామం, క్రోధం, పరిగ్రహమును త్యజించవలెను।

Verse 30

एकवासा द्विवासा वा शिखी यज्ञोपवीतवान् / कमण्डलुकरो विद्वान् त्रिदण्डी याति तत्परम्

ఒక వస్త్రము గాని రెండు వస్త్రములు గాని ధరించి, శిఖను ఉంచి యజ్ఞోపవీతమును ధరించి, చేతిలో కమండలువుతో—విద్వానుడై, త్రిదండిని ధరించి—ఆ పరమ లక్ష్యమునకు ఏకాగ్రభక్తితో సాగిపోవును।