Adhyaya 19

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे अष्टादशो ऽध्यायः व्यास उवाच प्राङ्मुखो ऽन्नानि भुञ्जीत सूर्याभिमुख एव वा / आसीनस्त्वासने शुद्धे भूम्यां पादौ निधाय तु

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహిత ఉపరివిభాగంలో అష్టాదశ అధ్యాయం. వ్యాసుడు పలికెను—తూర్పు ముఖంగా గాని, సూర్యాభిముఖంగా గాని, శుద్ధాసనంపై కూర్చొని పాదాలను భూమిపై ఉంచి భోజనం చేయాలి।

Verse 2

आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः / श्रियं प्रत्यङ्मुखो भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते उदङ्मुखाः

తూర్పు ముఖంగా భోజనం చేస్తే ఆయుష్షు పెరుగుతుంది; దక్షిణ ముఖంగా చేస్తే యశస్సు లభిస్తుంది। పడమర ముఖంగా చేస్తే శ్రీ-సంపద లభిస్తుంది; ఉత్తర ముఖంగా భోజనం చేస్తే ఋతం—సత్యధర్మబలం—ప్రాప్తమవుతుంది।

Verse 3

पञ्चार्द्रे भोजनं कुर्याद् भूमौ पात्रं निधाय तु / उपवासेन तत्तुल्यं मनुराह प्रजापतिः

దినంలోని ఐదవ భాగంలోనే, పాత్రను భూమిపై ఉంచి భోజనం చేయాలి; ప్రజాపతి మనువు దీనిని ఉపవాసంతో సమానమైన పుణ్యమని చెప్పాడు।

Verse 4

उपलिप्ते शुचौ देशे पादौ प्रक्षाल्य वै करौ / आचम्यार्द्राननो ऽक्रोधः पञ्चार्द्रे भोजनं चरेत्

ఉపలిప్తమై శుద్ధమైన స్థలంలో పాదములు, చేతులు కడిగి; ఆచమనం చేసి, ముఖం తడిగా ఉంచి, క్రోధరహితుడై విధివిధానంగా భోజనం చేయాలి।

Verse 5

महाव्यहृतिभिस्त्वन्नं परिधायोदकेन तु / अमृतोपस्तरणमसीत्यापोशानक्रियां चरेत्

మహావ్యాహృతులను జపిస్తూ నీటితో అన్నాన్ని పరిధి చేసి సంస్కరించి; తరువాత “నీవు అమృతపు ఉపస్తరణము” అని పలుకుతూ ఆపోశన క్రియ చేయాలి।

Verse 6

स्वाहाप्रणवसंयुक्तां प्राणायाद्याहुतिं ततः / अपानाय ततो हुत्वा व्यानाय तदनन्तरम्

తదుపరి ఓంకారంతో మరియు “స్వాహా”తో కూడిన మొదటి ఆహుతిని ప్రాణునికి అర్పించాలి; తరువాత అపానునికి, ఆపై వ్యానునికి ఆహుతి ఇవ్వాలి।

Verse 7

उदानाय ततः कुर्यात् समानायेति पञ्चमीम् / विज्ञाय तत्त्वमेतेषां जुहुयादात्मनि द्विजः

తదుపరి ఉదానునికి ఆహుతి చేయాలి; అలాగే సమానునికి ఐదవ ఆహుతిని అర్పించాలి. వీటి తత్త్వాన్ని గ్రహించిన ద్విజుడు వాటిని ఆత్మలోనే హోమం చేయాలి।

Verse 8

शेषमन्नं यथाकामं भुञ्जीतव्यं जनैर्युतम् / ध्यात्वा तन्मनसा देवमात्मानं वै प्रजापतिम्

తదుపరి మిగిలిన అన్నాన్ని అక్కడున్న వారితో కలిసి ఇష్టానుసారం భుజించాలి; అలాగే అదే మనసుతో దేవస్వరూపమైన ఆత్మ—ప్రజాపతిని—ధ్యానించాలి।

Verse 9

अमृतापिधानमसीत्युपरिष्टादपः पिबेत् / आचान्तः पुनराचामेदायं गौरिति मन्त्रतः

“నీవు అమృతానికి ఆవరణము” అని జపిస్తూ విధివిధానంగా పైభాగం నుండి జలాన్ని ఆచమించాలి. ఆచమనం చేసిన తరువాత “ఇది గోవు” అనే మంత్రంతో నియమంగా మరల ఆచమించాలి.

Verse 10

द्रुपदां वा त्रिरावर्त्य सर्वपापप्रणाशनीम् / प्राणानां ग्रन्थिरसीत्यालभेद् हृदयं ततः

లేదా సర్వపాపనాశిని అయిన శుద్ధి-సూత్రాన్ని మూడుసార్లు జపించి, తరువాత “నీవు ప్రాణాల గ్రంథివి” అని భావిస్తూ హృదయాన్ని స్పర్శించాలి; ఆపై కర్మను కొనసాగించాలి.

Verse 11

आचम्याङ्गुष्ठमात्रेति पादाङ्गुष्ठे ऽथ दक्षिणे / निः स्त्रवयेद् हस्तजलमूर्ध्वहस्तः समाहितः

ఆచమనం చేసి బొటనవేలు పరిమాణంలో మాత్రమే జలాన్ని తీసుకొని, తరువాత కుడి పాద బొటనవేలిపై చేతిలోని జలాన్ని జారవిడవాలి—చేతిని పైకి ఉంచి, మనస్సును సమాహితంగా ఉంచాలి.

Verse 12

हुतानुमन्त्रणं कुर्यात् श्रद्धायामिति मन्त्रतः / अथाक्षरेण स्वात्मानं योजयेद् ब्रह्मणेति हि

“శ్రద్ధాయాం…” అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రంతో అర్పించిన ఆహుతికి విధివిధానంగా అనుమంత్రణ చేయాలి. తరువాత పవిత్ర అక్షరం “ఓం” ద్వారా, “బ్రహ్మణే” మంత్రంతో స్వాత్మను బ్రహ్మతో యోగింప చేయాలి.

Verse 13

सर्वेषामेव यागानामात्मयागः परः स्मृतः / यो ऽनेन विधिना कुर्यात् स याति ब्रह्मणः क्षयम्

సర్వ యాగములలో ఆత్మయాగము (అంతర్యాగము) పరమమని స్మరించబడింది. ఈ విధానంతో దానిని ఆచరించువాడు బ్రహ్మ యొక్క అక్షయ పదాన్ని పొందుతాడు.

Verse 14

यज्ञोपवीती भुञ्जीत स्त्रग्गन्धालङ्कृतः शुचिः / सायंप्रापर्नान्तरा वै संध्यायां तु विशेषतः

యజ్ఞోపవీతం ధరించి, శుచిగా ఉండి, పుష్పమాల‑సుగంధ‑అలంకారాలతో అలంకృతుడై భోజనం చేయాలి. ఇది సాయంకాలంలో—అపరాహ్నం మరియు సంధ్య మధ్య—ప్రత్యేకంగా సంధ్యావందన సమయంలో చేయవలెను.

Verse 15

नाद्यात् सूर्यग्रहात् पूर्वमह्नि सायं शशिग्रहात् / ग्रहकाले च नाश्नीयात् स्नात्वाश्नीयात् तु मुक्तयोः

సూర్యగ్రహణానికి ముందు పగటిపూట భోజనం చేయకూడదు; చంద్రగ్రహణానికి ముందు సాయంకాలంలో కూడా తినకూడదు. గ్రహణకాలంలో భోజనం నిషిద్ధం; గ్రహణం విడిచిన తరువాత స్నానం చేసి ఆపై భోజనం చేయాలి.

Verse 16

मुक्ते शशिनि भुञ्जीत यदि न स्यान्महानिशा / अमुक्तयोरस्तङ्गतयोरद्याद् दृष्ट्वा परे ऽहनि

చంద్రుడు విముక్తుడై (ఉదయించి) ఉంటే, ‘మహానిశా’ అనే నియత ఉపవాసరాత్రి కాకపోతే భోజనం చేయవచ్చు. కానీ సూర్య‑చంద్రులు ఇద్దరూ ఇంకా ఉదయించకపోయినా లేదా అస్తమించినా, మరుసటి రోజు వారిని దర్శించి తరువాతే భోజనం చేయాలి.

Verse 17

नाश्नीयात् प्रेक्षमाणानामप्रदायैव दुर्मतिः / न यज्ञशिष्टादन्द् वा न क्रुद्धो नान्यमानसः

దుర్మతి గలవాడు ఇతరులు చూస్తుండగా వారికి భాగం ఇవ్వకుండా భోజనం చేయకూడదు. యజ్ఞశిష్టం (యజ్ఞానంతర ప్రసాదం) లేకుండా తినకూడదు; కోపంతో తినకూడదు; మనసు ఇతరత్రా పెట్టుకొని కూడా తినకూడదు.

Verse 18

आत्मार्थं भोजनं यस्य रत्यर्थं यस्य मैथुनम् / वृत्यर्थं यस्य चाधीतं निष्फलं तस्य जीवितम्

ఎవరి భోజనం కేవలం తనకోసమే, ఎవరి మైథునం కేవలం భోగార్థమే, ఎవరి అధ్యయనం కేవలం జీవనోపాధికోసమే—అటువంటి వాడి జీవితం నిష్ఫలం.

Verse 19

यद्भुङ्क्ते वेष्टितशिरा यच्च भुङ्क्ते उदङ्मुखः / सोपानत्कश्च यद् भुङ्क्ते सर्वं विद्यात् तदासुरम्

తల కప్పుకొని తినేవాడు, ఉత్తరముఖంగా తినేవాడు, పాదుకలు ధరించి తినేవాడు—ఇవన్నీ ఆసుర (అశుద్ధ, నియమరహిత) స్వభావమని తెలుసుకోవాలి।

Verse 20

नार्धरात्रे न मध्याह्ने नाजीर्णे नार्द्रवस्त्रधृक् / न च भिन्नासनगतो न शयानः स्थितो ऽपि वा

అర్ధరాత్రి కాదు, మధ్యాహ్నం కాదు, అజీర్ణంలో కాదు, తడి వస్త్రాలు ధరించి కాదు; విరిగిన/అనర్హ ఆసనంపై కూర్చొని కాదు; పడుకొని కాదు—నిలబడి కూడా (జపం/పఠనం) చేయకూడదు।

Verse 21

न भिन्नभाजने चैव न भूम्यां न च पाणिषु / नोच्छिष्टो घृतमादद्यान्न मूर्धानं स्पृशेदपि

విరిగిన పాత్రలో కాదు, నేలపై కాదు, చేతులపై పెట్టుకొని కూడా నెయ్యి తీసుకోకూడదు। ఉచ్ఛిష్ట/అశుద్ధ స్థితిలో నెయ్యి తీసుకోరాదు; తలని కూడా తాకకూడదు।

Verse 22

न ब्रह्म कीर्तयन् वापि न निः शेषं न भार्यया / नान्धकारे न चाकाशे न च देवालयादिषु

బ్రహ్ముని కీర్తన/పఠనం కూడా అనుచితంగా చేయకూడదు—అలక్ష్యంగా కాదు, భార్యతో కూడి కాదు; అంధకారంలో కాదు, బహిరాకాశంలో (అనావృత స్థలంలో) కాదు, దేవాలయాదుల్లో కూడా (అనుచితమైతే) కాదు।

Verse 23

नैकवस्त्रस्तु भुञ्जीत न यानशयनस्थितः / न पादुकानिर्गतो ऽथ न हसन् विलपन्नपि

ఒకే వస్త్రం ధరించి భోజనం చేయకూడదు; వాహనంపై కూర్చొని కాదు, మంచంపై పడుకొని కాదు। పాదుకలు వేసుకొని బయటికి వెళ్లి వచ్చి కూడా తినకూడదు; నవ్వుతూ గానీ, ఏడుస్తూ గానీ తినకూడదు।

Verse 24

भुक्त्वैवं सुखमास्थाय तदन्नं परिणामयेत् / इतिहासपुराणाभ्यां वेदार्थानुपबृंहयेत्

ఇలా భోజనం చేసి సుఖంగా కూర్చొని ఆ అన్నం సమ్యక్‌గా జీర్ణమగునట్లు చేయాలి; ఇతిహాస‑పురాణముల ద్వారా వేదార్థములను బలపరచి స్పష్టపరచాలి।

Verse 25

ततः संध्यामुपासीत पूर्वोक्तविधिना द्विजः / आसीनस्तु जपेद् देवीं गायत्रीं पश्चिमां प्रति

అనంతరం ద్విజుడు పూర్వోక్త విధానమున సంధ్యోపాసన చేయాలి; మరియు ఆసీనుడై పశ్చిమాభిముఖంగా దేవీ గాయత్రీని జపించాలి।

Verse 26

न तिष्ठति तु यः पुर्वां नास्ते संध्यां तु पश्चिमाम् / स शूद्रेण समो लोके सर्वधर्मविवर्जितः

యెవడు ప్రాతఃసంధ్యను ఆచరించడు, సాయంసంధ్యను కూడా ఆచరించడు, వాడు లోకములో శూద్రసమానుడు—సర్వధర్మములనుండి విరతుడని భావింపబడును।

Verse 27

हुत्वाग्निं विधिवन्मन्त्रैर्भुक्त्वा यज्ञावशिष्टकम् / सभृत्यबान्धवजनः स्वपेच्छुष्कपदो निशि

విధివిధానముగా మంత్రములతో అగ్నిలో హోమమర్పించి, యజ్ఞావశిష్ట ప్రసాదమును భుజించి, భృతులు‑బంధువులు‑ఆశ్రితులతో కూడి, రాత్రి తన ఇష్టానుసారంగా పొడి సమతల శయనస్థలమున నిద్రించాలి।

Verse 28

नोत्तराभिमुखः स्वप्यात् पश्चिमाभिमुखो न च / न चाकाशे न नग्नो वा नाशुचिर्नासने क्वचित्

ఉత్తరాభిముఖంగా నిద్రించకూడదు, పశ్చిమాభిముఖంగానూ కాదు। తెరిచిన ఆకాశం కింద కాదు, నగ్నంగా కూడా కాదు; అపవిత్ర స్థితిలో కాదు, ఎప్పుడూ అశుచి ఆసనంపై కాదు।

Verse 29

न शीर्णायां तु खट्वायां शून्यागारे न चैव हि / नानुवंशं न पालाशे शयने वा कदाचन

పగిలిన మంచంపై గానీ, శూన్యగృహంలో గానీ ఎప్పుడూ నిద్రించకూడదు. వెదురు చట్రంపై గానీ, పలాశకట్టె శయ్యపై గానీ కదాపి శయనము చేయరాదు.

Verse 30

इत्येतदखिलेनोक्तमहन्यहनि वै मया / ब्राह्मणानां कृत्यजातमपवर्गफलप्रदम्

ఇలా నేను దినదినమూ బ్రాహ్మణులకు విధించిన సమస్త కర్తవ్యసమూహాన్ని పూర్తిగా వివరించాను—అవి అపవర్గము, అనగా మోక్షఫలాన్ని ప్రసాదించేవి.

Verse 31

नास्तिक्यादथवालस्यात् ब्राह्मणो न करोति यः / स याति नरकान् घोरान् काकयोनौ च जायते

నాస్తిక్యముచేత గానీ ఆలస్యముచేత గానీ తన నియత కర్తవ్యాలను చేయని బ్రాహ్మణుడు ఘోర నరకాలకు పోయి, కాకి యోనిలో కూడా జన్మిస్తాడు.

Verse 32

नान्यो विमुक्तये पन्था मुक्त्वाश्रमविधिं स्वकम् / तस्मात् कर्माणि कुर्वोत तुष्टये परमेष्ठिनः

తన ఆశ్రమధర్మ విధిని విడిచిపెట్టి సంపూర్ణ విముక్తికి మరొక మార్గం లేదు. కనుక పరమేష్ఠి ప్రభువు తృప్తికై తన కర్తవ్యకర్మలను ఆచరించాలి.